Sepsis ve bakteriyemi hastaları ile kontrol grubunda kan kültürü, serum C-reaktif protein (CRP) ve prokalsitonin (PCT) düzeylerinin karşılaştırılması

1.ÖZET SEPSİS VE BAKTERİYEMİ HASTALARI İLE KONTROL GRUBUNDA KAN KÜLTÜRÜ, CRP VE PCT DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Anahtar Sözcükler: Sepsis, bakteriyemi, CRP, PCT, kan kültürleri Yüksek mortalite ve morbidite nedeni olan sepsis sendromu; tanısı kesin laboratuvar verilerinden çok klinik gözlemle konulabilen bir durumdur. Günümüze dek tanı için; kültür sonuçları, lökosit sayısı ve CRP düzeyindeki yükseklik gibi veriler kullanılmıştır; ancak bu verilerin hiçbiri tek başına tanı koymada yeterli bulunmamıştır. Bu kriterlere ek olarak 1993 yılında bakteriye! sepsis tanısında kalsitonin ön hormonu olan prokalsitoninin kullanımı gündeme gelmiştir. Prokalsitoninin sepsis tanısı için duyarlı ve özgül olduğu öne sürülmektedir. Bu çalışmamızda Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde Ocak 1999-Aralık 2000 tarihleri arasında 25 sepsis ve 25 bakteriyemi öntanısı konmuş 50 hasta ile biyokimya laboratuvarına başvuran ve infeksiyon yönünde herhangi bir yakınması olmayan 25 kontrol olgusunda prokalsitonin, CRP ve kan kültürü sonuçları karşılaştırıldı. Alınan kan örnekleri kültür için BACTEC 9240, CRP için Behring nefelometre ve PCT için Berthold Lumat LB 9507 cihazlarında çalışıldı. Elde edilen değerler gruplar arası farklılıklar açısından değerlendirildi. Sepsis hastalarının %88'inde kan kültüründe üreme gözlenirken %100'ünde yüksek CRP ve PCT düzeyleri saptandı. Bakteriyemi hastalarının %100 kan kültüründe üreme ve %92'sinde CRP yüksekliği ile %12'sinde PCT yüksekliği saptandı. Kontrol grubundaki kişilerde kan kültürü üremesi ve PCT yüksekliği saptanmazken, %32 oranında CRP yüksekliği saptandı. Kontrolgrubunda, bakteriyemi grubu ve sepsis grubunda ortalama CRP ve PCT değerleri açısından anlamlı bir fark bulundu. Kan kültürü üremesi CRP yüksekliği ile ilişkili bulunmazken üremenin PCT yüksekliği ile ilişkili olduğu belirlendi. Klinik tanı alan olgularda CRP ve PCT'nin sepsis açısından duyarlılık ve özgüllüğü irdelendiğinde CRP'nin duyarlılığı %100 ve özgüllüğü %40, PCT'nin duyarlılığı %100 özgüllüğü %70 bulundu. Ekonomik nedenlerle tek örnekle çalışılmasının özgüllüğün düşük olmasına neden olabileceği düşünüldü Buna göre PCT'nin, özellikle bakteriyel sepsis tanısı için kullanılabilecek değerli bir kriter olduğu ortaya çıkmaktadır.