Sivil toplum kuruluşunda çalışan profesyonellerin tükenmişliğini yordayan faktörler: Bilişsel duygu düzenleme stratejileri, stresle başa çıkma tarzları ve algıladıkları kurumsal destek

Sivil toplum kuruluşlarında (STK) çalışan profesyonellerin tükenmişlik düzeylerini yordayan faktörlerin incelendiği bu çalışmada, tükenmişlik ile bilişsel duygu düzenleme stratejileri, stresle başa çıkma tarzları ve algılanan kurumsal destek arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bağımsız t testi ve tek yönlü varyans analizleri sonucunda çeşitli demografik değişkenler (görev tanımı, toplam çalışma süresi gibi) ile tükenmişlik arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<.05). Değişkenlerin arasındaki ilişkiye bakmak için Pearson korelasyonu yapılmış ve tükenmişlik ile anlamlı ilişkiye rastlanan alt boyutlar ele alınarak basit doğrusal regresyon yapılmıştır. Bilişsel duygu düzenleme stratejilerinden; kendini suçlama, kabul etme, yıkım ve diğerlerini suçlama stratejileri mesleki tükenmişliği anlamlı pozitif yönde, pozitif gözden geçirme stratejisi ise negatif yönde yordamaktadır (p<.001). Bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin mesleki tükenmişliğin %40'ını yordadığı görülmektedir. Stresle başa çıkma stratejilerinden; iyimser yaklaşım ve çaresizlik/kendini suçlama, mesleki tükenmişliği anlamlı şekilde yordamaktadır (p<.001). Söz konusu yordayıcılık %21 düzeyindedir. Algılanan kurumsal destek, mesleki tükenmişliği anlamlı düzeyde yordamaktadır (p<.001). Bu yordama ise %47 düzeyinde en güçlü yordayıcıdır. Son olarak hiyerarşik regresyon analizi yapılmış ve her bir bağımsız değişkenin modele katkıları aşamalara göre incelendiğinde sivil toplumda çalışma süresinin ilk aşamada, bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin eklendiği ikinci aşamada, stresle başa çıkma stratejilerinin eklendiği üçüncü aşamada modeli yordamadaki anlamlılığının devam ettiği; ancak algılanan kurumsal desteğin eklendiği dördüncü aşamada ise mesleki tükenmişliği yordamadaki gücünün ortadan kalktığı görülmüştür. Sivil toplum kuruluşlarında (STK) çalışan profesyonellerin tükenmişlik düzeylerini yordayan faktörlerin incelendiği bu çalışmada, tükenmişlik ile bilişsel duygu düzenleme stratejileri, stresle başa çıkma tarzları ve algılanan kurumsal destek arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bağımsız t testi ve tek yönlü varyans analizleri sonucunda çeşitli demografik değişkenler (görev tanımı, toplam çalışma süresi gibi) ile tükenmişlik arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<.05). Değişkenlerin arasındaki ilişkiye bakmak için Pearson korelasyonu yapılmış ve tükenmişlik ile anlamlı ilişkiye rastlanan alt boyutlar ele alınarak basit doğrusal regresyon yapılmıştır. Bilişsel duygu düzenleme stratejilerinden; kendini suçlama, kabul etme, yıkım ve diğerlerini suçlama stratejileri mesleki tükenmişliği anlamlı pozitif yönde, pozitif gözden geçirme stratejisi ise negatif yönde yordamaktadır (p<.001). Bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin mesleki tükenmişliğin %40'ını yordadığı görülmektedir. Stresle başa çıkma stratejilerinden; iyimser yaklaşım ve çaresizlik/kendini suçlama, mesleki tükenmişliği anlamlı şekilde yordamaktadır (p<.001). Söz konusu yordayıcılık %21 düzeyindedir. Algılanan kurumsal destek, mesleki tükenmişliği anlamlı düzeyde yordamaktadır (p<.001). Bu yordama ise %47 düzeyinde en güçlü yordayıcıdır. Son olarak hiyerarşik regresyon analizi yapılmış ve her bir bağımsız değişkenin modele katkıları aşamalara göre incelendiğinde sivil toplumda çalışma süresinin ilk aşamada, bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin eklendiği ikinci aşamada, stresle başa çıkma stratejilerinin eklendiği üçüncü aşamada modeli yordamadaki anlamlılığının devam ettiği; ancak algılanan kurumsal desteğin eklendiği dördüncü aşamada ise mesleki tükenmişliği yordamadaki gücünün ortadan kalktığı görülmüştür. Sivil toplum kuruluşlarında (STK) çalışan profesyonellerin tükenmişlik düzeylerini yordayan faktörlerin incelendiği bu çalışmada, tükenmişlik ile bilişsel duygu düzenleme stratejileri, stresle başa çıkma tarzları ve algılanan kurumsal destek arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bağımsız t testi ve tek yönlü varyans analizleri sonucunda çeşitli demografik değişkenler (görev tanımı, toplam çalışma süresi gibi) ile tükenmişlik arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<.05). Değişkenlerin arasındaki ilişkiye bakmak için Pearson korelasyonu yapılmış ve tükenmişlik ile anlamlı ilişkiye rastlanan alt boyutlar ele alınarak basit doğrusal regresyon yapılmıştır. Bilişsel duygu düzenleme stratejilerinden; kendini suçlama, kabul etme, yıkım ve diğerlerini suçlama stratejileri mesleki tükenmişliği anlamlı pozitif yönde, pozitif gözden geçirme stratejisi ise negatif yönde yordamaktadır (p<.001). Bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin mesleki tükenmişliğin %40'ını yordadığı görülmektedir. Stresle başa çıkma stratejilerinden; iyimser yaklaşım ve çaresizlik/kendini suçlama, mesleki tükenmişliği anlamlı şekilde yordamaktadır (p<.001). Söz konusu yordayıcılık %21 düzeyindedir. Algılanan kurumsal destek, mesleki tükenmişliği anlamlı düzeyde yordamaktadır (p<.001). Bu yordama ise %47 düzeyinde en güçlü yordayıcıdır. Son olarak hiyerarşik regresyon analizi yapılmış ve her bir bağımsız değişkenin modele katkıları aşamalara göre incelendiğinde sivil toplumda çalışma süresinin ilk aşamada, bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin eklendiği ikinci aşamada, stresle başa çıkma stratejilerinin eklendiği üçüncü aşamada modeli yordamadaki anlamlılığının devam ettiği; ancak algılanan kurumsal desteğin eklendiği dördüncü aşamada ise mesleki tükenmişliği yordamadaki gücünün ortadan kalktığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Tükenmişlik, Sivil Toplum Kuruluşu, Bilişsel Duygu Düzenleme, Algılanan Kurumsal Destek, Stresle Başa Çıkma