Smilax excelsa'dan yeşil sentezle elde edilen gümüş nanopartiküllerin yumurtacı tavuklarda kullanım olanaklarının belirlenmesi

Bu çalışmada, yumurtacı tavuk (Lohman LSL, 38 haftalık) karma yemlerine ilave edilen Smilax excelsa yaprak ekstraktı ve ekstrakttan sentezlenen gümüş nanopartiküllerinin (AgNPs) performans, yumurta albumen pH'sı ve yumurta sarı renk değerleri ile yumurta oksidan-antioksidan düzeyleri üzerine etkileri araştırıldı. Bunun için, her birinde 24'er adet tavuk (N=24) olacak şekilde toplam 72 tavuk ile bireysel 4 katlı kafesler kullanılarak 3 grup oluşturuldu. Kontrol (K) grubu, bazal yem ile beslendi. Muamele grupları bazal yeme 30 mg/kg Smilax excelsa yaprak ekstraktı (SYE) ve Smilax excelsa yaprak ekstraktından sentezlenen 15 mg/kg gümüş nanopartikülleri (SYE-AgNPs) ile beslendi. Bir haftası alıştırma periyodu olan ve toplam 9 hafta süren denemede tavuklara yem ve su ad-libitum olarak verildi. Günlük 16 saat fotoperiyot uygulandı. Çalışmada, verim performansı (canlı ağırlık kazancı, yumurta ağırlığı, yumurta kütlesi, yumurta verimi, yem tüketimi, yemden yararlanma oranı); yumurta albumen pH'sı ve yumurta sarı renk değerleri (L, a, b); yumurta antioksidan kapasitesi (DPPH radikal giderim aktivitesi) ile lipid peroksidasyonu (TBARs) değerlendirildi. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, yumurta ağırlığı (P=0.001), yumurta kütlesi (P<0.05) ve yem tüketimi (P=0.001) bakımından gruplar arasında önemli bir fark bulundu. Karma yeme ilave edilen SYE'nin bu verim parametrelerini negatif yönde etkilediği belirlendi. Yumurta sarı rengi ve DPPH radikal giderim aktivitesi karma yemdeki katkı maddelerinden etkilenmedi (P>0.05). Ancak yumurta albumen pH'sı (P<0.05) ve malondialdehit konsantrasyonu (P<0.05) bakımından gruplar arasında anlamlı bir fark olduğu tespit edildi. En düşük albumen pH'sı SYE-AgNPs grubunda olurken, en düşük TBARs değeri hem SYE hem de SYE-AgNPs gruplarında oldu. Karma yemdeki 30 mg/kg ekstrakt ve ekstrakttan sentezlenen 15 mg/kg AgNPs'nin yumurta lipid oksidasyonunu yavaşlattığı ortaya konuldu. Sonuç olarak, yumurtacı tavuk karma yemine ilave edilen 30 mg/kg düzeyindeki Smilax excelsa bitkisinin içerisindeki tanenlerden dolayı performans parametrelerini olumsuz olarak etkileyebileceği gerekçesi ile doz çalışmaları yapılmasının önemli olabileceği kanaatine varılmıştır. Ayrıca ileriki çalışmalarda bu bitkiden sentezlenen gümüş nanopartiküllerinin kanatlı rasyonlarında daha etkin bir doz araştırmasının yapılmasının literatüre önemli katkılar sağlayabileceği düşünülmektedir.