Serebral Palsili çocuklarda spastisiteyi azaltmaya yönelik uygulanmış nörotoksin müdahalelerinin çocuk ve aile üzerine etkilerinin aile görüşleriyle incelenmesi

Kaya, G, Serebral Palsili Çocuklarda Spastisiteyi Azaltmaya Yönelik Uygulanmış Nörotoksin Müdahalelerinin Çocuk ve Aile Üzerine Etkilerinin Aile Görüşleriyle İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Programı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2024. Bu çalışmanın amacı spastisitenin azaltılması için nörotoksin müdahalesi yapılmış spastik Serebral Palsi (SP)'li çocukların ailelerinin gözüyle müdahale sonrası çocuklarının aktivite, katılım ve yaşam kalitesi açısından incelemekti. Ayrıca ebeveynlerin kendilerinin yaşam kalitesi ve bakım yükü açısından nasıl etkilendikleri bu çalışma kapsamında araştırıldı. Çalışmaya nörotoksin uygulanmış yaş ortalaması 5,4±2,0 yıl olan 60 spastik SP'li çocuk dahil edildi. Çocukların aktivite seviyesini değerlendirmek amacıyla Kaba Motor Sınıflandırma Sistemi Aile Raporu (KMFSS A&R), Pediatrik Veri Toplama Aracı (PVTA), katılımını değerlendirmek amacıyla Çocuk ve Adölesan Katılım Anketi (CASP), yaşam kalitesini değerlendirmek amacıyla Pediatrik Yaşam Kalitesi Ölçeği (PedsQL), bakım veren yükünü değerlendirmek amacıyla ise Zarit Bakım Yükü Ölçeği, kişisel ve çevresel faktörleri değerlendirmek için bu çalışma kapsamında tasarlanan "Aile Görüşü Değerlendirme Soruları" kullanıldı. Çalışmamızda aktivite seviyelerinin nörotoksin uygulama öncesi ve sonrası kıyaslamada PVTA skorlarında üst ekstremite, transfer, rahatlık, mutluluk ve global skorlarında anlamlı değişiklik bulundu (p<0,05). Çocukların yaşam kalitesi açısından PedsQL sonuçlarına göre konuşma hariç tüm alt bölümlerde anlamlı ve olumlu değişiklik saptandı (p<0,05). Ailelerin bakım yükü açısından değerlendirildiğinde ise aileler çocuklarının bakım yüklerinin azaldığını ifade edildi ve bakım yükündeki değişiklik istatisiksel olarak anlamlıydı (p<0,05). Çocukların ve ailelerinin yaşam kalitesinde anlamlı artışların olduğu bulundu (p<0,05). Çocukların katılım seviyeleri ve zorluklarındaki değişim sorgulamasında anlamlı değişiklik saptanmadı (p>0,05). Çalışmanın sonucunda aktivite düzeyinde anlamlı değişiklik saptanmışken bu katılıma yansımadı. Anahtar Kelimeler: Serebral Palsi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Spastisite, Aktivite, Katılım, Yaşam Kalitesi, Aile, Bakım Yükü