Sigorta poliçesi genel şartları

Çalışmamızın amacı, sigorta poliçesi genel şartları kavramını ana hatlarıyla açıkladıktan sonra sigorta poliçesi genel şartlarının niteliğini, sözleşme içeriğine dahil olma sorununu, özel şartlar ile ilişkisini ve farklılıklarını, idari ve yargısal denetiminde kullanılacak ölçütleri, emredici hükümler karşısında hukuki akıbetlerini belirlemektir. Çalışma konumuzla ilgili açıklamalarımız, öğretide ileri sürülen farklı görüşler, mevcut kanunî düzenlemeler, kanun tasarıları ve yargı kararları ışığında yapılmıştır. Sigorta poliçesi genel şartlarının hukuki niteliği hakkında öğretide görüş birliği olmamakla birlikte, bizimde katıldığımız çoğunluk görüşüne göre, sigorta poliçesi genel şartları genel işlem şartı niteliğini haizdir. Genel şartları bizzat düzenleyen Hazine Müsteşarlığı, bu düzenlemeleri hazırlarken Ticaret Kanunu'nun emredici hükümlerine aykırı hareket etmektedir. Bu tarz düzenlemeler yargısal denetim sırasında, emredici hükümlere aykırılıkları sebebiyle geçersiz kabul edilecektir. Hâkim, önüne gelen uyuşmazlığa, genel şartlar yerine emredici hükümleri resen uygulayacaktır. Genel işlem şartları hakkında Türk Hukuk Sisteminde yeterli kanunî düzenlemelerin olmayışı, yargısal denetim sırasında hâkimi genel hükümlere başvurmaya sevk etmektedir. Ancak genel hükümler, genel şartlarla ilgili uyuşmazlıkların tamamının çözümünde yeterli olmamaktadır. Bu sebeple genel işlem şartlarına ilişkin müstakil kanunî düzenlemenin bir an evvel yapılması büyük önem arz etmektedir.