Sjögren sendromlu ve romatoid artritli hastalarda anti-CCP2 düzeylerinin araştırılması ve kollajen tip 1 ?1 S/s, vitamin d reseptör b/b allel tayini

Amaç: Osteoporoz risk allellerinden vitamin D reseptör (VDR) gen BsmI polimorfizmi, tip I kollajen alfa1 (COLIA1) Sp1 gen polimorfizmi ve kemik yıkım markırları arasındaki ilişkiyi ve anti-siklik sitrulline protein antikorları (anti-CCP2)'nın Sjögren sendromu için tanı markırı olarak kullanılabilirliğini araştırmak amaçlandı.Materyal-metod: Celal Bayar Üniversitesi Romatoloji polikliniğine geliş sırasına göre 17 primer Sjögren sendromlu (Grup 1), 16 romatoid artritle beraber Sjögren sendromlu (Grup 2), 25 romatoid artritli kadın hasta (Grup 3) ile sağlıklı 18 kadın çalışmaya dahil edildi. Hasta ve kontrol gruplarından COLIA1 ve VDR gen polimorfizmi tayinleri, kemik dansitometrisi (DEXA) ölçümleri, deoksipiridinolin (DPD), idrar gama-glutamil transferaz (GGT), idrar kreatinin, C-reaktif protein (CRP), anti-CCP2 tayinleri yapıldı. İstatistiksel analizlerinde SPSS 10.0 programı kullanıldı.Bulgular: Romatolojik hasta grubunda en az bir `s' alleline sahip olan kişilerde, SS genotipine sahip olan kişilere göre sekonder osteopeni ve/veya osteoporoz gelişmesi riski 2.63 kat (%95 GA, 0.75?9.19, p=0.131), kontrol grubunda ise 0.8 kat (%95 GA, 0.093?6.85, p=0.893) artmış, yine romatolojik hasta grubunda en az bir `B' alleline sahip olan kişilerde, bb genotipine sahip olan kişilere göre osteopeni veya osteoporoz gelişmesi riski 0.636 kat (%95 GA, 0.166?2.45, p=0.511), kontrol grubunda ise 1.5 kat (%95 GA, 0.195?11.54, p=0.697) artmış olarak saptandı. Romatolojik hasta grubu ve kontrol grubunda COLIA1 ve VDR genotiplerinin BMD, DPD/kreatinin ve idrar GGT/kreatinin düzeyleri ile ilişkisi değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanamazken, gruplar arası değerlendirmede boyun BMD(p=0.033) ve wards BMD(p=0.048) düzeyleri romatolojik hasta grubunda, kontrol grubuna göre anlamlı düşük, DPD (p=0.001) düzeyleri ise anlamlı yüksek bulundu. Anti-CCP2 pozitifliği (>25 U/mL) sırasıyla Grup1, Grup2, Grup 3'te %11.8, %62.5, %28 oranında bulundu. Anti-CCP2'nin sensitivite, spesifite, (+)PD, (-) PD değerleri Sjögren grubunda sırasıyla %11.8, %100, %100, %45, RA+Sjögren grubunda %62.5, %100, %100, %75, RA grubunda %28, %100, %100, %50, olarak hesaplandı.Sonuçlar: Romatolojik hasta grubunda BMD düzeyleri anlamlı düşük, DPD düzeyleri ise anlamlı yüksek bulunmuştur. Genetik incelemelerde istatistiksel fark bulunamamasının grupların sayıca yetersiz olmasıyla ilişkili olabileceği ve daha geniş popülasyonlarla yapılan çalışmalarda daha anlamlı sonuçlar elde edilebileceği düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Osteoporoz, Romatoid artrit, Sjögren sendromu, Kollajen, Deoksipiridinolin, Gen polimorfizmi, Kemik mineral yoğunluğu.