Seramik takviyeli bronz esaslı toz metal fren balata üretimi ve sürtünme-aşınma özelliklerinin araştırılması

SERAMİK TAKVİYELİ BRONZ ESASLI TOZ METAL FREN BALATA ÜRETİMİ VE SÜRTÜNME-AŞINMA ÖZELLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI (Doktora Tezi) Mustafa BOZ GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ARALIK 2003 ÖZET Bu çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada toz metalürjisi yöntemi ile bronz esaslı fren balataları üretilmiş ve üretilen balataların sürtünme-aşınma performansları test edilmiştir. İkinci aşamada bronz esaslı balata tozlarına farklı oranlarda değişik seramik tozları (SİO2, AI2O3, Mg8Sii203o(OH)4(OH2)4 8H20, Sb2S3 ve ZrSi04) ilave edilerek, yeni balata numuneleri üretilmiş ve üretilen seramik ilaveli balata numunelerinin sürtünme aşınma davranışları belirlenerek seramik ilavesiz bronz esaslı balata numuneleri ile mukayesesi yapılmıştır. Bu amaçla fren balata numunelerinin yoğunluk, sertlik, sürtünme katsayısı ve aşınma miktarları test edilmiş, numunelerden sinterleme öncesi ve sonrası mikro yapı görüntüleri ile aşınan yüzeylerden SEM görüntüleri alınmış ve numunelerdeki aşınma türleri tespit edilmiştir. Deneyler sonucunda, bu çalışmada kullanılan metal tozundan üretilen fren balata numunelerinin optimum sürtünme-aşınma davranışlarının 350 MPa presleme basıncında ve 820 °C sinterleme sıcaklığında olduğu belirlenmiştir. Balata malzemelerine ZrSi04 ilavesi dışında ilave edilen diğer seramik tozlarının miktarı arttıkça, numunelerin yoğunluğunu düşürdüğü görülmüştür. En yoğun balata malzemesini ZrSi04 ilave edilmiş numuneler sağlamıştır.Bütün11 numunelerin aşınma ve sürtünme katsayısı değerleri SAE-J661 standart aralığında olurken en iyi sonucu %5 ZrSi04 ve %6 ZrSi04 numuneleri sağlamıştır. Bilim Kodu : 710 Anahtar Kelimeler :Toz Metalürjisi, Fren balatası, Seramikler ve Sürtünme- Aşmma Sayfa Adedi : 130 Tez Yöneticisi : Doç. Dr. Adem KURT