Siber saldırılara karşı meşru müdafaa hakkının uluslararası hukuk açısından incelenmesi

İnternet ve ağ tabanlı sistemleri kullanımına başladığından beri çok hızlı bir gelişme kaydetmiş gelinen aşamada hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olmuştur. Devletlerin kritik altyapıları ve kamu hizmetlerinin çoğunluğu ve bankacılık gibi birçok özel hizmet de internet ve ağ tabanlı sistemler üzerinde çalışmaktadır. Bu hizmetlerin kesintisiz devamı için bu sistemlerin güvenliği ulusal menfaatler açısından öncelikli hale gelmiştir. Siber alanın özellikleri nedeniyle devletlerin kritik altyapılarına saldırı yapılıp yapılmadığının veya yapıldıysa kim tarafından yapıldığının tespitinde zorluklar yaşanmaktadır. Örneğin İran'ın nükleer yakıt zenginleştirme tesislerine karşı 2009 yılında yapılan siber saldırlar 2010 yılında bir siber güvenlik şirketi tarafından tesadüfen tespit edilmiştir. Saldırının hedefi tesislerdeki denetleme, kontrol ve veri toplama sistemidir. Birçok devlet tarafından, bu sistemler su, doğal gaz, kanalizasyon benzeri belediye hizmetleri ile elektrik üretim ve dağıtımının kontrol edilmesi gibi kritik siber altyapıların izlenmesi ve kontrol edilmesi için kullanılmaktadır. Meydana gelen aksaklığın siber bir saldırı olduğunun tespitini müteakip bu saldırının kim veya kimler tarafından yapıldığının belirlenmesi de siber alanın saldırganlara sağladığı imkânlar nedeniyle oldukça zordur. Günümüzde geliştirilen tekniklerle siber saldırı saldırgana yüksek bir yüzde ile atfedilebilmektedir. Saldırgan devlet dışı bir aktör ise iç hukuk yoluyla gerekli yaptırımlar uygulanmaktadır. Ancak saldırgan bir devlet ise o takdirde durum biraz karmaşık hale gelmektedir. Mevcut uluslararası hukuk ve teamül hukukuna göre bir devlete silahlı bir saldırı yapılması o devlete meşru müdafaa hakkı vermektedir. Siber saldırıların silahlı bir saldırı seviyesine ulaşması durumunda da meşru müdafaa hakkının doğacağına şüphe yoktur. Ancak siber saldırıların çoğu silahlı saldırı seviyesinde değildir. Bu nedenle mevcut silahlı çatışma hukuku siber alandaki sorunların çözümünde yetersiz kalmaktadır. Bunun yanında göreceli olarak yeni bir alan olan siber alanla ilgili normlar oluşmamış, oluşan normlar ise yeterince yaygınlaşıp kabul görmemiştir. Devletlerin siber alanla ilgili yakın zamanda uluslararası bir anlaşma yapmaları mümkün görülmediğinden siber alanla ilgili normlar gelişinceye kadar devletlerin kritik siber altyapılarını ve bunlara ilişkin angajman kurallarını deklare etmeleri ve bu angajman kurallarına göre hareket etmeleri en iyi çözüm yolu olarak ortaya çıkmaktadır. Çünkü devletin hayatta kalması ve hayati çıkarlarını koruması derhal, güçlü ve saldırgan bir karşılık vermesine bağlı olabilir. Anahtar Kelimeler: Kritik Altyapı, Siber Saldırı, Meşru Müdafaa, Atfetme.