The role of multısensory experıences on short-term memory retentıon ın sımulated cafe envıronments

Bu çalışma, kamu iç mekanlarında, özellikle kafelerde çoklu duyusal deneyimlerin kısa süreli bellek tutulumunu artırmadaki rolünü araştırmayı amaçlamaktadır. Önceki araştırmalar, eğitim kurumları ve müzeler gibi çeşitli ortamlarda çoklu duyusal entegrasyonun bilişsel faydalarına vurgu yapmıştır. Bu durum, hem bellek hem de kafeler konusunda henüz yeterince incelenmeyen alanların araştırılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Görsel, işitsel ve koku duyusal uyaranlarının, hem tekil hem de eşzamanlı olarak etkileri incelendiğinde, bu araştırma, toplu alanlarda duyusal tasarımın bellek performansları üzerindeki etkisini anlamada önemli bir boşluğu ele almaktadır. Buna uygun olarak, Ankara, Türkiye'de ikamet eden 76 yetişkin ile karma bir yöntem deneysel tasarımı uygulanmıştır. Demografik anket ve iki temel testin tamamlanmasının ardından, eşit sayıda katılımcı rastgele olarak dört duyusal gruba (görsel, görsel ve işitsel, görsel ve kokusal, ve görsel, işitsel, kokusal) atanmıştır. Kontrollü bir iç mekan ortamında gerçekleştirilen deneyde, kafeye benzeri bir ortam yapılarak belirli duyusal koşullar sunulmuş, ardından dikkat dağıtıcı bir bulmaca ve açık uçlu bellek tutulum görevi yapılmıştır. Nitel veriler içerik analizi ve matris düzeni ile analiz edilirken, nicel veriler betimsel istatistikler, bağımsız t-testleri, tek yönlü varyans analizi ve Pearson korelasyonu ile analiz edilmiştir. Bulgular, çoklu duyusal deneyimlerin, tekli veya ikili duyusal modlara kıyasla bellek tutulumunu yüksek ve anlamlı bir şekilde pozitif yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Ayrıca, bilişsel değerlendirmeler, bellek tutulumuyla düşük düzeyde pozitif bir korelasyon göstermiştir. Bu araştırma, kamu alanlardaki çoklu duyusaltasarım üzerine yapılan araştırmaları genişleterek, daha hatırlanabilir, bilişsel olarak etkileyici ve deneyimsel ortamların yaratılmasını teşvik etmeyi amaçlayan kritik bilgiler sunmaktadır.