Siyatik sinir hasarı modeli oluşturulan ratlarda pirasetam ve hiperbarik oksijen uygulamasının sinir hasarının geri dönüşü üzerine etkisi

Amaç: Periferik sinir hasarı insidansı gelişmiş ülkelerde 13-23/100000 kişi yıl civarındadır. Periferik sinir hasarı birçok mekanizma sonucunda gelişmekle beraber tedavisi karmaşıktır. HBO tedavisi antiödem, antimikrobiyal, hiperoksijenasyon, neovaskülarizasyon, basınç, etkisi, reperfüzyon hasarını azaltmak gibi lokal ve sistemik etkilere sahiptir. Pirasetam bir GABA derivesidir. Periferik vasküler düzeyde birçok etkisi vardır. Klinik pratikte nootropik olarak kullanılır. Biz çalışmamızda periferik sinir hasarında pirasetam ve HBO tedavisinin sinir rejenerasyonu üzerine etkisini incelemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Çalışmada 40 adet erişkin erkek Wistar Albino cinsi rat kullanıldı. Tüm ratlar 10'arlı 4 gruba ayrıldı. Grup K'ye deneysel olarak oluşturulan siyatik sinir hasarı sonrası standart bakım koşulları sağlandı. Grup HBO'ya siyatik sinir hasarı oluşturulup 14 gün süre ile hiperbarik oksijen tedavisi uygulandı (2.5 ATA basınçta 1 saat) uygulandı. Grup P'ye sinir hasarı oluşumu sonrası 14 gün süre 250mg/kg/gün dozunda günde 2 defa intraperitoneal olarak pirasetam uygulandı. Grup C'ye ise siyatik sinir hasarı sonrası 14 gün süre ile günde 1 saat 2.5 ATA basınçta hiperbarik oksijen tedavisi ve yine 14 gün süre ile intraperitoneal pirasetam 250mg/kg/gün olarak iki eşit doz halinde uygulandı. 14 gün sonra süreç tamamlanıp ratlar sakrifiye edildi. Alınan siyatik sinir örnekleri histopatolojik olarak değerlendirilirken, ratların kalplerinden alınan kan örnekleri biyokimyasl parametreler çalışılmak üzere saklandı. Sonuçlar: Grup K, Grup HBO ve Grup P ve Grup C'nin aksonal devamlılık ve kapiller oluşumu myelin kılıf oluşumu değerleri, arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p=0,281; p=0,418; p=0,931). Gruplar arasında fibroblast sayısı, influmatuar hücre sayısı değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir (p=0,036, p=0,011), Grup P fibroblast sayısı değerleri Grup K'dan istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuş (p=0,025), diğer gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir. Grup K, Grup C ve Grup P inflamatuar hücre sayısı değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir (p=0,011). Grup P inflamatuar hücre sayısı değerleri Grup K'ya göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. (p=0,037). Grup C'nin inflamatuar hücre sayısı değerleri Grup K'dan anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,014). Grup K, Grup HBO, Grup P ve Grup C'nin S100B değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p=0,070). Grup K, Grup HBO, Grup P ve Grup C'ün HİF-1 alfa değerleri arasında istatistiksel olarak ileri olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir (p=0,001). Grup K'nın HIF-1 alfa değerleri Grup HBO'den anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,028). Grup K'nın HİF-1 alfa değerleri Grup P'den istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuş (p=0,001). Grup K'nın HİF-1 alfa değerleri Grup C 'den istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olarak gözlenmemiştir (p=0,012). Grup K, grup hbo Grup P ve Grup C nöron spesifik enolaz değerleri açısından anlamlı farklılık sadece Grup K ve Grup P arasında gözlemlenmiştir, (p=0,011) diğer gruplar arasında arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir. Grup P'nin nöron spesifik enolaz değerleri Grup K'dan ileri anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p=0,006). Tartışma: Hiperbarik oksijen uygulamasının tedavi sonuçları kontrol grubuna benzer olarak bulunmuşken pirasetam tedavisi uygulanan grupta tedaviyi tam olarak etkilmemekle birlikte tedaviyi sınırladığı ve geciktirdiği yönünde bulgular mevcut olup, oksidatif stres parametreleri olan HIF-1 alfa ve nöron spesifik enolaz değerleri üzerine yaptığı değişiklikler de bu sonuçları desteklemektedir.