Sermaye şirketlerinde tüzel kişilik perdesinin kaldırılması

Sermaye şirketlerinde geçerli olan sınırlı sorumluluk ilkesi gereği, şirketin borçları için ortaklara başvurulması kural olarak mümkün değildir. Sınırlı sorumluluk, yatırımı teşvik etmek adına sermaye şirketi ortaklarına tanınmış önemli bir haktır. Ancak her hakta olduğu gibi bu hakkın da dürüstlük kuralına uygun kullanılması gerekir. Eğer sınırlı sorumluluk, alacaklılara zarar vermek kastıyla kötüye kullanılıyor ise hukuk düzeni buna izin vermemelidir. Nitekim bu tür kötüye kullanımların önüne geçmek adına, öğreti ve yargı uygulamasının katkısıyla tüzel kişilik perdesinin kaldırılması kurumu geliştirilmiş, tüzel kişiliğin kötüye kullanıldığı durumlarda sınırlı sorumluluk ilkesi göz ardı edilerek şirket borçlarından dolayı ortakların sorumlu tutulabileceği kabul edilmiştir. Tüzel kişilik perdesinin kaldırılabileceği tartışmasız kabul edilen durumlardan birisi malvarlıklarının karışmasıdır. Eğer şirkete ait malvarlığı ile ortaklara ait malvarlığı kime ait olduğu anlaşılamayacak şekilde karışır ise tüzel kişilik perdesinin kaldırılması gündeme gelebilecektir. Alman hukukunda, malvarlığının karışması sebebiyle şirketin borcu için ortaklara başvurulabileceği kabul görmekle birlikte, karışan miktar ne kadar yüksek olursa olsun, ortağın borcu için şirkete başvurulamayacağı kabul edilmektedir. Kanaatimizce, tüzel kişilik perdesinin kaldırılması durumunda önem arz eden husus, alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla tüzel kişiliğin kötüye kullanılmasıdır. Eğer bu olgu sabitse, tüzel kişilik perdesinin tersten kaldırılması yoluna da başvurulabilmelidir. Özellikle tek kişilik şirketlerde ortak, şahsi alacaklılarından mal kaçırmak için malvarlığını şirkete devretmişse, ortağın borcu için şirkete başvurulabilmelidir.