Sinop'ta doğal yayılış gösteren rezene (Foeniculum vulgare Mill.) bitkisinin çevre kirliliği ile mücadelede fitoremediasyon potansiyelinin belirlenmesi

Bu çalışmada Sinop ilinde doğal yayılış gösteren Rezene (Foeniculum vulgare Mıll.) bitkisinin fitoremediasyon potansiyeli belirlenmeye çalışılmıştır. Rezene bitkisinin fitoremediasyon potansiyellerini değerlendirmek amacıyla bitkilerin kök, gövde, yaprak ve kök bölgesi topraklarında metal analizleri (Zn, Mn, Cu ve Fe) gerçekleştirilmiştir. ICP-MS cihazı kullanılarak ağır metal konsantrasyonları elde edilmiş ve biyoakümülasyon faktörü (BAF), zenginleştirme faktörü (ZF) ve translokasyon faktörü (TF) değerleri hesaplanmış ve bitkiler fitostabilizasyon ve fitoekstraksiyon kabiliyetleri yönünden değerlendirilmiştir. Jeo birikim indeksi kullanılarak ise alınan toprak örneklerinin kirlilik düzeyleri belirlenmiştir. Çalışma sonucunda; Mn ve Cu ağır metallerinin BAF, TF ve ZF değerleri sınır değer olan 1'den yüksek bulunmuş ve rezene bitkisin bu iki ağır metal için fitoekstraksiyon yönteminde kullanılabileceği değerlendirilmiştir. Cu ve Mn elementlerinin analiz sonuçlarına göre bitkini topraktan birikim ve taşınma yapması bu elementler için rezene bitkisinin hiperakümülatör potansiyelinin olduğunu göstermektedir. Fe ağır metalinin ise alınan örneklerde en çok birikim yapan element olduğu görülürken topraktan alınan miktarın büyük çoğunluğunun köklerde tutulduğu görülmüştür. BAF değerinin çok yüksek oranlarda olduğunu da göz önüne alırsak Fe elementi için "fitoekstraktör" ve "fitostabilizatör" olduğunu söyleyebiliriz. Analiz sonuçlarına göre kullandığımız parametreler ile hesaplamalarda, rezene bitkisinin Zn elementi açısından "fitoekstrakte potansiyeli" (akümülatör veya hiperakümülatör) olabileceği tespit edilmiştir.