İslam mimarisindeki mekansal duyarlılık iletişimi için hissedilebilir ve anlaşılabilir bir yaklaşım önerisi:Şam medreselerinin incelenmesi

İslam Mimari'sinde 'anlam' meselesi son derece kutuplaşmış konulardan biri olarak kabul edilir, özellikle de bir anlam meselesi olarak teolojisinin kendi yapısındaki rolü. Görünen o ki Çağdaş İslam Mimarlığı'nda tasarım, düşüncelerden uzaklaştırılmış durumdadır. Bu araştırma İslam Mimarisi'nde Al Hissi-Al Aqli (Duyusal-Zihinsel) ve mekansal duyarlılık arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktadır. Uzun süredir felsefede zamansız bir dil olarak nitelenen bu durum 'ezoterik' ile özetlenmiştir. Yapılan çalışma ile oryantalistlerin araştırmaları tamamen görmezden gelinerek rasyonalist bir yaklaşımla bu ilişki yeniden ortaya konulmuştur. Bu tez, onbirinci ve onüçüncü yüzyılları arasında hem sosyo-kültürel hem de teolojik olarak (dini-politik) önemli değişimlere tanık olan Şam şehirinde bulunan İslami medrese yapılarını 'Hissi-Aqli' üzerinden; ilahi olanın metafiziksel varlığı (uzaklık- üstünlük metaforları) ile mekansal arketip arasındaki ilişkisini derinlikli olarak yeniden incelemiştir. Mekansal analiz yöntemiyle algısal süreç olan "Uzay, Şekil, Yüzey, Madde ve Renk ile 'Hissi' nin tanımlaması yapılmıştır. Ayrıca semiyotik çalışmalarlarla da Hissi'nin 'gizli' teolojik nitelikleriyle olan ilişkisi de ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Hissi-Aqli "Duyusal-Zihinsel", İletişim, Mekansal Duyarlılık, Mekan düzeni, Göstergebilim.