Shakespeare ve otorite: Türkiye'de yerellik, tiyatro ve politikanın kesişimi

Doktora tezimde güncel Türk tiyatrosunda politik Shakespeare uyarlamalarını inceliyorum; bu çetrefilli meseleyi bağımsız tiyatro sanatçılarına ait beş farklı oyun üzerinden ele alıyorum: Can Yücel'den Bahar Noktası (1980), Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu'ndan Kim Var Orada? (2015), Moda Sahnesi'den Hamlet (2013), Semaver Kumpanya'dan Titus Andronicus (2010) ve Serdar Biliş ve Sami Özbudak'tan Romeo ve Juliet (2016). Yirminci yüzyılın ikinci yarısından bu yana, William Shakespeare'in oyunları, modern Türkiye'deki belirli kültürel ve politik dönüşümleri ele almada ortak bir zemin oluşturmaktadır. Shakespeare'i yerele uyarlamak çoğu kez etnik farklılık ve politik ötekilik meselelerini muhalif bir zeminden yeniden ziyaret etme arzusunu içerir. Bu açıdan "uyarlama" pratiği, tiyatro alanının tarihsel/kültürel zemini ve Shakespeare'in politik olarak yüklü mirasıyla müzakere gibi genellikle göz ardı edilen performans dinamiklerini kucaklayan, ortak çalışmaya dayalı bir süreç olarak yürütülür. Bu bağlamda, Shakespeare'i yerele uyarlamak, Türkiye'nin yakın tarihindeki fay hatlarını tartmaktan, etnik farklılık ve politik ötekilik meselelerini su yüzüne çıkartmaktan geçer. Bu süreç, tiyatro sanatçılarına Uyarlama Çalışmaları'nda önde gelen meşruiyet, sadakat ve kültürel üstünlük meselelerinin düğümünü çözmek için de bir alan açar. Bahsi geçen tiyatro sanatçıları "orijinal/uyarlama" ikiliğinin ötesine geçebilmektir çünkü Shakespeare'in iyi muhafaza edilmiş, seçkin statüsü ile müzakere etmek, modern Türkiye tarihine damgasını vuran farklılık ve kimlik meselelerine dair sorgulamaları kaçınılmaz olarak beraberinde getirmektedir.