Sivas 4 Eylül Barajının yıkılma senaryolarına göre taşkın analizi ve taşkın tehlike raporunun hazırlanması

Barajlar insanlık için taşkın kontrolü, hidroelektrik güç, su temini, sulama ve rekreasyon gibi önemli faydalar sağlar. Barajlar emniyet tedbiri yüksek yapılar olmalarına rağmen geçmişte meydana gelen felaketler barajların yıkılabileceğini göstermiştir. Ayrıca nüfus yoğunluğunun fazla olduğu bölgelerde taşkın analizlerinin önemi geçmiş yıllarda yaşanılan taşkın olaylarında görülmüştür. Bu tez çalışmasında Sivas İli içerisinden geçen Mısmılırmak Deresi'nin ve bu dere üzerinde bulunan ve Sivas İli'nin içme suyu ihtiyacını karşılayan Sivas 4 Eylül Barajı tedricen yıkılarak taşkın analizleri yapılmıştır. Taşkın hidrograflarının elde edilmesinde Devlet Su İşleri (DSİ) Sentetik Yöntem kullanılmıştır. Dere yatağı pürüzlülük katsayısının hesaplanmasında Modifiye Cowan (DSİ Formatı) Yöntemi kullanılmıştır. Sayısal modellemeye altlık olarak 1/1000'lik haritalar kullanılarak sayısal yükseklik modeli elde edilmiştir. MIKE 11 programı ile bir boyutlu, MIKE 21 programı ile iki boyutlu hidrodinamik modeller oluşturularak, taşkın analizleri yapılmıştır. 1D model ile dere yatağı en kesitlerinin yeterliliği sınanmış, 2D model ile taşkının arazideki yayılımı incelenmiştir. Barajın etkili ve etkisiz olduğu durumlara göre taşkın tehlike haritaları oluşturularak risk altında bulunan alanlar belirlenmiştir. Sivas il merkezinde Mısmılırmak ve Sivas 4 Eylül Barajı'ndan kaynaklı taşkın meydana gelmemesi için önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Hidrodinamik analiz, MIKE 11, MIKE 21, Sivas 4 Eylül Barajı, Taşkın Haritaları.