Şizofreni hastalarında içgörü değerlendirilmesi ve farklı içgörü ölçeklerinin karşılaştırılması

GİRİŞ VE AMAÇ: İçgörü psikoz kliniğinde temel bir özelliktir; genelde hastalığın farkında olma, tedaviye uyum gösterme olarak tanımlanır; fakat kapsamı, sınırları ve ölçüm şekli konuları tartışmalıdır. Farklı tanım ve kavramsal temeli olan bir çok ölçek geliştirilmiştir. Çalışmamızda remisyonda şizofreni hastalarında farklı içgörü ölçeklerini kullanarak, bu ölçeklerin benzerlik ve farklılıklarını ve hastalık belirtilerini predikte etme güçlerini incelemeyi amaçladık. YÖNTEM: Çalışmaya Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri polikliniğine ve Toplum Ruh Sağlığı Merkezine başvuran, DSM-5 kriterlerine göre 18-65 yaş aralığında remisyondaki şizofreni hastalarında gerçekleştirildi. Araştırmaya katılmayı kabul eden, çalışmanın dâhil edilme ve dışlama kriterlerini karşılayan 105 olgu çalışmaya dâhil edilmiştir. Şizofreni tanısını doğrulamak ve komorbid psikiyatrik hastalıkları değerlendirmek amacıyla DSM-V'e uyarlı SCID-1 görüşmesi yapıldı. Hastalığın şiddetini değerlendirmek için Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANNS) ve içgörü ölçekleri olan Beck Bilişsel İçgörü Ölçeği (BECK), Brown İnançları Değerlendirme Ölçeği (BROWN), İçgörünün Üç Bileşenini Değerlendirme Ölçeği (İUB), Akıl Hastalığına İçgörüsüzlük Ölçeği (AHI), Aşırı Değer Verilmiş Düşünceler Ölçeği (ADVD) uygulandı. BULGULAR: İçgörü ölçeklerinin hepsi remisyonda şizofreni hastalarında belirti şiddeti ile negatif korele olduğu saptanmıştır. PANNS toplam belirti düzeyini en iyi predikte eden ölçek ADVD ve ikinci predikte eden değer ise İUB olarak bulunmuştur. PANNS pozitif belirti düzeyini en iyi predikte eden ölçek ADVD olarak bulunmuştur. PANNS negatif belirti düzeyini en iyi predikte eden ölçek İUB ve ikinci predikte eden değer ise ADVD olarak bulunmuştur. PANNS genel belirti düzeyini en iyi predikte eden ölçek BROWN ve ikinci predikte eden değer ise ölçek IUB olarak bulunmuştur. SONUÇ: İçgörü ölçekleri birbirleriyle ve şizofreni belirtileriyle yüksek korelasyon göstermiştir. Ancak şizofreni farklı belirti alt gruplarını predikte etmede içgörü ölçekleri farklılıklar göstermiştir; pozitif belirtileri ADVD, negatif belirtileri İÜB ve genel psikopatolojiyi BROWN en iyi predikte etmiştir. Anahtar Kelimeler: İçgörü, içgörü ölçekleri, pozitif ve negatif belirti ölçeği, semptom şiddeti, şizofreni