Sinop balatlar kilisesi amphora buluntuları: Tipolojik ve arkeometrik bir inceleme

Bu çalışma Türkiye'nin en kuzeyinde Batı Karadeniz Bölgesi'nde yer alan Sinop ili kent merkezindeki Balatlar Kilisesi'nde 2010-2021 yıllarında yürütülen kazılarda ele geçen amphora buluntularını kapsamaktadır. Amphoralar ele geçtikleri yapının kullanımı ile bağlantılı olarak Klasik, Helenistik, Roma, Geç Roma ve Bizans Dönemleri'ne tarihlenmiştir. Amphoraların ele geçtikleri tabakalarla değerlendirildiğinde yapının kullanım evreleri ile ana kronolojik tabakalaşma ile ilgili veriler elde edilmiştir. Kentin bu dönemlerdeki bağlantılarının ve üretim geleneğinin açıklanmasına katkı sağlamak amacıyla yerel olarak üretilen ve ithal edilen amphoralar üretim merkezlerine göre tiplere ayrılarak incelenmiştir. Tiplerin form ve hamur özellikleri incelenerek yerel ve ithal üretim özellikleri belirlenmiş olup ithal kökenli amphora tiplerinin çeşitlilik gösterdiği tespit edilmiştir. Geç Klasik Dönem'den itibaren kentin yerel olarak üretim gerçekleştirdiği, ayrıca Karadeniz, Akdeniz ve Ege kıyıları ile bağlantılı olduğu aynı zamanda görülmektedir. Tipolojik olarak sınıflandırılan yerel amphoraların hammadde içeriklerinin karşılaştırılması amacıyla farklı tiplere ait 20 adet numune (19 adet Sinope, 1 adet Herakleia Pontika) XRF (X-ışını floresans) yöntemi kullanılarak arkeometrik olarak değerlendirilmiştir. Belirlenen numuneler üzerinde yapılan analizlerle yerel üretim atölyelerinde üretildiği hammadde (kil) ve hammaddenin mineralojik ve petrografik yapısı hakkında detaylı bilgi elde edilmiştir. ANAHTAR KELİMELER; Karadeniz, Sinope, Balatlar Kilisesi, Amphora, Tipoloji, Arkeometrik Analiz.