Sığınmacı ve geçici koruma kapsamındaki çocuklara yönelik uyum politikaları: Suça sürüklenen çocuklar örneği

Türkiye bulunduğu jeopolitik konum ve tarihsel mirası nedeni ile uluslararası göç konusu ile her zaman karşı karşıya kalmaktadır.2011 yılından itibaren Suriye'de yaşanan olaylar nedeni ile Türkiye'ye hızlı bir kitlesel göç gerçekleşmiştir. Savaş ve can güvenliği gibi mecburi sebeplerle uluslararası göçe mecbur kalan sığınmacılar, tüm yaşam tecrübelerini geride bırakarak, çoğunlukla travmatik olaylar yaşamak sureti ile göç ederler. Göçten önce, göç esnasında ve sonrasında yaşanılan olaylar, bu kişilerin tüm yaşamlarını da etkilemektedir. Çocuklar göçün en büyük mağdurlarıdır. Göç süreciyle beslenme, barınma, sağlık, eğitim gibi temel ihtiyaçlardan mahrum kalan uluslararası göçe konu olan çocuk, yaşadığı travmalara, çocukluk çağının sebep olduğu savunmasızlığı da eklenince çok yönlü bir dezavantajlılık ve mağduriyet içerisine girmektedir. Uluslararası göçe konu olan çocuğun birçok hukuki statüsü olmakla birlikte, ülkemizin yapmış olduğu hukuki düzenlemeler bağlamında Türkiye'de sığınmacı ve geçici koruma altındaki çocukların varlığından söz etmekteyiz. Sığınmacı ve geçici koruma altındaki çocukların göç sürecinde yaşadığı aile kayıpları, yoksulluk, yoksunluk, istismar, travmalar, toplumsal dışlanma, ayrımcılık, çocuk işçiliği, eğitimden mahrum kalma gibi birbirinden acı tecrübelerin bir çocuğun kaldırması oldukça zordur. Nasıl ki savaşlar, şiddet, mecburi göç gibi yaşanan tüm olumsuzlukların gerçekleşmesinde çocuk edilgen ise, çocuğun suç ile tanışması da, çocuğun iradesinin dışında kalan etkenlerden ve gelişimsel döneminin etkisinden kaynaklanmaktadır. Bu doğrultuda "Sığınmacı ve Geçici Koruma Kapsamındaki Çocuklara Yönelik Uyum Politikaları: Suça Sürüklenen Çocuklar Örneği" isimli tez çalışmamızda bu çocukların suça sürüklenme nedenleri, oranları ve uygulanan uyum politikalarının Türkiye perspektifinde incelemesi yapılmıştır. Sığınmacı ve geçici koruma altındaki çocukların geçmiş yıllardaki verilerine ve Adalet Bakanlığı bünyesinde tutuklu ve hükümlü suça sürüklenen çocukların profillerine ulaşmakta bir takım zorluklar yaşanmıştır. Bu çalışma TÜİK, GİGM ve STK'ların yayınlamış olduğu veriler, ulusal ve uluslararası literatür incelemesi ile yapılmıştır. Yapılan çalışmada, son yıllarda sığınmacı çocuk sayısındaki hızlı artış ile yabancı uyruklu çocukların suç oranlarının artış hızının aynı olmadığı görülmüştür. Suça sürüklenme oranları da T.C. uyruklu çocukların oranlarına kıyaslandığında daha yüksek değildir. Ancak bu durum çocukların dil eğitimi, okullaşma, sağlık, barınma ve ev sahibi ülke ile toplumsal uyum yönünden eksiklerin giderilmemesi halinde gelecek yaşamlarında Türkiye için ucuz işgücü, kayıp kuşak veya suça eğilim içerisinde olmayacakları anlamına gelmemektedir. Göçmen olmanın suçlu olma anlamına gelmediği, ancak göç gibi travmatik konuların iyi yönetilmediği takdirde istenmeyen sonuçlar doğurabileceği gerçekliktir. Her geçen gün artan uluslararası göç nedeni ile ortaya çıkan sorunların, tüm dünyanın sorunu olduğu, sorunları sadece göçmen üzerinden çözmeye çalışmanın yetersiz olduğu görülmüştür. Uluslararası göç ile ortaya çıkan sorunların çözümü; kamu kurumlarının, özel kurumların, üniversitelerin, ev sahibi halkın ve uluslararası tüm tarafların çözüme dahil olması ile mümkün olabilecektir. Anahtar Kelimeler: Uluslararası göç, Sığınmacı, Geçici koruma altındaki çocuklar, Suç, Uyum