Sendromik olmayan dudak damak yarıklı bireylerde Wnt sinyal yolağında fonksiyon gören genlerin değerlendirilmesi

Dudak damak yarıkları insanlarda en sık görülen kraniyofasiyal malformasyonların başında gelir. Her hangi bir sendrom ve/veya sistemik hastalığa eşlik edebileceği gibi, sendromlardan bağımsız olarak da gözlenebilir. Sendromik olmayan dudak damak yarıkları multigenik ve çevresel faktörlerde ortaya çıktıkları için sıklıkla araştırma konusu olmaktadırlar. Araştırmalarda pek çok aday gen üzerinde durulmakta, ancak somut bir sonuç elde edilememektedir. Bu çalışmanın amacı, aday genlerin, dudak damak yarıklarının oluştuğu prenatal dönemde çok etkin olduğunu bildiğimiz Wnt sinyal yolağında fonksiyon gören tüm genlerin incelenmesidir. Araştırmamıza Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalında tedavileri devam etmekte olan, yaşları 12 yıl 3 ay ile 20 yıl 3 ay arasında değişen 6 kadın, 4 erkek sendromik olmayan dudak damak yarığına sahip birey dahil edilmiştir. Bu bireylerden alınan kan numuneleri ile Wnt sinyal yolağında fonksiyon gördüğü tespit edilmiş olan 500 genin ekzomları ile panel oluşturulmuştur. Çalışmaya dahil edilen tüm bireylerde mevcut olan varyantlar ve ACMG (Amerikan Tıbbi Genetik ve Genomik Koleji) sınıflandırmasına göre patojenite durumları tespit edilmiş ve yorumlanmıştır. Çalışmaya dahil edilen 500 genin 235'inde 451 çeşit varyant bulunduğu tespit edilmiştir. Bu varyantlardan 28 tanesinin üç ve daha fazla kez hastalarda tespit edildiği gözlenmiştir. Varyant gözlenen 235 genden CBS'de toplam 54, MAP2K3'de 22, FANCD2'de 17, PKD1'de 11 ve MCC'de 10 varyant tespit edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen bireylerden 4'ünde yüksek olasılıkla patojenite (LP) veya klinik önemi belirsiz değişiklik/ Yüksek olasılıkla patojenite (VUS-LP) varyantı tespit edilmiştir. İki bireyde 1 adet riskli varyant tespit edilirken, üçüncü bireyde 2, dördüncü bireyde ise 3 riskli varyant kaydedilmiştir. Ancak bu varyantlar dudak damak yarıklarıyla ilişkili genlere ait bulunmamıştır. Wnt sinyal yolağıyla daha önceki yıllarda yürütülen çalışmalar bu araştırmaya öncülük etmiş olsalar da, çalışmamızda Wnt sinyal yolağındaki genlerin dudak damak yarığında çok büyük bir etkinliği olduğu gösterilememiştir. Bu araştırmanın sonucunda, en fazla varyant bulunan CBS (cystathionine beta-synthase) geni ile ilgili daha detaylı çalışmalar yapma ihtiyacı doğmuştur.