Sekonder amiloidoz patolojisi bulunan hastalarda demografik ve klinik özelliklerin retrospektif incelenmesi tek merkez deneyim

Amaç: Bu çalışmada, kliniğimizde AA amiloidoz tanısı konan ve takip edilen hastaların demografik klinik ve etiyolojiye yönelik veriler retrospektif olarak araştırılmıştır. Çalışmanın amacı, bu hastaların primer etiyolojik faktörlerini tespit ederek, ulusal ve uluslararası literatürle karşılaştırmalı bir analiz yapmaktır. Hastalar ve Yöntem: 2015–2024 yılları arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi'nde biyopsi ile tanısı doğrulanmış 65 AA amiloidoz hastası retrospektif olarak incelenmiştir. Bu hastaların demografik bilgileri, yaş, cinsiyet ve tanı tarihi gibi temel verileri içerecek şekilde toplanmıştır. Bulgular: Hastaların %64,6'sı erkek, %35,4'ü kadın olup, yaş ortalaması 58,1±13,8 yıldır. Kadın hastalar, erkeklere kıyasla daha ileri yaşlarda tanı almıştır. En sık başvuru semptomu bacaklarda şişlik (%44,6) ve fizik muayene bulgusu pretibial ödemdir. Tanı, semptom başlangıcından ortalama 2,2 ay sonra konulmuştur. En sık biyopsi yapılan organ böbrek olup, hastaların %55,4'ü renal biyopsi ile tanı almıştır. Altta yatan hastalık %78,5 oranında saptanmış, bunların %40'ı romatolojik (RA, AAA, AS vb.) ve %60'ı romatolojik olmayan (malignite, tüberküloz, bronşektazi vb.) nedenlerdir. Organ tutulumunun %76,9 oranında görüldüğü ve en sık böbreğin etkilendiği bulunmuştur. Nefrotik sendrom ve böbrek yetmezliği sırasıyla %76,9 ve %70,8 oranında tespit edilmiştir. Renal replasman tedavisi gereksinimi %38,5'tir. Romatolojik hastalığı olan hastalarda sedimentasyon, CRP, fibrinojen ve RDW gibi inflamatuar belirteçler anlamlı derecede daha yüksektir, ayrıca anemi de daha belirgindir. Tedavi olarak, en sık steroid (%29,2) ve kolşisin (%23,1) kullanılmış, romatolojik hastalığı olanlarda biyolojik ajanlar daha yaygın olarak tercih edilmiştir. Tedavisiz kalan hasta oranı ise romatolojik hastalığı olmayanlarda daha yüksektir. Sonuç: Bu retrospektif çalışmada, hastaların çoğunluğunu erkekler oluşturmaktadır. Böbrek tutulumunun ve nefrotik sendromun en sık görülen klinik bulgular arasında olduğu saptanmıştır. Romatolojik hastalıklar, AA amiloidozun en yaygın etiyolojik nedenleri arasında yer almakta, inflamatuar belirteçlerin özellikle bu grupta yüksek seviyelerde olduğu gözlemlenmiştir. Tedavi olarak, immünsüpresif ve biyolojik ajanlar sıklıkla kullanılmıştır. Erken tanı ve inflamasyonun etkin kontrolü AA amilodozun klinik seyrinde kritik öneme sahiptir.