Siyasi karikatürlerde toplumsal cinsiyet temsilleri: Gırgır Dergisi örneği

Bu çalışmada Türkiye'de yayınlanmış mizah dergileri arasında önemli bir yeri olan Gırgır dergisinin siyasi karikatürlerinde toplumsal cinsiyet kalıp yargıları içeren temsillerin incelenmesi amaçlanmıştır. Karikatür yoluyla mizah, Türkiye'de yaygın olarak kullanılan bir anlatım biçimidir ve gündelik hayatın içerisinden toplumu ilgilendiren birçok konuyu gündemine alarak okuruna sunmaktadır. Bu bağlamda karikatür siyaset ile sürekli ilişki halindedir ve siyasi eleştirinin dile getirildiği önemli bir araçtır. Ancak bu eleştirinin ifade edilmesinde toplumsal cinsiyet kalıpyargıları sıklıkla kullanılmakta ve bu durum siyasi karikatürü toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin yeniden üretildiği bir alan haline getirmektedir. Bu bakış açısıyla, tezde, Türkiye'de karikatüre yön veren ve günümüzde yayınlanan karikatür dergilerinin formatlarında belirleyici bir rolü olan Gırgır Dergisi'nin 1972-1989 yılları arasında yayınlanan sayılarının kapak sayfalarındaki siyasi karikatürler incelenmiştir. Sonuç olarak, derginin siyasal içerikli karikatürlerinde toplumsal cinsiyet kalıpyargılarını pekiştirecek temsillere yer verdiği ve siyasi liderleri "erkeklikten düşürme" ya da "kadınsılaştırma" yoluyla temsil etmenin bir muhalefet etme aracı olarak kullanıldığı görülmüştür.