Spiritism in secular Turkey, 1936-1969: The Ruhselman Circle between religion and modern science

Allan Kardec tarafından kurulan Ruhçuluk, maddi olmayan ruhani bir dünyanın bilimsel yöntemlerle incelendiği reenkarnasyona dayalı bir doktrin izleyerek, ruhlarla iletişimden bilgi edinilebileceğini varsayar. Popüler kültürdeki ürkütücü tasvirlerin aksine, ruhçular için ruhlarla iletişim ciddi bir girişimdir. Bu tez, Bedri Ruhselman tarafından sistemli bir hale getirilen Türk ruhçuluğunu 1936 ve 1969 yılları arasında inceleyerek, bir grup entelektüelin neden ruhçuluk gibi doğa ve deneyüstü bir sisteme ilgi duyduğunu ortaya çıkarmaya çalışmaktadır. Bu soruya cevap bulmak için, bu çalışmada ruhçuluğun Türkiye'deki tarihi ve ruhçu, bilimsel ve ahlaki öğretileri derinlemesine incelenmiştir. Çalışma aynı zamanda prosopografi yöntemine dayanarak Türk ruhçularının grup biyografisini çıkaran bir veri seti oluşturmuş ve Türk ruhçuluğunun siyasi/bürokratik elitler tarafından nasıl karşılandığını ve toplumda nasıl bir etki bıraktığını inceleyerek konuyu 20. yüzyılın ortasında bir bağlama yerleştirmiştir. Çalışmanın sonuçları, Türk ruhçuluğunun, hem bilim ve dini birleştirip uzlaştıran bilimselleşmiş bir maneviyat kurma çabası hem de cumhuriyet reformlarında gözlemlenen ahlaki boşluğa bir çözüm getirme çabası olduğunu göstermektedir. Bu çaba, bilim ve din arasındaki ilişkiyi zıt ve düşmanca bir zemine oturtan tasvirlere karşı çıkmaktadır. Yeni bir cumhuriyet elitinin varlığını göstererek de, entelektüellerin ilerici ve muhafazakâr olarak yekpare gruplara bölünmesini de sorgulamaktadır. Böylece, bu tez hem Türk modernleşme sürecine hem de bu süreçte yer alan aktörlere dair daha sofistike bir anlatı sunmaktadır. Aynı zamanda da, Türk modernleşme sürecinde bilime olan yaklaşımlardaki değişimlerin de izini sürmektedir. Anahtar Kelimeler: Alternatif Maneviyat, Bilim, Din, Ruhçuluk, Spiritüalizm