Senâî-i Ġaznevî î'nin Ḥadîḳatü'l-Ḥaḳîḳa'sında temel ahlaki değerler (Erdem ahlakı, siyaset ahlakı, tasavvuf ahlakı)

Senâî-i Ġaznevî her yönü ile Fars edebiyatının öncü şairlerinden sayılmaktadır. Kendi döneminde ve bir önceki asırda düşünürlerin gündeminde olan meselelere yakınlığı herkesçe bilinen bir konudur. Senâî'nin fikri uğraşlarının meyvesi olarak görülen ve Fars edebiyatında yeni bir türün doğuşuna öncülük etmiş eseri Ḥadîḳatü'l-Ḥaḳîḳa'dır. Ḥadîḳatü'l-Ḥaḳîḳa'da temelini Yunan felsefesinden alan ahlak ve siyaset düşüncesinin, tasavvufi ahlak anlayışının etkileri belirgin bir şekilde görülmektedir. Bu çalışmada bahsi geçen ahlak, siyaset ve tasavvuf anlayışlarının teorik yönü izah edildikten sonra bu anlayışların pratik boyutu Senâî'nin Ḥadîḳatü'l-Ḥaḳîḳa eserinden örneklerle açıklanmaya çalışılmıştır. Böylece hem bu anlayışlar yeni ve daha işlevsel bir yaklaşımla incelenmiş hem de ahlaki ve sosyal öğretileri ile bilinen şairin dünya görüşünde etkili olan ve fikri altyapısını oluşturan anlayışlar açıklanmıştır. Bir giriş ve iki bölümden oluşan tezin ilk bölümü konuya giriş niteliği taşırken tezin üçüncü bölümü çalışmanın esas amacını ortaya koyma maksadıyla kaleme alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Senâî, Ḥadîḳatü'l-Ḥaḳîḳa, ahlak, erdem, siyaset, tasavvuf