Sistemik lupus eritematozus tanılı hastalarda endotelyal ve miyokardiyal fonksiyonların değerlendirilmesi

Ataman M., Sistemik Lupus Eritematozus Tanılı Hastalarda Endotelyal ve Miyokardiyal Fonksiyonların Değerlendirilmesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Uzmanlık Tezi, Eskişehir, 2025. Sistemik lupus eritematozus (SLE), kronik sistemik bir otoimmün hastalıktır. Kardiyovasküler tutulum, SLE'de morbidite ve mortalitenin en önemli nedenlerinden biridir. Bu çalışmada, sistemik lupus eritematozus tanılı hastalarda subklinik kardiyak ve vasküler değişikliklerin ekokardiyografik ve arteriyel sertlik parametreleri kullanılarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Romatoloji Bilim Dalı'nda takip edilen, yaşları 8–21 arasında değişen 20 SLE hastası ile yaş ve cinsiyet açısından benzer 20 sağlıklı kontrol birey çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalık aktivitesi, SLE Hastalık Aktivite İndeksi (SLEDAI) ile değerlendirilmiştir. Kardiyak morfoloji ve fonksiyonlar konvansiyonel ekokardiyografi, doku Doppler ve speckle tracking ekokardiyografi (STE) yöntemleriyle analiz edilmiştir. Arteriyel sertlik değerlendirmesi nabız dalga hızı (PWV) ve augmentasyon indeksi (AIx) ölçümleri ile yapılmıştır. SLE ve kontrol grupları arasında global longitudinal strain (GLS) değerleri açısından anlamlı fark saptanmamıştır. Ancak segmental analizlerde, özellikle yüksek SLEDAI skoruna sahip hastalarda bölgesel miyokardiyal deformasyon azalması gözlenmiştir. SLE grubunda sağ ventrikül sistolik ve diyastolik fonksiyonlarında anlamlı bozulma saptanmıştır. PWV ve AIx değerleri açısından gruplar arasında istatistiksel fark bulunmamıştır. Sonuç olarak, çocukluk çağı SLE hastalarında klasik ekokardiyografik bulgular normal olsa dahi, speckle tracking ekokardiyografi ve doku Doppler yöntemleriyle erken dönemde subklinik kardiyak disfonksiyon saptanabilmektedir. Bu durum, kardiyak tutulumun erken tanınması ve uzun dönem komplikasyonların önlenmesi açısından klinik olarak önemlidir. Pediatrik yaş grubunda bu konuda yapılan araştırmaların sınırlı olması, elde edilen bulguların değerini artırmaktadır. Anahtar Kelimeler: Pediatrik SLE, strain analizi, arteriyel sertlik