Şizofreni hastalarında sözel iletişim becerileri ve sözel olmayan iletişim hassasiyetinin sosyal işlevsellik üzerine etkilerinin incelenmesi

Amaç: Kişilerarası etkileşimde sözel iletişim becerileri kadar sözsüz ipuçlarını algılama ve kullanma becerilerinin de önemi büyüktür. Şizofreni hastalarının sözel ve sözel olmayan iletişimde güçlükler yaşadıkları bilinmektedir. Bu çalışmada şizofreni hastalarının sağlıklı kontrol grubu ile sözel olmayan ipuçlarını algılama becerileri ve sözel iletişim güçlükleri yönünden karşılaştırılması, her iki grupta sözel olmayan iletişim hassasiyeti ve sözel iletişim güçlüklerinin sosyal işlevsellik üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya 38 şizofreni hastası ve 40 sağlıklı kontrol katılmıştır. Tüm katılımcılara sayı menzili testi, DSM-5 bozuklukları için yapılandırılmış klinik görüşme (SCID-5-CV), Mini Sözel Olmayan Hassasiyet Profili (Mini-SOHP), Sosyal İşlevsellik Ölçeği (SİÖ), İletişim Güçlükleri Endeksi (İGE) uygulanmıştır. Ek olarak şizofreni grubuna Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS) ve Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği (CŞDÖ), kontrol grubuna Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D) uygulanmıştır. Bulgular: SİÖ ve Mini-SOHP toplam puanları sağlıklı kişilerde, İGE ile belirlenen konuşma hataları ise şizofreni grubunda daha yüksektir. Mini- SOHP'un tüm kanallarında da sağlıklı kişiler daha başarılı bulunmuştur. Şizofreni hastalarında İGE ve Mini-SOHP toplam puanlarının SİÖ toplam puanları ile arasında korelasyon saptanmışken, sağlıklı grupta bu ilişki gösterilememiştir. Regresyon analizinde SİÖ toplam puanlarının üzerine etki eden faktörler 4 ayrı modelde incelenmiş, 3 modelde PANSS toplam puanı ve Mini-SOHP toplam puanlarının SİÖ üzerindeki etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Sonuç: Bu bulgulardan yola çıkılarak şizofreni hastalarının sözel olmayan iletişim hassasiyetlerinin sağlıklı bireylere göre daha düşük olduğu, konuşmaları esnasında ise sağlıklı kişilere göre daha fazla hata yaptıkları ortaya konmuştur. Her iki alandaki güçlüklerin sosyal işlevsellik üzerine olan etkileri gözetildiğinde, gelecekte psikososyal müdahalelerin bu iki alan üzerine yoğunlaştırılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar kelimeler: Sözel olmayan iletişim hassasiyeti, sosyal algılama, sözel iletişim güçlükleri, sosyal işlevsellik, şizofreni