Sektörel dış ticaret şirketlerindeki ihracat modelinin bitkisel yağ sanayii işletmelerine uygulanabilme imkanı ve işletme eğitimi açısında bir değerlendirme

ÖZET Bu tezde; ülkemizdeki küçük ve orta ölçekli bitkisel yağ sanayi i?letmelerinin mevcut durumları incelenmi?, sektörün ülke ekonomisine katkısını arttırmak açısından ihracata yönlendirilmelerinde SDT? ihracat modelinin uygulanabilirliği ara?tırılmı?tır. Ülkemizde bitkisel yağ sanayi i?letmelerinin büyük bir bölümü küçük ve orta ölçekli i?letmelerden meydana geldiği için, öncelikle küçük ve orta ölçekli i?letmeler hakkında genel bir bilgi sunulmu?tur. Daha sonra Türkiye'de ve dünyanın çe?itli ülkelerinde küçük ve orta ölçekli i?letmelerin ihracata yönlendirilmesinde uygulanan yöntemler ve bu yöntemlerden Sektörel Dı? Ticaret ?irketleri modeli hakkında bilgi verilmi?, bu kapsamda SDT?'nin ortaya çıkmasına yol açan faktörler, yapısal özellikleri, yararları, hukuki yapısı, i?levleri ve SDT?'ne sağlanan te?vikler, son olarak ülkemiz genelinde ve dünyadaki bitkisel yağ sanayinin genel durumu incelenmi?tir. Ara?tırmanın amacı bitkisel yağ sanayindeki KOB?'lerin mevcut durumu, ihracat sorunları ve SDT?'ne yönelik tutumlarını belirlemek üzere 71 adet bitkisel yağ i?letmesine uygulanmı? anket formları değerlendirilmi?tir. Buna göre, bitkisel yağ i?letmeleri genel yapı itibariyle orta ölçekli i?letme karakteri sergilemekte ve sektörde ihracata yönelik bir yapı bulunmaktadır. ?hracatta kar?ıla?ılan engeller olarak ihracattaki formalitelerin çokluğu, dı? pazarlar hakkındaki bilgi eksikliği, üretimin yeterli miktarda ve kalitede olmaması, te?viklerin yeterli olmaması gibi nedenler sayılmaktadır. SDT? modeline olumlu bir yakla?ım bulunmakla birlikte, sektördeki firmaların arasındaki kalite ve standart farklılıkları ve katılımcı firmaların kendilerine has bilgilerini yitirebileceği endi?esinin i?birliği ko?ullarını zorla?tırdığı tespit edilmi?, modelin ancak ürünün homojen olmamasından kaynaklanan i?letme farklılıklarını ve sağlanması gereken güven ortamı dikkate alınarak biçimlendirilmesi durumunda uygulanabileceği sonucuna varılmı?tır.