Siirt'te yetiştirilen bazı standart badem (Amygdalus communis L.) çeşitlerinin çiçeklenme, verim ve meyve özelliklerinin belirlenmesi

Bu çalışma; 2023 ve 2024 yıllarında Siirt İli Kurtalan İlçesi Yunuslar mevkiinde yetiştirilen, sulanan, 6 yaşındaki badem bahçesinde yürütülmüştür. Çalışmanın materyalini; GF677 anacı üzerine aşılanmış, 5 x 4 metre aralıkla dikilmiş, 5 badem çeşidinin (Ferragnes, Ferraduel, Drake, Texas ve Lauranne) ağaçları oluşturmuştur. Badem çeşitlerinin fenolojik gözlemleri ve pomolojik değerlendirmeleri yapılmış, verimleri belirlenmiştir. Badem çeşitlerinde çiçeklenme başlangıcı en erken 22-24 Mart tarihleri arasında Drake ve Texas çeşitlerinde görülmüş, bunu 27-29 Mart tarihleri arasında çiçeklenen Ferragneş çeşidi ve 29-31 Mart tarihinde çiçeklenen Ferraduel çeşidi takip etmiş, en geç çiçeklenme başlangıcı 30 Mart – 02 Nisan tarihlerinde Lauranne çeşidinde gözlenmiştir. Badem çeşitlerinin dekara sert kabuklu verimleri 2023 ve 2024 yıllarında; en yüksek Ferraduel çeşidinde 546,5 – 688,3 kg olarak saptanmış, bunu sırasıyla Ferragnes (428,5 – 601,9 kg), Texas (397,0 – 441,3 kg) ve Lauranne (400,8 – 431,4 kg) çeşitleri takip etmiş, en düşük verim Drake çeşidinden 318,4 – 355,8 kg olarak alınmıştır. Badem çeşitlerinin dekara iç meyve verimleri 2023 ve 2024 yıllarında; en yüksek Ferraduel çeşidinde 154,0 – 212,9 kg olarak saptanmış, bunu sırasıyla Ferragnes (140,3 – 208,7 kg), Texas (147,9 – 175,9 kg) ve Lauranne (123,4 – 149,8 kg) çeşitleri takip etmiş, en düşük verim Drake çeşidinden 118,0 – 142,6 kg olarak alınmıştır. Geç çiçeklenen Ferraduel ve Ferragnes çeşitlerinin meyve ve iç verimlerinin de yüksek olduğu saptanmıştır. Siirt yöresinde badem bahçesi oluşturulması durumunda Ferraduel çeşidinin ana çeşit olarak, Ferragnes çeşidinin de tozlayıcı çeşit olarak kullanılması durumunda yüksek verim alınabileceği belirlenmiştir.