Mesleki yeterlilik sınav merkezleri akreditasyonu sürecinde görev alan öğretim elemanlarının hizmet-içi eğitim ihtiyacı analizi

Eğitimde ilerleme iyi eğitilmiş öğretmen, öğretmen eğitimi ise iyi planlanmış hizmet içi mesleki eğitim çalışmaları ile mümkündür. Bu araştırmada; hizmet içi eğitim ihtiyaç analizi anketleri mesleki sınav merkezi akreditasyon sürecinde görev almak isteyen 99 öğretim elemanı üzerinde uygulandı. Bu anketlerin değerlendirilmesi sonucunda, öğretim elemanlarının nerdeyse tümünün performansını geliştirmeye yönelik hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının olduğu sonucuna varıldı. Eğitim İhtiyacında Önemli Olan Faktörlere katılım düzeyinin öğrenim düzeyine göre farklılık gösterip göstermediği Anova ile analiz edildi. Yapılan analiz sonucuna göre eğitimin "Mesleki Sınav Merkezinde görev alacağı kurulun görev tanımlarını, sorumluluklarını bilmede" önemli olma durumu öğrenim düzeyine göre farklılık göstermektedir (F=3,584; p<0,05). Katılımcıların eğitim durumuna göre hemen hemen tüm ifadeler için önem düzeyi ortalamaları incelendiğinde eğitimlerin önemli olduğu görüşüne yüksek lisans mezunlarının diğer gruplara göre daha yüksek oranda katıldığı belirlendi. Hizmet içi eğitim ihtiyaç analizi anketinin Yapı Geçerliliği Ve Güvenirlik Analizi belirlenmesi amacıyla açımlayıcı faktör analizi (AFA), güvenirliğinin belirlenmesi için Cronbach's alfa güvenirlik katsayıları hesaplandı. Anketin yapı geçerliğini istatistiksel olarak tespit etmek için açımlayıcı faktör analizi tekniği kullanıldı. Anketin öncelikli olarak, faktör analizine uygun olup olmadığını anlamak amacıyla KMO ve Bartlett testi yapıldı. KMO katsayısı örneklemin büyüklüğünü test etmek için hesaplandı. Analiz sonucuna göre eğitim düzeyi farklı olan personellerin eğitim ihtiyacının 1.boyutunu değerlendirmeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunurken eğitim ihtiyacının 2.boyutunu değerlendirmeleri arasında anlamlı fark bulunmadı. Eğitim ihtiyacı anketinin 2. Boyutunda sadece ölçme değerlendirme ile ilgili eğitimler olduğundan ve ankete katılan öğretim elemanlarının bu eğitimlere daha önceden katıldıkları için anlamlı fark bulunamadı. Eğitim ihtiyacının 1.boyutunun değerlendirilmesinde farklılık yaratan grubun belirlenmesi amacıyla yapılan TUKEY testi sonucuna göre ön lisans – lisans mezunlarının eğitim ihtiyacının 1.boyutu için katılımları en düşük iken yüksek lisans mezunlarının en yüksektir. Bunun sonucunda 30 öğretim elemanından rastgele seçilerek 15 tanesine 2014-2015 yılında 75 saatlik eğitim verilmiştir. Eğitimlerin sonunda "Eğitim Değerlendirme Anketi" yapılarak Eğitimin Planlanması ve Programı, Eğitimcilerin Yeterlilik Düzeyi, Eğitim Sonu Kazanımlar, Genel Değerlendirme sonuçları ortaya koyulmuştur. Açık uçlu ve likert ölçekli anketlerle de hizmet içi eğitimin faydaları ve Eğitimin Planlanması ve Programı, Eğitimcilerin Yeterlilik Düzeyi, Eğitim Sonu Kazanımlar, Genel Değerlendirme kriterleri sonucunda gözle görülür bir ilerleme söz konusudur. Anketler sonucunda mesleki sınav merkezi akreditasyon sürecinde görev alan 30 öğretim elemanının performans değerlendirmeleri eğitim alan öğretim elemanı performans değerlendirme formu demo sınavlar yapılarak teknik uzmanların incelemeleri ile performans değerlendirme formları doldurulmuş olup eğitim alanlar ve eğitim almayanlar arasındaki farklılıklar ortaya çıkmıştır. Eğitim almayan öğretim elemanı performans formuyla ve demo sınavlar teknik uzmanlar tarafından incelenerek eğitim almayan öğretim elemanları 17024 akreditasyon sürecinde bilgisiz oldukları Ulusal Meslek Standartlarını bilmedikleri, Mesleki sınav merkezinin prosedürlerine ve süreçlerine hakim olmadıkları için sınavları ve dokümantasyon sürecini düzgün gerçekleştirememiş olmasından dolayı 2016 yılında eğitim almayanlara hizmet içi eğitim verilmesi planlanmıştır. Deney grubunda eğitim öncesi ve eğitim sonrası bilgi ve beceriye dayalı performans maddelerinin puanlarının karşılaştırılması amacıyla yapılan Wilcoxon testi sonuçları tabloda verilmiştir. Analiz sonucuna göre bilgi ve beceriye dayalı performans maddelerinin tamamında eğitim sonrası puanlar eğitim öncesi göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artmıştır (p<0,05). Buna göre yapılan hizmet içi eğitim personelin bilgi ve beceriye dayalı performansını artırmıştır. Kontrol grubunun eğitim öncesi bilgi ve beceriye dayalı performans maddeleri puanları ile deney grubunun eğitim sonrası puanlarının karşılaştırılması amacıyla yapılan Mann Whitney testi sonucuna göre deney grubunun eğitim sonrasında bilgi ve beceriye dayalı performans maddelerinin tamamının puanları kontrol grubunun eğitim öncesi puanlarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksektir. Performans değerlendirmelerine göre eğitim almadan önce ve sonra performans değerlendirmeleri karşılaştırılıp önce ve sonrasında yapılan demo sınavları teknik uzmanlar tarafından karşılaştırılıp büyük farklılıklar ortaya çıktığı tespit edilmiştir. Bu sebeplerden dolayı Mesleki Sınav Merkezi akreditasyon sürecinde görev almak isteyen tüm öğretim elemanlarının akreditasyon sürecini sağlıklı, düzgün, güvenilir, tarafsız, standartlara uygun yürütebilmesi için bu eğitimi almaları tavsiye edilmektedir. Türkiye de belgelendirme süreçlerinin bu standartlar çerçevesinde yürütülebilmesi için tüm Mesleki Sınav Merkezlerinde ve önümüzdeki senelerde kurulması planlanan sınav merkezleri için hizmet içi eğitimleri zorunlu hale getirilmesi tavsiye edilmektedir. Anahtar Kelimeler: Hizmet-içi Mesleki Eğitimler, Mesleki Sınav Merkezi, Akreditasyon Süreci, Ulusal Meslek Standardı