Siyasi partilerin kadın politikalarına karşı kadınların tutumu

ÖZET Siyasal partiler çağdaş demokrasilerin en temel kurumlandır. Toplumun farklı kesimlerinin isteklerinin yönetime taşınmasına aracılık eder, hükümeti denetler, sorunlara alternatif çözüm önerileri sunar, farklı politikaların uygulamaya geçilmesinden önce tartışılmasını ve seçmen desteği almasını sağlarlar. Böylece siyasal sistemin meşruluğunu temin ederler. Siyasal partilerin faaliyet alanı büyük oranda siyasal sistemi oluşturan siyasal kültür, parti sistemi ve seçim sistemi gibi unsurlar tarafından belirlenir. Kadınlar, diğer bir çok alanda olduğu gibi, siyasal alanda da ikincil bir konumdadırlar. Kasım 2001 itibariyle dünyada gerek parlamento gerekse senatolarda toplam seçilmiş üyelerin yaklaşık yüzde 14'ü kadındır. Kadınların siyasal alandaki varlıklarının göreli düşüklüğünün çok çeşitli sebepleri bulunmaktadır. Bu sebepler ülkeden ülkeye değişmekle birlikte bütün ülkelerde, kadınlar erkeklerden daha dezavantajlı konumdadırlar. Bu durum demokratik temsil ve cinsler arası eşitlik ilkeleriyle pek uyuşmamaktadır. Kadınlar aleyhine olan bu durumun düzeltilmesi ve kadınların temsil düzeylerinin yükseltilmesinde partilerin yaklaşımı ve kadınlara yönelik parti politikaları çok büyük önem taşımaktadır. Çünkü demokratik süreçlerde seçilmiş adaylar ancak parti listelerinde seçilme şansı yüksek yerlere yerleştirilebildikleri ölçüde seçilebilmektedirler. Kadınlara yönelik olumlu ayrımcılık olmadan kadın ve erkekler arasındaki bu orantısızlığın giderilmesi pek mümkün gözükmemektedir. Çünkü bugünkü dengesiz durum, uzun bir tarihsel birikimin sonucudur. Türkiye'de kadınların temsil durumu dünyadakiyle benzerdir. Türkiye'deki temel siyasal eğilimleri temsil eden partiler olarak DSP, ANAP, DYP, MHP, CHP ve FP'nin kadın politikaları incelenmiş ve ayrıca kadınların partilere bakışını ölçmek için 567 kadın üzerinde bir anket uygulaması yapılmıştır. Buna göre partilerin kadın politikalarının temel stratejileri, dünyada bu konudaki benzer eğilimlerden pek farklılık göstermemektedir. Tüm partiler kadın seçmenlerin oylarını almak için kadınlarla ve kadın sorunlarıyla ilgilenmektedirler, iktidar şansı düşük olan partilerde bu ilginin daha fazla olduğu görülmektedir. Sağ partilere kıyasla sof partiler kadın politikalarında söylemin ötesine geçerek kadınlara yönelik olumlu ayrımcılık uygulamaya daha çok eğilimlidirler. Ancak kadınların siyasi parti imajlarında ve partilere yaklaşımlarında, kadın olma ortak paydasında birleştirilecek bir ortak tavır sergilemedikleri görülmektedir. Siyasal kimlik ve parti tercihine göre kadın sorunları ve partilerin kadın politikalarına yaklaşımları konusundaki imajlar da farklılaşmaktadır. Anahtar kelimeler: Siyasal partiler, partilerin kadın politikaları, siyasal katılım, kadın sorunları, ANAP, DSP, MHP, DYP, CHP, FP. XVM