Siyasi afişler (1946-1993)

Grafik sanatların bir tanıtım aracı olan afiş, siyasi alanda tüm diğer uygulamalara karşın yerini ve önemini korumaktadır. Bugünkü anlamıyla 20. yüzyılın başlarında gelişmeye başlamış olan afiş; önce basının, sonra radyo, sinema ve daha sonra da televizyonun akıl almaz bir hızla en ücra köylere bile yayılmasına karşın çağdaş tekniklerden de yararlanarak giderek daha etkin bir iletişim aracı olmuştur. Siyasal afişçilik Amerika, Sovyetler Birliği, Küba, Çin ve Avrupa'da farklı biçimlerde gelişmiştir. Çin afişlerine sosyalist gerçekçilik akımı yön verirken, Sovyetler Birliği afişlerinde devrimci akım etkili olmuştur. Siyasi ve politik afişler seçmenlere seslenen ve seçmenlerin X partisine oy vermelerine yönelik tasarımlardır. Siyasal reklam olgusunun en belirgin örneği olarak karşımıza çıkan siyasi afişler, bir tür fikir tanıtımı yaparlar. Siyasi afişler seçim kampanyalarının ve medya uzmanlarının vaz geçemedikleri araçlardan biridir. Özellikle ülkemizde çok partili demokratik hayata geçişle birlikte, seçimlerde kullanılan afişlerin propaganda aracı olarak önemini yadsınamaz. İletişim araçlarının sınırlı, okuma-yazma oranın düşük olduğu ülkelerde afişin önemi oldukça artmaktadır. Bunun nendi afişin görsel öğelere dayalı, ucuz ve görüntüsünün uzun süre göz önünde olması ister istemez afişi görünür kılar. Seçimlerde kullanılan siyasi afişler alanın şimdiye kadar araştırılıp, incelenmemiş konulardan birini oluşturmaktadır. Siyasi afişler adı altında yaptığım bu araştırmada 1946 – 1993 yılları arasında seçimlerde kullanılan afişleri irdelemek, tarihi gelişiminden günümüze geçirdiği evreler çerçevesinde sanatsal değeri ve grafiksel açıdan çözümlemesini yapmak amaçlanmıştır. Bu çalışmada, siyasi afişlerin grafik düzenlenmesinde rol oynayan tasarım ilke ve elemanları pratikleri incelenecektir. Işık, renk, doku, figür elemanları parti algısına hangi katkıyı sağlıyor, tasarım yüzeyi içinde kullanılan imgeler ile ulaşılmak istenen hedef kitleye nasıl sesleniyor sorularına yanıt aranacaktır.