Sekülerleşme bağlamında sağlık/hastalığın dönüşümü ve din

Hastalık ve sağlığın geçmişten günümüze hem tanımları hem de toplumsal ve bireysel düzlemde nasıl anlaşıldıkları farklılaşmıştır. Hastalık ve sağlığın doğaüstüyle olan ilişkilendirmesinde premodern döneme göre modern dönem ve geç modern dönemde farklılaşmalar meydana gelmiştir. Yapılan bu araştırmanın odak noktasını, hastalık ve sağlığın sekülerleşme bağlamında dönüşümünün tespit edilmesi oluşturmaktadır. Bu amaçla cinsiyet, öğrenim durumu, yaş grupları, kutsal uygulamalara yaşamda yer verme, kronik bir hastalığa sahip olma durumu, yakınının kronik bir hastalığa sahip olma durumu kategorileriyle, araştırmanın alt problemlerinin, din sosyolojisinin insanların neye inandığını ve neden inandığını anlamaya dönük perspektifinden analizi yapılmıştır. Nicel yöntem paradigmasına göre planlaması yapılan bu çalışmada olasılıklı olmayan örnekleme yöntemlerinden "gelişi güzel örnekleme" kullanılmıştır. Adana ili evren olarak kabul edilmiştir. Adana ilinin merkez ilçelerinin tamamını kapsayacak şekilde 500 kişiye anket uygulanmıştır. Daha sonra yapılan değerlendirmelerde 447 anketin geçerli olduğu anlaşılmıştır. Bu çalışmada, anketin uygulandığı örneklemin, Adana iline genellenebilecek şekilde premodern dönem, modern dönem, geç modern dönem hastalık ve sağlık zihniyetlerinin yansımalarını barındırdığı belirlenmiştir. Halk inançlarına dayalı uygulamaların yerini direk yüce bir varlığa dua etmenin aldığı anlaşılmıştır. Her ne kadar otoritesine paydaşlar olduğu düşünülse de modern tıbbın hastalıklardan kurtulma ve sağlığın elde edilmesi yönleriyle merkezi konumunu koruduğu gözlemlenmektedir. Ayrıca bireyin yaşamında kutsal bir uygulamaya yer versin ya da vermesin hacamat ve benzeri dini referanslı uygulamalara veya alternatif tıp uygulamalarına yönelik doğaüstüne güven şeklinde ifade edilebilecek faydacı bir yaklaşım sergilediği yapılan analizlerden anlaşılabilmektedir. Popüler dindarlık örneği olarak ziyaret uygulamasına sağlıklı bir yaşam sürdürmek için en azından söylem düzeyinde bir rağbetin olmadığı anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sağlık, hastalık, doğaüstü, tıp, alternatif tıp, sekülerleşme, desekülerleşme, zihniyet