Sivas/divriği bölgesinden toplanan bazı yerel üzüm genotiplerinin scot belirteçleri ile genetik karakterizasyonu

ISSR, RAPD, SCoT ve SSR gibi moleküler teknikler, üzüm çeşitlerinde genetik polimorfizmi tanımlamak, genetik yapıları ortaya çıkarmak ve çeşitler arası ilişkileri analiz etmek için yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu bağlamda, çalışmamızın amacı Sivas ili Divriği ilçesinde yetiştirilen veya doğal olarak bulunan bazı yerel üzüm (Vitis vinifera) genotiplerinin genetik çeşitliliğini ortaya koymak, doğal genetik kaynakların sürdürülebilir korunmasına katkıda bulunmak ve bu genotiplerin tarımsal üretim potansiyelini belirlemektir. Ayrıca, farklı üzüm genotipleri arasındaki çeşitliliğin değerlendirilmesinde Başlangıç Kodonu Hedefli (SCoT) markörlerin potansiyel kullanımı araştırmaktır. Bitki materyalleri üzüm bağlarından toplanmış ve DNA CTAB yöntemi kullanılarak taze yapraklardan izole edilmiştir. Örneklerde toplam 36 SCoT markörü taranmış ve en yüksek polimorfizm oranına sahip 12 markör analiz için seçilmiştir. Bu çalışmada, üzüm genotipleri arasındaki genetik ilişkileri belirlemek için kullanılan 12 SCoT primerinden toplam 119 bant elde edilmiştir. 83 bant polimorfik olup %69,74 oranında bir polimorfizm elde edilmiştir. Elde edilen moleküler veriler, analiz edilen üzüm genotiplerini benzerlik indekslerine göre gruplandıran bir dendrogram (filogenetik ağaç) oluşturulmasına olanak sağlamıştır. UPGMA dendrogramına ve SCoT moleküler verilerinden oluşturulan korelasyon matrisine göre, en düşük genetik benzerlik (0.382) G6 ve G38 genotipleri arasında gözlenirken, en yüksek benzerlik (0.786) G37 ve G39 genotipleri arasında gözlenmiştir. Sonuç olarak, SCoT markörlerinin genetik varyasyonu değerlendirmek ve üzüm genotipleri arasında benzerlik indeksleri oluşturmak için etkili bir şekilde kullanılabileceği gösterilmiştir. Bu moleküler yaklaşım, ileri genetik araştırmalar ve gelecekteki ıslah programları için sağlam bir temel sağlamaktadır.