Sermaye şirketlerinde intifa senetleri

İntifa senetleri anonim şirket ve limited şirket genel kurulu tarafından esas sözleşme uyarınca veya esas sözleşmeyi değiştirerek bedeli kanuna uygun olarak yok edilen payların sahipleri, alacaklılar veya bunlara benzer bir sebeple şirketle ilgili olanlar lehine çıkarılan menkul kıymet niteliğindeki emre veya hamiline yazılı senetlerdir. Kuruculara da dağıtılabilir kârdan TTK m. 519/1'de yazılı yedek akçe ile pay sahipleri için yüzde beş kâr payı ayrıldıktan sonra kalanın en çok onda biri intifa senetleri bağlamında ödenir (TTK m. 348) İsim benzerliğine rağmen burada kullanılan "intifa" kavramı, TMK m. 794 vd. maddelerinde düzenlenen sınırlı bir ayni hak olan "intifa hakkı" ile karıştırılmamalıdır. TMK'da düzenlenen intifa hakkı sahibine konusu üzerinde tam yararlanma yetkisi sağlar. TTK m. 502-503'de düzenlenen intifa senetleri ise sahiplerine şirketin malvarlığından sınırlı bir yararlanma hakkı verir. Bu yüzden intifa senetlerine TMK'nın intifa hakkına ilişkin hükümleri uygulanmaz. TTK m. 503'de intifa senedi sahiplerine pay sahipliği hakları verilemeyeceği, bu kişilere şirket kârına, tasfiye sonucunda kalan tutara katılma veya yeni pay alma hakkı tanınabileceği belirtilmiştir. Esasında bu hakların senede bağlanması şart değildir. TTK m. 503 kapsamında sağlanan haklar, şirketin kuruluş aşamasında ilk esas sözleşmesinin veya daha sonra esas sözleşmenin değiştirilerek tescili ile kendiliğinden oluşur. Dolayısıyla intifa senetleri kurucu (ihdasi) değil, açıklayıcı (izhari) senetlerdir. Tek başına intifa senedi sahipliği, pay sahipliği sıfatı sağlamaz. Şirkete karşı üçüncü kişi konumunda bulunan senet sahipleri genel kurula katılma, oy kullanma, iptal davası açma gibi yönetim haklarından yoksundur. Bu yüzden çalışmamızda öncelikle intifa senetlerinin hukuki niteliği tartışılacak, daha sonra bu senetlerin türleri, sağladıkları haklar ve bu hakların kısıtlanması olasılığında senet sahiplerinin başvurabileceği yollar ile hakların sona erdiği durumlar doktrindeki görüşlerle uygulama doğrultusunda ele alınacaktır. Anahtar Kelimeler: intifa senetleri, kurucu intifa senetleri, katılma intifa senetleri, kâr payı hakkı, tasfiye payı hakkı