Türkçe bilgi yapısı öğelerinin anlamsal, bürünsel ve sözdizimsel işaretlenmesi

Bu tez Türkçe'nin bilgi yapısı öğelerinin anlambilim, bürünbilim ve sözdizim ara yüzlerinde nasıl kodladığına odaklanır. Bilgi paketleme (i) hakkındalık konusu, (ii) karşıtsal konu, (iii) karşıtsal odak, (iv) yeni-söylem odağı, (v) yinelem-söylem sınıflandırması altında incelenir. Odak öbekleri sözdizimde belli bir konum ya da karşıtlık özelliğiyle değil, karşıtsal odakların kapsamlı belirleme yönüyle birbirlerinden ayrılırlar. Özne-Nesne-Yüklem sıralamasında odak öbeklerinin bürünbilimsel araştırması (i) odak hemen yüklem öncesi konumda olduğunda geniş odak, karşıtsal odak ve yeni söylem odakları arasında perde yüksekliği ve süre olarak hiç bir ölçüm noktasında fark olmadığını, (ii) cümle başı, ortası ya da sonunda odağın en sağ sesbilimsel öbek olduğunu ve çekirdeksel düşüşün başlangıcını da gösteren ezgisel öbek düzeyinde vurgu ile işaretlendiğini gösterir. Bilgi yapısı birimlerinin olumsuzluk ve niceleyen etki alanıyla olan etkileşiminin sözdizimsel araştırması, tüm hareket işlemlerinin söylem-yorumsal sebeplerle olduğunu gösterir. İlaveten, vP evresel özellikleri göstermemektedir ve verinin türetimi olaysal, durumsal, önermesel alanlarla yapılabilmektedir. TP'nin yokluğunda, (i) bağlama verisi, ECM tümceleri, bağlayıcı düğümlerinde gösterdiği gibi CP evresel özelikleri göstermemektedir, (ii) zaman bilgisi, kipin yan etkisi olarak ortaya çıkmaktadır.