Servet Somuncuoğlu (hayatı, sanatı, eserleri)

Türk dünyasına dair çalışmalarıyla tanınan TRT prodüktörü, fotoğraf sanatçısı, senarist, araştırmacı, yazar, şair ve belgesel yönetmeni Servet Somuncuoğlu, ardında pek çok kıymetli eser bırakmıştır. Uzun yıllar görev yaptığı TRT İstanbul Radyosu'nda çok sayıda nitelikli kültür programı hazırlamıştır. Daha sonra TRT İstanbul Televizyonu'nda Türk kültürüne dair belgeseller çekmiştir. "Sibirya'dan Anadolu'ya Taştaki Türkler", "Saymalıtaş-Gökyüzü Atları" ve "Damgaların Göçü-Kurgan" adlı üç kitap, taşa tarih yazan Türkleri araştırdığı eserleridir. Yönetmenliğini ve metin yazarlığını yaptığı "Karlı Dağlardaki Sır"ve Damgaların Göçü" belgeselleri TRT'de yayınlandığında büyük bir ilgi görmüştür. Bizzat kendisinin orijinal keşfi olan Ankara Güdül Türk Kaya Resimleri Sahası'nı konu alan Damgaların Göçü; Türkistan coğrafyasındaki kültür varlıklarıyla Anadolu'daki kaya resimlerinin benzerliklerini apaçık gözler önüne serer. Orhun Anıtları poster setini hazırlayarak Orhun Abidelerinin keşfedildiği günden bu yana çekilen en temiz ve okunaklı nüshalarını ortaya koymuştur. Sağlığında kaleme aldığı şiirlerinden oluşan "Göç Yorgunu" adlı şiir kitabı, vefatından sonra eşi Nevin Somuncuoğlu ve oğlu Sencer Burak Somuncuoğlu tarafından düzenlenip N. Ender İmamoğlu tarafından hazırlanan kırk dört şiirden oluşur. Hikâye ve denemelerinin kitaplaşması için çalışmalar sürdürülmektedir. "Adanmış Bir Ömür: Çetin Berkmen'in Anıları" ile "Kâinat'ın Gözleri" adlı kitapları anı-biyografi-mülakat türlerinin sentezlenmesiyle oluşan özgün eserlerdir. 1740–1962 yılları arasında Türkiye`de yaşayan ve 1962`de Rusya'ya göç eden Manyas ve Akşehir Kazakları ile Kars Malakanları'nın göç hikâyesini anlattığı"Don Kazakları"inceleme-araştırma türünde bir eserdir. Askerlik anılarından hareketle, asker arkadaşı Muzaffer Sarısülük'ten esinlenerek kaleme aldığı "Gallemit" biyografik roman türünün örneklerindendir. Muzaffer Sarısülük adı yakın geçmişte yaşanan sosyal hadiselerde trajik bir vakayla tekrar gündeme gelmiştir. Çektiği fotoğraflarla, yaptığı belgesellerde Türklerin yazılmamış tarihini gün yüzüne çıkarmayı amaçlayan Somuncuoğlu, Altay Dağları'ndan Kanada'ya uzanan çok geniş coğrafyada yaptığı çalışmalarla sadece Türk tarihi açısından değil, insanlık tarihi açısından da çok önemli belgeler bırakmıştır. Vefatından sonra ailesi, dostları ve çalışma arkadaşlarının hakkında yazdığı yazılardan oluşan "Taşların Hakanı" adıyla Servet Somuncuoğlu Armağan Kitabı yayınlanmıştır. Kitapta Alev Alatlı, Dursun Yıldırım, Ahmet Taşağıl, Mustafa Aksoy, Nakış Karamağaralı, Dursun Şahin, Ozan Arif Şirin, M.Metin Kaplan, Rasim Ekşi, Yağmur Tunalı, Ahmet Haldun Terzioğlu, Kadir Koçdemir, Onur Yılmaz gibi çok sayıda akademisyen, fikir adamı ve gönül dostu yazarların yazılarına yer verilmiştir. "Servet Somuncuoğlu Hayatı, Sanatı, Eserleri" adlı bu çalışma giriş bölümünden sonra üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde; edebiyatımızda sadece bir alanla uğraşmayıp farklı alanlarda eser vermiş sanatçılarımızdan örnekler sunulduktan sonra Servet Somuncuoğlu'nun da ilgilendiği alanlardan kısaca söz edilerek çok yönlü sanatçılarımızdan biri olduğu vurgulanmıştır. "Servet Somuncuoğlu'nun Hayatı ve Çalışmaları" genel başlığını taşıyan birinci bölüm, yakın çevresiyle yapılan mülakatlar çerçevesinde ele alınarak; çocukluğu, ilkokul yılları, ortaokul ve lise yılları, üniversite yılları, öğretmenlik yılları, TRT'deki ilk yılları, evliliği, askerlik dönemi, çevresiyle ilişkileri, vefatı, prodüktörlüğü, araştırma-inceleme gezileri, fotoğraf sanatçılığı, belgeselciliği ve aldığı ödüller alt başlıkları altında düzenlenmiştir. "Servet Somuncuoğlu'nun Eserlerinin Genel Olarak Değerlendirilmesi" genel başlığını taşıyan ikinci bölümde eserleri genel olarak ele alınmıştır. "Gallemit Romanının Tahlili" genel başlığını taşıyan üçüncü bölümde; Gallemit isimli biyografik roman türündeki eser, biçim ve içerik açısından incelenmiştir. "Ekler" genel başlığını taşıyan kısım ise ardından söylenenler, belgeler ve kendi fotoğraflarından seçkiler alt başlıkları ile hem onun daha iyi anlaşılmasının sağlanması hem de çalışmaya Servet Somuncuoğlu'nun tarzına uygun ölçüde görsel bir zenginlik katılması amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Servet Somuncuoğlu, fotoğraf sanatçısı, belgeselci, prodüktör, yazar, şair.