Sjögren sendromunda histatin düzeyleri

Sjögren sendromu (SS), sebebi tam olarak bilinmeyen ekzokrin bezlerin lenfositik infiltrasyonu ile karakterize, yavaş ilerleyen, kronik, sistemik, otoimmün bir hastalıktır. Ağız ve göz kuruluğuna neden olur. SS'nin primer ve sekonder olarak iki formu tanımlanmıştır. Diğer bağ dokusu hastalıkları ile birlikte değil ise primer sjögren sendromu (PSS), birlikte ise sekonder sjögren sendromu (SSS) olarak adlandırılır. Sistemik lupus eritematoz (SLE), kronik, sebebi bilinmeyen, immünolojik bozukluklarla birlikte, otoimmün karakterli, birçok organ ve sistemi tutan bir bağ dokusu hastalığıdır. Histatinler, parotis ve submandibular bezlerden salgılanan, endojen antimikrobiyal peptidlerdir. Histatin 1, 3 ve 5 tükürükte en fazla bulunan histatinlerdir. Antimikrobiyal etkilerinin yanında, yara iyileşmesi, epitelyal hücrelerin migrasyonu ve anjiogenez üzerine de etkileri vardır. Bu çalışmada, SS'de serum ve tükürükte histatin 1, 3 ve 5 düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Takipli 37 PSS, 35 SLE tanılı hasta ve 40 sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edildi. Açlık kan ve tükürük örneklerinden histatin 1, 3 ve 5 seviyeleri ELISA yöntemi ile belirlendi. Veriler uygun istatiksel analiz kullanılarak değerlendirildi ve p <0.05 istatiksel olarak anlamlı kabul edildi. Serum örneklerinde, histatin 1, 3 ve 5 düzeyleri PSS grubunda, kontrol grubuna göre, istatistiksel olarak anlamlı derecede düşüktü (her biri için; p <0.001). Tükürük örneklerinde, histatin 1 ve histatin 3 düzeyleri PSS grubunda, kontrol grubuna göre, istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük iken (sırasıyla; p<0.03, p<0.014), histatin 5 düzeyi açısından iki grup arasında anlamlı bir fark saptanmadı (p<0.059). Çalışmamızda elde ettiğimiz bulgular, PSS ve SLE hastalarında serum ve tükürük histatin düzeylerinin düştüğünü göstermektedir. Histatinlerin PSS'nin patogenezindeki rolü ve tanı belirteci olarak kullanılıp kullanılamayacakları konusunda daha geniş hasta gruplarında, çok yönlü daha fazla çalışmanın yapılması gerektiği sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: Sjögren sendromu, Sistemik lupus eritematoz, Histatin 1, Histatin 3, Histatin 5