Siirt fıstığında verimi etkileyen bazı faktörler konusunda yetiştiricilerin uygulamaları

Bu çalışma, Siirt ilinde bulunan antepfıstığı yetiştiricilerinin, Siirt çeşidinde verimi etkileyen bazı faktörler konusunda uygulamalarını analiz etmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın ana materyalini, Siirt İli ve İlçelerinde ikamet eden Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS)'ne kayıtlı fıstık yetiştiricileri ile yapılan yüz yüze anketlerden elde edilen orijinal veriler, çalışmamızın birincil verilerini oluşturmuştur. Ulaşım, terör olayları, yetiştirici sayısının fazla olması gibi sebeplerden dolayı tüm yetiştiricilerin yerine, örnek hacmi formülünden yararlanılmış ve %90 güven aralığı ile %8 hata payı esas alınarak örnek hacmi 103 olarak belirlenmiş olup 103 yetiştirici ile görüşülmüştür. Öncelikle yetiştiricilerin kültürel işlemler ile ilgili kararlarında arazi büyüklüğünün etkili bir faktör olabileceği düşüncesi ile yetiştiriciler arazi büyüklüğü açısından 4 gruba ayrılmışlardır. 1. grupta 1-15, 2. grupta 16-50, 3.grupta 51-100, 4.grupta 101 dekar ve üzeri araziye sahip yetiştiriciler yer almaktadır. Anket yapılan yetiştiricilerin %38,83' ünün 1. grupta yer aldığı, %93.21'inin erkek olduğu, %37,86'sının 31-45 yaş aralığında olduğu, %26,22'sinin lise mezunu olduğu %75,72'sinin Siirt Fıstık Üreticileri Birliği'ne üye olduğu ortaya konmuştur. Ayrıca anket yapılan tüm yetiştiricilerin 182 parselde 8,862 dekar alanda fıstık yetiştiriciliği yaptıkları, dekardan ortalama 40,8 kg ürün elde ettikleri, %65,04'ünün ürünlerini tüccara kilogramını ortalama 44,20 TL'den sattıkları, %50,48'inin dikimde sıra arası ve sıra üzeri mesafelerde 6*6 metre mesafeleri dikkate aldığı, %81,55'inin gübreleme yaptığı, %87,37'sinin budama yaptığı, %46,58'inin fıstık fiyatlarının düşüklüğünden şikayet ettiği, %53,39'unun kendini döllenme ve tozlanma konusunda orta düzeyde bilgili gördüğü, %55,91'inin sulama ile ilgili eğitimler verilmelidir dediği ortaya konulmuştur. Çalışmamızın sonucunda, Siirt ilinde fıstık yetiştiriciliği yapanların büyük çoğunluğunun babadan kalma ilkel yöntemleri yavaş yavaş bırakmaya başladığı ve fıstık yetiştiriciliği konusunda bilinçlenmeye başladıkları görülmüştür. Ancak bazı yetiştiricilerin yeniliklere karşı oldukça katı bir tutum sergiledikleri ve geleneksel yöntemler ile yetiştiricilik yaptıkları tespit edilmiştir. Öncelikle fıstık yetiştiriciliği konusunda eğitimler verilerek yetiştiricilerin modern yetiştiricilik tekniklerini öğrenmeleri ve uygulamaları sağlanmalıdır. Bunların yanında özellikle üretim girdilerinin fazla olması ve fiyatlarının yüksek olması nedeniyle kamu kuruluşları aracılığıyla hibe destekleri veya düşük faiz oranıyla kredi imkanları sağlanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Siirt, Antepfıstığı, Yetiştirici, Uygulama, Kolmogorov Smirnov, Kruskal Wallis