Sentetik organoselenyum bileşiklerinin antioksidan özelliklerinin incelenmesi

Oksidatif stres; hücresel antioksidan düzeyinin, reaktif oksijen düzeylerine karşıyetersiz kalması sonucu, toksik bir etkinin başlaması olarak tarif edilir. Bu durum yaantioksidan savunmaların yetersizliği, ya reaktif oksijen türlerinin aşırı üretimi, ya daher ikisinden dolayı olmaktadır. ROT üretiminin aşırı artması veya antioksidansavunmanın azalmasından dolayı her iki sistemin dengesizliği oksidatif strese yolaçmaktadır. DNA'da zincir kırılmaları ve lipit peroksidasyonuna yol açan hücreseloksidatif hasarı içeren peroksitler, hidroksil radikalleri ve süperoksit anyon radikali gibireaktif oksijen türlerinin üretilmesinde ve karsinogenezisde ciddi bir rol oynayanDMBA'nın, sıçan karaciğer dokusunda lipid peroksidasyon düzeylerinde artış veoksidatif hasarlara yol açtığı bilinmektedir. Çevresel ve hücresel faktörlerin etkisiyleoluşturulan reaktif oksijen türlerinin detoksifiye edilmesinde, ekzojen olarak alınanyada fizyolojik olarak yapılan antioksidanlar görev almaktadır.Temel eser bir element olan selenyum, immün sistemin normal fonksiyonundave antioksidan mekanizmada görev yapan enzimlerin bir parçası olarak, savunmasisteminde yer almaktadır. Yaşamın uzaması ve hastalıkları önlemede, inorganik veorganik selenyum bileşiklerinin gösterdiği kimyasal koruyucu etkilere benzer etkilergösteren, laboratuvarlarda hayvan çalışmalarında karsinogenezis üzerine çalışılmışönemli sentetik organoselenyum bileşikleri mevcuttur. Selenyum içeren moleküllerinklasik antioksidanlardan daha iyi antioksidan özellik göstermesi, sentetikorganoselenyum bileşiklerinin oluşturulmasına yol açmıştır. Selenyumun indüklenmişhücresel hasarlara karşı korunmada etkili olmasından dolayı, laboratuvarlarımızdasentezlenmiş olan organoselenyum bileşiklerinin ( Se I ve Se II ) DMBA ile kimyasalolarak indüklenmiş sıçan kan ve karaciğer dokularında, hücresel hasarlara karşıkoruyucu özelliklerinin araştırılması sonucu, endojen antioksidan enzim aktivitelerindemeydana gelen değişimler ve lipid peroksidasyonuna karşı in vivo olarak oksidatifzararı önleme yetenekleri dikkat çekmiştir. Elde edilen bulgular, karaciğer dokusundameydana gelen değişimlerin histopatolojik olarak incelenmesiyle ve ayrıca in vitroçalışmalarla da desteklenmiştir.