Sığırların serumlarındaki bazı element düzeyleri üzerine mevsimsel değişimlerin etkisi

ÖZETBu çalışmada sağlıklı sığırlarda kalsiyum, fosfor, magnezyum, çinko, bakır ve demirkonsantrasyonlarının mevsimsel değişimleri incelenmiştir.Çalışmada 3-6 yaşlarında kırk ( 40 ) Doğu Anadolu Kırmızısı ( DAK ) sağlıklı sığırkullanılmıştır. Serum örneklerinin her biri mayıs, haziran, kasım ve eylül aylarında olmaküzere dört periyotta toplanmıştır.lkbahar, yaz, sonbahar ve kış mevsimine göre sırasıyla serum Ca düzeyleri 1,79mmol/l, 2,14 mmol/l, 2,25 mmol/l ve 2,32 mmol/l; serum fosfor konsantrasyonu 1,72 mmol/l,1,04 mmol/l, 1,66 mmol/l ve 1,55 mmol/l; serum Mg konsantrasyonu, 0,99 mmol/l, 1,11mmol/l, 1,72 mmol/l ve 0,91 mmol/l; serum çinko konsantrasyonu sırasıyla 16,09 µmol/l,14,59 µmol/l, 16,98 µmol/l ve 8,39 µmol/l; serum bakır düzeyleri ise sırasıyla 10,51 µmol/l,13,82 µmol/l, 9,04 µmol/l ve 29,81 µmol/l; serum demir konsantrasyonu ise sırasıyla 24,64µmol/l, 18,58 µmol/l, 23,02 µmol/l ve 19,80 µmol/l olarak bulunmuştur.Serum Ca seviyesi ilkbaharda, P seviyesi ise yaz mevsiminde diğer mevsimlere göreistatistiki bakımdan anlamlı olarak düşük (p<0.001) bulunmuştur. Serum Mg seviyesi de hermevsim değişiklik göstermiştir (p<0.001). Serum Cu seviyesi ise diğer mevsimlere göre kışınoldukça yüksek (p<0.001), Zn ise düşük olarak saptanmıştır.Dört mevsim serum demir düzeyleri arasındaki fark istatistiki açıdan önemli (p<0.001)bulunmuştur.Bu araştırmada elde edilen verilerin incelenmesi sonucunda, sığırlarda kan serumumineral madde konsantrasyonları üzerine mevsimlerin, iklim koşullarının ve jeolojik yapınıngöz önüne alınarak değerlendirme yapılmasının gerektiği kanısına varılmıştır.