Sessiz kitap okuma uygulamalarının okul öncesi dönemdeki çocukların sosyal beceri gelişimine etkisinin incelenmesi

Bu araştırmanın temel amacı, sessiz kitap okuma temelli etkinliklerin, okul öncesi eğitimine devam eden çocukların sosyal beceri gelişimine etkisini incelemektir. Araştırmada, nicel yöntemle desenlenmiş ön test–son test eşitlenmemiş kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma grubu, 2024-2025 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Sultangazi ilçesindeki bir devlet okulunun anasınıfına devam eden, 40'ı deney, 40'ı kontrol grubu olmak üzere toplam 80 çocuktan oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak "Kişisel Bilgi Formu" ve Aksoy & Baran (2020) tarafından geliştirilen "Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği–Öğretmen Formu" kullanılmıştır. Deney grubuna 7 hafta boyunca, haftada üç gün olmak üzere toplam 17 oturumdan oluşan Sessiz Kitap Okuma Temelli Sosyal Beceri Etkinlikleri (SKOTE) programı uygulanmıştır. Her oturumda çocuklara etkileşimli biçimde bir sessiz hikâye kitabı sunulmuş ve buna eşlik eden sosyal beceri etkinlikleri gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubuna ise sadece MEB Okul Öncesi Eğitim Programı (2013) kapsamında sınıf öğretmeninin rutin uygulamaları devam ettirilmiştir. SKOTE uygulamasından önce çocuklar ile tanışma ve programın tanıtımı üzerine iki gün süren bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Deney ve kontrol grubunda yer alan çocukların ön test, son test ve kalıcılık testlerinden elde ettikleri puanların betimsel istatistikleri ve normallik dağılımları SPSS v26 ile analiz edilmiştir. Örneklem sayısı 50 ve altında olduğu için normallik dağılımlarının tespitinde Shapiro-Wilk Testi kullanılmıştır. Veri analizinde, deney grubu ve kontrol grubunun bağımlı değişkeni olan sosyal beceri gelişimine ilişkin ön test, son test ve kalıcılık testi puanları arasında anlamlı farklılıklar olup olmadığına t-testi ve tekrarlı ölçümler ANOVA ile bakılmış, küresellik varsayımının ihlal edildiği durumlarda ise Greenhouse-Geisser düzeltmesi uygulanmıştır. Bu bulgular neticesinde, deney grubundaki çocukların, kontrol grubundaki çocuklara kıyas ile sosyal beceriler (iletişim, atılganlık, uyum, prososyal davranış) kapsamında gelişimlerinin anlamlı bir şekilde daha iyi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca deney grubunun son test ile kalıcılık testi arasında da kalıcılık testi lehine anlamlı düzeyde farklılaşma olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda değerlendirildiğinde deney grubuna uygulanan SKOTE' nin çocukların sosyal becerilerinin gelişimini destekleyici olduğu ve program sonrasında da artarak devam eden kalıcı bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda programın uzun vadeli, farklı yaş gruplarını kapsayan ve hem öğretmenleri hem de ebeveynleri içine alan bir yapıda yaygınlaştırılması en önemli öneri olarak sunulmaktadır.