Sistemik sklerozda cilt tutulumunun yaşam kalitesiüzerine etkileri ve ilişkili faktörlerin araştırılması

Giriş: Sistemik skleroz (SSc) vaskülopati, fibrozis ve immün disregülasyonla karakterize nadir görülen bir romatolojik hastalıktır. Deri SSc'de en sık tutulan organdır. Cilt tutulumunu değerlendirmek için genellikle modifiye Rodnan cilt skorlaması (mRSS) kullanılır. Çalışmamızda cilt tutulumunu etkileyen faktörleri ve hastaların deri durumu algısını detaylıca incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Manisa Celal Bayar Üniversitesi İç Hastalıkları Romatoloji Polikliniğine başvuran 66 SSc hastası üzerinde gerçekleştirildi. Hastaların cilt tutulum düzeyi mRSS ile değerlendirildi. Cilt tutulumunun hayat kalitesine olan etkileri Scleroderma Skin Patient-Reported Outcome (SSPRO) Türkçe anketi ile değerlendirildi. Genel yaşam kalitesindeki değişim Health Assessment Questionnaire Türkçe anketi ile değerlendirildi. Hastaların demografik bilgileri, klinik özellikleri, antikor profilleri ve organ tutulumları kaydedildi. Bulgular: Hastaların 62'si (%93,9) kadın, 4'ü (%6,1) erkekti ve yaş ortalamaları 54,9±10,3 hastalık süresi ortalaması 9,3±6,21 yıldı. Hastaların büyük çoğunluğu lcSSc (%62,1) alt tipine sahipti. Ortalama MRSS dcSSc'de anlamlı olarak daha yüksekti (27,7 vs. 15,6; p<0.001). SSPRO ve HAQ skorları dcSSc hastalarında lcSSc'ye kıyasla daha yüksek bulundu (SSPRO: 63,08 vs. 44,9, p=0.001; HAQ: 1,09 vs. 0,61, p=0.001). MRSS ile SSPRO ve HAQ arasında orta düzeyde pozitif korelasyonlar gözlendi (sırasıyla R=0.538 ve R=0.506, p<0.001). Anti-Scl70 pozitifliği, daha yüksek MRSS, SSPRO ve HAQ skorları ile ilişkili bulunurken, AntiSm/RNP pozitifliği daha düşük skorlarla ilişkilendirildi. Klinik bulgular arasında telanjiektazi ve PAH, yaşam kalitesi skorlarını önemli ölçüde etkiledi. Sonuç: Cilt tutulumu yaşam kalitesini önemli derecede etkilemektedir. Bunun değerlendirilmesinde mRSS klinisyen bağımlı olması ve kişilerin hastalığı üzerindeki algısı ve yükünü yansıtmada yetersiz kalmaktadır. Cilt tutulumun yaşam kalitesini yansıtması adına geliştirilmiş SSPRO gibi anketler bize hastalık yükünü belirlememizde yardımcı olarak günlük pratikte daha sık kullanılabilir.