Şizofreni tanısı almış bireylerin antropometrik ölçümleri ve biyokimyasal parametrelerinin değerlendirilmesi

Bu çalışmada, şizofreni tanısı almış bireylerde metabolik sağlık belirteçleri (açlık kan şekeri, lipid profili, beden kütle indeksi vb.) incelenmiş, bu belirteçlerin cinsiyet, eğitim seviyesi ve çalışma durumu gibi faktörlere bağlı farklılıkları değerlendirilmiştir. Çalışma, retrospektif, tanımlayıcı ve kesitsel bir araştırma olarak planlanmıştır. Araştırma, Niğde Ömer Halis Demir Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Bölümü'ndeki 2022 Eylül ile 2023 Eylül tarihleri arasında bilgileri kayıtlı olan 178 şizofreni hastasını kapsamaktadır. Veriler, hasta dosyalarından retrospektif olarak toplanmıştır. Hasta Bilgi Formu ile demografik ve klinik bilgiler; Antropometrik Ölçümler ile Bel Çevresi (BÇ), Beden Kütle İndeksi (BKİ), Biyokimyasal Parametreler Bilgi Formu ile Açlık Kan Şekeri (AKŞ), Düşük Yoğunluklu Lipoprotein Kolesterol (LDL-K), Yüksek Yoğunluklu Lipoprotein Kolesterol (HDL-K), Trigliserid (TG) gibi biyokimyasal değerler elde edilmiştir. Veriler, IBM SPSS 25.0 programında tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizleri ve Ki-Kare analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırmada, kadınlarda BÇ ve BKİ değerlerinin erkeklere göre daha yüksek olduğu, erkeklerde ise lipid profili bozukluklarının daha belirgin olduğu saptanmıştır. AKŞ ortalaması 111.22 mg/dL olarak belirlenmiş ve diyabet riski açısından önemli bir faktör olduğu öngörülmüştür. Eğitim seviyesi düşük bireylerde metabolik sağlık risklerinin daha yüksek olduğu ve sağlıklı beslenme farkındalığının sınırlı olduğu görülmüştür. Çalışmayan bireylerde LDL-K ve TG seviyelerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Metabolik sağlık profil bozukluğunun, antipsikotik ilaçların metabolik yan etkileri, sağlıksız beslenme ve sedanter yaşam tarzı ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. Şizofreni tanısı almış bireylerde metabolik sağlık belirteçleri, cinsiyet, eğitim durumu ve çalışma durumu gibi faktörlere bağlı olarak farklılık göstermektedir. Bu bireylerin metabolik sağlık risklerinin azaltılması için bireyselleştirilmiş beslenme müdahaleleri, düzenli fiziksel aktivite ve farkındalık eğitimleri önerilmektedir.