
311
Archived Theses
2
DOIs Assigned
1%
DOI Rate
Discipline
Biyopolimer esaslı kompozit gıda ambalajlarının üretimi ve karakterizasyonu
Besinlerin doğru şekilde korunması için insanlığın geçmişten günümüze arayışı devam etmektedir. Gıda ambalajı olarak kullanılan sentetik bazlı polimerlerin; çevreye karşı gösterdikleri toksik etkileri, pahalı olmaları ve kolay elde edilememeleri sebepleriyle kullanım oranları azalmış ve yeni ürün arayışları ortaya çıkmıştır. Doğal polimerler, yeni ürün arayışı için uygun özelliklere sahiplerdir. Doğada bulunan maddelerden elde edilebilirlikleri sayesinde çevreye herhangi bir toksik etki göstermeyen doğal polimerler, aynı zamanda biyolojik yollarla da elde edilebilmektedirler. Nişasta, bitkiler ve özellikle ekinler (mısır, buğday, pirinç) tarafından büyük miktarlarda üretilen karmaşık bir karbonhidrat polimerdir ve toksik olmaması, biyobozunur olması ve film oluşturma özelliğinden dolayı film üretiminde sıklıkla tercih edilen bir doğal polimerdir. Nişasta taşıdığı bu özellikler sayesinde yapılan bu çalışmada tercih edilmiştir. Nişasta esaslı filmlerin içeriğine farklı oranlarda (ağırlıkça %1, %3 ve %5) yenibahar özütü eklenmiş ve doğal polimer filmlerin özelliklerinin güçlendirilmesi ve filmlere antibakteriyel özellik kazandırılması amaçlanmıştır. Yenibahar (Pimenta racemosa), Myrtaceae familyasına ait en çok bilinen baharat çeşitlerinden biridir. Yapılan çalışmalar bu bitkinin sulu özütünün, antimikrobiyal, antioksidan ve anti-inflamatuar özellikler gösterdiğini ortaya koymuştur. Yapılan bu çalışmada elde edilen yenibahar özütü katkılı nişasta bazlı filmlerin antibakteriyel özellikleri, suda çözünme ve şişme özellikleri, su buharı geçirgenlikleri, ışık geçirgenlikleri, kalınlıkları ve yoğunlukları incelenmiştir. Ayrıca FTIR ve SEM analizleri ile yapısal özellikleri karakterize edilmiştir. Elde edilen sonuçlar nişasta esaslı polimer filmlerin içeriğindeki yenibahar özüt miktarı arttığında filmlerin; antibakteriyel özelliklerinde, opaklık, su buharı geçirgenliği, yoğunluk, çözünürlük ve şişme oranlarında, saf nişasta içeren filmlere göre anlamlı şekilde artış görülmüştür. Elde edilen bu sonuçlar üretilen yenibahar özütü katkılı, nişasta esaslı polimer filmlerin gıda ambalajı olarak kullanım potansiyellerinin olabileceğine işaret etmektedir.
Physospermum cornubiense türünün kloroplast genomunun yeni nesil dizileme teknolojisiyle tanımlanması
Günümüzde tüm kloroplast genomu dizileme çalışmaları, başta filogenetik analizler olmak üzere sistematik, evrimsel biyoloji, taksonomi ve popülasyon genetiği gibi birçok alanda yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasında, Apiaceae (Maydanozgiller) familyasına ait ve dünyada yalnızca iki tür ile temsil edilen Physospermum cinsinin Türkiye'de doğal olarak yayılış gösteren Physospermum cornubiense türünün kloroplast genomu ilk kez dizilenmiş ve detaylı şekilde analiz edilmiştir. Toplanan örneklerden elde edilen toplam DNA, yeni nesil dizileme teknolojileri kullanılarak dizilenmiş ve kloroplast genomu de novo olarak monte edilmiştir. Ardından anotasyon işlemleri gerçekleştirilmiş, gen içeriği, yapısal özellikleri ve gen düzeni belirlenmiştir. Elde edilen veriler, P. cornubiense kloroplast genomunun halkasal yapıda ve 156.449 baz çifti uzunluğunda olduğunu göstermiştir. Genom, büyük tek kopya bölgesi (LSC: 86.333 bp), küçük tek kopya bölgesi (SSC: 17.730 bp) ve birbirini ayıran iki ters tekrar (IRa ve IRb: her biri 26.193 bp) olmak üzere dört alt bölgeden oluşmaktadır. Genom, 86 protein kodlayan gen, 37 tRNA geni ve 8 rRNA geni içermektedir. İntron analizi, trnK-UUU, rps16, trnG-GCC, atpF, rpoC1, trnL-UAA, trnV-UAC, petB, rpl6, rpl2, ndhB, trnI-GAU, trnA-UGC ve ndhA genlerinin bir intron, ycf3 ve clpP genlerinin ise iki intron içerdiğini göstermiştir. REPuter yazılımı kullanılarak ileri, geri, tamamlayıcı ve palindromik uzun tekrar dizilerinin sayıları ve uzunlukları belirlenmiştir. Ayrıca, mVISTA kullanılarak P. cornubiense ve Pleurospermum szechenyii kloroplast genomları karşılaştırılmış ve genomlar arasındaki benzerlikler görselleştirilmiştir. Trans-splicing ve cis-splicing genlerinin şematik haritası CPGview ile oluşturulmuş ve ekson-intron yapısı renklerle ayrılmıştır. Bu çalışma, Physospermum cornubiense'nin kloroplast genomunun yapısal ve genetik özelliklerini detaylı şekilde ortaya koyarak, hem moleküler evrim hem de filogenetik araştırmalar için önemli bir referans sağlamaktadır. LSC, SSC ve IR bölgelerindeki gen dizilimleri, Apiaceae familyası içerisindeki yakın akraba türlerle karşılaştırmalı filogenetik analizler ve moleküler işaretleyici geliştirme çalışmalarında referans niteliği taşımaktadır. Ayrıca, IR bölgesi genişleme ve daralma olaylarının incelenmesi, kloroplast genom evrimi ve psödogen oluşumu gibi moleküler süreçlerin anlaşılmasına katkı sağlayabilir. Sonuç olarak, bu çalışma Physospermum cornubiense'nin kloroplast genom yapısının haritasını sunmakta, türün korunması, biyoteknolojik uygulamalar ve farmakolojik çalışmalar açısından değerli bir kaynak oluşturmaktadır. Elde edilen veriler, gelecek çalışmalarda türün genetik çeşitliliğinin, evrimsel ilişkilerinin ve ekonomik olarak önemli metabolit üretim potansiyelinin araştırılmasına katkı sağlayacaktır.
Biyopolimer temelli katalizörlerin biyolojik aktivitelerinin incelenmesi ve yapay fotosentez uygulamaları
Büyüyen ekonomiler, nüfus artışları, yaşam kalitesindeki değişiklikler dünya ekonomilerinin enerjiye olan bağımlılıklarını, enerjiye güvenilir ve ekonomik yollardan ulaşmanın önemini vurgulamaktadır. Enerji talebini karşılamak için çoğunlukla fosil yakıtlar kullanılması çevre kirliliğine neden olarak büyük zararlar verilmektedir. Geleneksel enerji üretim yöntemlerinin yerini alacak farklı yeşil ve ekolojik yöntemler bulmak tüm insanlık için kaçınılmaz bir hal almıştır. Küresel ısınma ve çevre kirliliğinin bir sonucu olarak sürekli artmaya devam eden CO2'in azaltılması için fosil yakıtlar yerine yenilenebilir enerji kaynakları ve yeşil enerji üretim teknikleri kullanılması büyük önem arz etmektedir. Bu tez çalışması kapsamında karbon temelli ve biyopolimer temelli katalizörler sentezlenerek yapısal, optik ve morfolojik karakterizasyonları gerçekleştirilmiştir. Elde edilen katalizörlerin yapay fotosentez uygulamaları ve biyolojik aktivite çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Karbon temelli katalizörler olarak CNT/ZnO, rGO/ZnO ve TEGO/ZnO nanokompozit katalizörleri sentezlenmiş ve fotokatalitik hidrojen üretim çalışmaları gerçekleştirilmiştir. CNT/ZnO, rGO/ZnO ve TEGO/ZnO nanokompozitlerinin fotokatalitik hidrojen üretim aktiviteleri, MoSx ve Pt yardımcı katalizörleri kullanılarak araştırılmıştır. Fotodepozisyon yöntemi ile üzerine yardımcı katalizör katkılanan katalizörlerin geliştirilmiş hidrojen üretim verimliliği, yüksek aktif yüzey alanı, yük ayrımı ve doymamış S atomlarının oluşumu, düşük ekziton oluşumu hızı ile ilişkilendirilmiştir. Biyopolimer temelli katalizörler olarak ticari SiC ve elektro eğirme yöntemiyle elde edilen lantanit grubu geçiş metal oksitlerinden CeO2 ve Yb2O3 (Yb2O3/SiC ve CeO2/SiC) nanofiber katalizörlerinin geniş bant aralığı nedeniyle EY boyar maddesi ile ışığa duyarlı hale getirilmiş biyolojik destek malzemesi olarak sodyum aljinat, selüloz, kitosan ve kitin gibi biyopolimerlerin varlığında fotokatalitik hidrojen üretim aktiviteleri incelenmiştir. Biyopolimer tabanlı yapılarının oluşturulması ile elde edilen organik/inorganik yapılı katalizörler sayesinde aktif reaksiyon yüzey alanının ve iletkenliğin arttırılması aynı zamanda elektron/boşlukların rekombinasyonunun azaltılması öngörülmektedir. Ayrıca, MoSx veya Pt ortak katalizör öncüleri varlığında sodyum aljinat, selüloz, kitin ve kitosan gibi farklı biyopolimerler destek malzemesi olarak kullanılmasıyla SiC katalizörlüğünde gerçekleştirilen fotokatalitik hidrojen üretim aktiviteleri arttırılmıştır. Tüm biyopolimerler, aktif yüzey alanı sağlaması, aglomerasyonunun önlenmesi, elektron transferini kolaylaştırılması ve katalizörler ile yardımcı katalizörler için bağlanma alanı sağlayarak katalizörlerin hidrojen üretim aktivitesini artırması amaçlanmıştır. Sodyum aljinat, kitosan, selüloz ve kitinin yarı iletkenler için biyolojik destek malzemesi olarak kullanımı, biyopolimer ile inorganik katalizör arasındaki sinerjik etki sayesinde hidrojen üretim aktivitesinin arttığını ortaya koymaktadır. Biyopolimerin destek malzemesi olarak kullanıldığı çalışmalarda morfolojik ve optik bulgular, biyopolimerlerin fotokatalitik hidrojen üretim reaksiyonlarında etkili destek malzemesi rolünü doğrulamaktadır. Ayrıca, tez kapsamında gerçekleştirilen antibakteriyel aktivite çalışmalarında kullanılan SiC, Yb2O3/SiC ve CeO2/SiC kompozit malzemelerinin hem E. coli hem de S. aureus bakterileri üzerinde karanlık ve LED ışık ortamında herhangi bir antibakteriyel aktivite göstermediği anlaşılmaktadır. Bu tez çalışması, katalizörlerin fotokatalitik hidrojen üretim performansını önemli ölçüde iyileştirmek için biyolojik destek malzemelerinin ve ortak katalizör entegrasyonu ile birlikte kullanılmasının potansiyelini vurgulamakla birlikte verimli ve sürdürülebilir enerji dönüşüm teknolojilerinin geliştirilmesine yol açmaktadır.
Epoksitlenmiş keten tohumu yağ içerikli biyopolimer filmlerin hazırlanması ve özelliklerinin incelenmesi
Epoksi reçine ince filmleri, kaplama malzemeleri ve yalıtkan filmler gibi çeşitli uygulamalarda giderek artan bir şekilde kullanılmaktadır. Bitkisel yağlardan elde edilen biyoreçineler, petrol içerikli termoset reçinelere sürdürülebilir bir alternatif sunmaktadır. Bu nedenle, biyobazlı içeriğe sahip yeni film veya kaplama materyallerinin geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, keten tohumu yağından (LO) epoksidasyon yoluyla epoksitlenmiş keten tohumu yağı (ELO) sentezlenmiş ve bisfenol A tipi epoksi reçine (ER) ile 3:2 ağırlık oranında karıştırılarak biyoiçerikli bir matris elde edilmiştir. ELO, FTIR analizleri ile karakterize edilmiş ve iyot sayısı ile epoksit grubu tayinleri gerçekleştirilmiştir. Hazırlanan filmler, farklı oranlarda (%1, 3, 5, 7, 10 ve 15 ağırlıkça) ilave edilen Aynısefa çiçeği yağı (CldO) ile oluşturulmuş ve bu filmler; antibakteriyel, mekanik, termal, şişme davranışı, su içeriği, su buharı geçirgenliği, kimyasal dayanım ve biyobozunabilirlik özellikleri açısından incelenmiştir. Aynısefa çiçeği yağı ilavesi ile özellikle %10 CldO oranına kadar filmlerin çekme mukavemetinde dikkate değer bir artış gözlemlenmiştir. ELO ve CldO katkısı, film kalınlığında azalmaya yol açmıştır. Tüm film örneklerinin pH değerleri 7.1 ile 7.2 arasında bulunmuş ve bu değerlerin cilt pH'ı ile uyumlu olduğu belirlenmiştir. Filmlerin su buharı geçirgenlik oranları (WVTR) oldukça düşük olup 0.0082–0.0661 g/(m²·gün) aralığında ölçülmüştür. Ayrıca, CldO içeren filmler bazı patojen bakterilere karşı antibakteriyel aktivite göstermiştir. Biyobozunabilirlik performansı da CldO oranındaki artışla birlikte yükselmiş ve %15 CldO içeren filmde 42 gün sonunda biyolojik bozunma oranı %15.34 olarak tespit edilmiştir.
Silika mezogözenekli ilaç taşıyıcı maddelerin oksidatif strese maruz bırakılan retina pigment epitel hücreleri üzerinde etkilerinin incelenmesi
Yaşa bağlı makula dejenerasyonu (YBMD), gelişmiş ülkelerde geri dönüşümsüz görme kaybının başlıca nedenlerinden biridir. Hastalığın patogenezinde retinal pigment epitel (RPE) hücrelerinde biriken oksidatif stresin önemli rol oynadığı bilinmektedir. Oksidatif stres, reaktif oksijen türlerinin (ROS) birikimi ile hücresel yapılara zarar vererek hücre ölümüne neden olur. Bu çalışmada, YBMD'nin in vitro modeli olarak kullanılan ARPE-19 hücrelerinde oksidatif stres indüklendi ve silika temelli, mezogözenekli bir yapı olan SBA-15 nanotaşıyıcılarının bu modele karşı koruyucu ve tedavi edici potansiyeli araştırıldı. SBA-15 yapısı sentezlendi ve morfolojik/yapısal karakterizasyonu TEM, SEM, BET ve BJH analizleri ile gerçekleştirildi. Yüzey modifikasyonu için trimetoksi[3-(metilamino) propil]silan, [3-(N, N dimetilamino) propil] trimetoksisilan ve 3-aminopropiltrimetoksisilan kullanılarak amin grupları ile fonksiyonelleştirme yapıldı. Fonksiyonel gruplar FTIR analiziyle doğrulandı. Ardından, antioksidan özellikleri ile bilinen doğal bir flavonoid olan Quercetin yüklemesi gerçekleştirildi, yükleme FTIR ve UV-Vis spektrumu ile doğrulandı. ARPE-19 hücre hatları kullanılarak saf SBA-15 ve amin grubu içeren modifiye SBA-15 yapılarının sitotoksik etkileri değerlendirildi. Elde edilen bulgulara göre, saf SBA-15'nin toksik etki göstermediği, ancak amin gruplarıyla fonksiyonelleştirilen SBA-15 yapılarının belirli bir düzeyde sitotoksisiteye neden olduğu tespit edildi. Oksidatif stres modeli oluşturmak amacıyla hücrelere artan dozlarda H₂O₂ uygulandı ve 300 µM H₂O₂'nin optimal stres dozu olarak belirlenmesiyle bu konsantrasyon referans alındı. Oksidatif strese maruz bırakılan hücrelerde, saf SBA-15 ve amin modifiye SBA-15 formlarının hücre canlılığını anlamlı derecede artırdığı ve oksidatif stresi azalttığı gözlemlendi. Quercetin yüklü SBA-15 yapılarının 24 saatlik inkübasyonunda, özellikle saf SBA-15 ve tersiyer aminle modifiye edilen SBA-15'nin stresi ortadan kaldırarak hücrelerde iyileşme sağladığı belirlendi. Bu çalışmanın sonuçları, SBA-15 temelli malzemelerin ARPE-19 hücrelerinde ilaç taşıyıcı sistem olarak kullanımına ve oksidatif stresin azaltılmasındaki etkilerine yönelik literatürdeki ilk kapsamlı verileri sunmaktadır. Elde edilen bulgular, özellikle Quercetin yüklü SBA-15'nin tersiyer amin modifikasyonu ile sinerjik koruyucu etkisinin daha önce rapor edilmemiş olması açısından önem taşımaktadır. Ancak, bu öncül sonuçların klinik uygulamalara yönelik potansiyelini değerlendirmek için mekanistik çalışmalar ve in vivo deneylerle desteklenmesi gerekmektedir.
İnsan osteosarkom hücre hattında (SAOS-2) emodin yüklü mezogözenekli silika malzemelerin biyokimyasal aktivite potansiyelinin araştırılması
Günümüzde kemoterapötik ajanların hedefe yönelik ve kontrollü salımı, klasik tedavilerin yol açtığı sistemik toksisite ve sınırlı etkinlik gibi sorunların aşılmasında kritik öneme sahiptir. Bu bağlamda nanoteknoloji temelli ilaç taşıyıcı sistemler, özellikle kanser tedavisinde terapötik ajanların hedef hücrelere etkin biçimde ulaştırılması açısından güçlü bir potansiyel sunmaktadır. Mezo-gözenekli silika nanomalzemelerin (MSNM), geniş özgül yüzey alanı, düzenli ve ayarlanabilir gözenek mimarisi, yüksek biyouyumluluk ve kolay yüzey fonksiyonelleştirilebilirlikleri sayesinde ilaç taşıma uygulamalarında öne çıkmaktadır. Bu tez kapsamında, mezo-gözenekli silika sınıfının temsilcisi SBA-15 nanomalzemelerin sentezlenmiş ve yüzeyleri primer, sekonder ve tersiyer amin grupları ile fonksiyonelleştirilmiştir. Elde edilen yapılar SEM, TEM, FTIR, N₂ adsorpsiyon/desorpsiyon-BET özgül yüzey alanı ve BJH gözenek çapı dağılımı analizleri ile karakterize edilmiştir. Ardından, doğal kaynaklı bir antikanser ajan olan Emodin nanoparçacıklara yüklenmiş; yükleme verimi ile kontrollü salım profilleri nötr ve asidik pH koşullarında değerlendirilmiştir. SBA-15, fonksiyonelleştirilmiş türevleri, serbest Emodin ve Emodin yüklü nanoparçacıklar; insan osteosarkom hücre hattı (Saos-2) ve sağlıklı endotel hücre hattı (HUVEC) üzerinde 24, 48 ve 72 saat inkübasyon sürelerinde test edilmiştir. Biyolojik yanıt, hücre canlılığı (MTT), morfolojik gözlemler ve apoptotik yanıt göstergeleri üzerinden incelenmiştir. Yükleme verimi en yüksek düzeye primer amin ile fonksiyonelleştirilmiş formülasyonda ulaşmıştır. Salım deneylerinde, sekonder aminli formülasyon her iki pH koşulunda da görece daha yüksek salım sergilerken, saf SBA-15 en düşük salım profiline sahip olmuştur. Hücre kültürü çalışmalarında primer ve sekonder aminli formülasyonların Saos-2 hücrelerinde belirgin antiproliferatif etki oluşturduğu; tersiyer aminli formülasyonun ise daha kontrollü/dengeli bir toksisite profili sunduğu gözlenmiştir. HUVEC üzerinde tersiyer ve primer aminli formülasyonların daha düşük toksisite göstermesi dikkat çekicidir. Elde edilen bulgular, uygun yüzey modifikasyonlarının Emodin'in kanser hücrelerine karşı etkinliğini artırırken sağlıklı hücreler üzerindeki istenmeyen etkilerini azaltabildiğine işaret etmektedir. Sonuç olarak, fonksiyonelleştirilmiş SBA-15 tabanlı mezo-gözenekli silika nanotaşıyıcılar, doğal antikanser ajanların hedefe yönelik ve görece daha güvenli uygulanmasında umut vadeden bir platform sunmaktadır.
Grafitik karbon nitrür (g-C₃N₄) uygulanan bakterilere ayva (Cydonia oblonga) ve böğürtlen (Rubus fruticosus) ekstraktlarının antimikrobiyal etkilerinin araştırılması
Günümüzde nanomalzemeler, artan bakteriyel direnç sorununa karşı yeni ve etkili çözümler sunmaları nedeniyle önem kazanmaktadır. Yapısal özellikler ile biyolojik yanıt arasındaki ilişkinin anlaşılması hem yeni malzeme tasarımına hem de mevcut uygulamaların geliştirilmesine katkı sağlamaktadır. Bu çalışmada, g-C₃N₄ belirli koşullar altında termal ve kimyasal tabakalarına ayrılma yöntemleriyle sentezlendi ve elde edilen nanoparçacıklar FT-IR, SEM, BET ile Zeta potansiyel ölçümleriyle karakterize edilmiştir. FT-IR sonuçları, 1200–1600 cm⁻¹ aralığındaki karakteristik titreşimlerin g-C₃N₄ bulk nanoparçacığında daha belirgin olduğunu, 2400 cm⁻¹ bölgesindeki geniş bandın ise tabaka ayrılma işlemleri sonrasında yapısal düzenin zayıfladığını göstermiştir. SEM görüntülerinde, bulk g-C₃N₄'ün heterojen bir yüzey yapısına sahip olduğunu; termal tabakaların ayrılmasında gözenekliliğin arttığı, kimyasal tabakada daha pürüzlü fakat homojen bir morfoloji oluşturduğu; termal-kimyasal kombine edilmiş tabaka ayrılma ile elde edilen nanoparçacıkta yüzey düzenini belirgin olarak iyileştirdiğini ortaya koymuştur. BET analizleri, termal işlemde edilen g-C₃N₄ nanoparçacığının daha yüksek yüzey alanı ve gözenek hacminin olduğunu; buna karşı olarak bulk ve kimyasal tabaka ayrılmasında elde edilen g-C₃N₄ nanoparçacıklarının daha sınırlı adsorpsiyon kapasitesi gösterdiği saptanmıştır. Zeta potansiyeli ölçümleri, bulk, termal ve kimyasal tabaka ayrılmasında, nanoparçacıkların −15 mV düzeyinde kararlı dispersiyon özellikler gösterdiğini, buna karşılık termal-kimyasal kombine edilen tabaka ayrışmasında g-C₃N₄ nanoparçacığın −10.3 mV ile daha düşük kararlılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca, ayva ve böğürtlen yapraklarından elde edilen ekstraktların iyileştirici potansiyeli değerlendirilmiş; fenolik analizlerde sırasıyla 1916,37 ve 1746 mg GAE/g değerlerine ulaşan yüksek fenolik içerik belirlenmiş, DPPH ve CUPRAC sonuçları güçlü antioksidan kapasitenin olduğu değerlendirilmiş ve HPLC verileri ile fenolik çeşitlilik saptanmıştır. Diğer bir aşamada, g-C₃N₄ ve türevlerinin, bitki ekstraktlarıyla birlikte veya tek başına 32–0,0625 mg/mL aralığında test edilmesi sonucunda, özellikle termal-kimyasal kombine edilmiş tabaka ayrılmasında elde edilen g-C₃N₄'ün Gram pozitif türlerde 32 mg/mL düzeyinde aktivite gösterdiği belirlenmiştir. Bitki ekstraktları 2–8 mg/mL aralığında daha güçlü antibakteriyel aktivite göstermiştir; bazı birlikte uygulamalarda ise antagonistik OD artışları gözlemlenmiştir. g-C₃N₄ türevlerinin yapısal düzeni, yüzey özellikleri ve kolloidal davranışının biyolojik yanıtla yakından ilişkili olduğunu, bitki ekstraktlarının ise yüksek fenolik içeriğe bağlı güçlü bir iyileştirici potansiyel olduğu tespit edilmiştir. g-C₃N₄ ve türevlerinin yapısal özelliklerinin antibakteriyel yanıtı doğrudan etkilediğini; özellikle yüzey alanı ve morfolojisi iyileşen nanoparçacıkların Gram pozitif bakterilerde daha belirgin etkili olduğu değerlendirilmiştir. Ayva ve böğürtlen ekstraktlarının yüksek fenolik içerik ve güçlü antioksidan kapasite ile kayda değer bir biyolojik potansiyel sunduğu görülmüş; bazı birlikte uygulamalar antagonistik davranışlar sergilese de belirli koşullarda malzeme–ekstrakt uyumunun artırılabileceği anlaşılmıştır. Bu çalışma, hem g-C₃N₄ tabanlı nanoyapıların biyolojik uygulamalar için geliştirilmesine hem de bitki temelli doğal bileşiklerle desteklenen yeni antimikrobiyal stratejilerin tasarlanmasına yönelik bilimsel temeli güçlendirmektedir.
CEA tespiti için elektrokimyasal immünosensörgeliştirilmesi
Bu çalışmada, karsinoembriyonik antijenin (CEA) tespiti amacıyla elektrokimyasal bir immünosensör geliştirilmiştir. Bunun için öncelikle altın elektrot yüzeyinde 3-merkaptopropiyonik asit (MPA) ve 11-merkaptoundekanoik asit (MUA) karışımı ile tek tabaka oluşturulmuştur. Daha sonra elektrot yüzeyi sırasıyla 1-etil-3-(3-dimetilaminopropil) karbodiimid/N-hidroksisüksinimid (EDC/NHS), antiCEA ve sığır serum albumini (BSA) ile modifiye edilerek immünosensör hazırlanmıştır. Hazırlanan immünosensör için MPA/MUA oranı ile, MPA/MUA, EDC/NHS, BSA, anti-CEA ve CEA süreleri optimize edilmiştir. Elektrokimyasal ölçümler için diferansiyel puls voltametrisi kullanılmıştır. İmmünosensörün doğrusal aralığının 0.05-50 ng/mL, tespit limitinin ise 0.03 ng/mL olduğu belirlenmiştir.
Metal organik kafes yapıları kullanılarak antikanserojen ilaçların in-vitro etkilerinin belirlenmesi
Bu tez çalışmasında, Metal Organik Kafes (MOF) yapılarının antikanser ilaç taşıyıcı sistemler olarak kullanım potansiyeli detaylı bir şekilde incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, MOF yapılarının metotreksat (MTX) ilacı ile yüklenebilirliğini ve bu yapıların kontrollü ilaç salımı üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Bu doğrultuda, Gadolinyum (III) klorür heksahidrat ve tereftalik asit kullanılarak MOF yapıları sentezlenmiş ve bu yapılar metotreksat ile yüklenmiştir. Çalışma kapsamında kullanılan MOF yapıları FTIR, TGA, DSC ve XRD analizleri ile kapsamlı bir şekilde karakterize edilmiştir. FTIR analizleri, MOF yapılarının ve MOF-MTX kristallerinin kimyasal bağ yapılarını ve fonksiyonel gruplarını detaylı bir şekilde karakterize etmiştir. TGA analizleri, bu yapıların termal stabilitesini ve bozunma sıcaklıklarını belirleyerek termal dayanıklılıklarını ortaya koymuştur. DSC analizleri, MOF'ların termal özelliklerini detaylandırırken, XRD analizleri kristal yapılarının doğruluğunu sağlamıştır. Elde edilen veriler, MOF yapılarının metotreksat ile etkin bir şekilde yüklenebildiğini ve kontrollü ilaç salımı sağladığını açıkça ortaya koymaktadır. Bu çalışmada ayrıca, metotreksat yüklü MOF kristallerinin radyoterapi sırasında insan akciğer alveolar epitel hücreleri (A549) ve bronşiyal epitel hücresi (BEAS-2B) üzerindeki antikanserojen etkileri hücre kültürü ve in vitro radyoterapi denemeleri kullanılarak değerlendirilmiştir. MTT canlılık testi ile nanoparçacıkların akciğer kanseri hücrelerine yönelik antiproliferatif etkileri belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçları, MOF yapılarının antikanser tedavilerde potansiyel bir ilaç taşıyıcı olarak kullanılabileceğini ve bu yapıların ilaç salım profillerinin optimize edilebileceğini göstermektedir. Bu tez çalışması, MOF yapılarının biyomedikal uygulamalarda kullanımını destekleyen önemli bilgiler sağlamaktadır ve gelecekteki antikanser teda vilerinde yenilikçi yaklaşımlar sunma potansiyeli taşımaktadır.
İnsan gözünün yapısal ve işlevsel özelliklerinin 3 boyutlu modellenmesi ve görmenin interaktif simülasyonu
Bu tezde insan gözünün yapısal ve işlevsel özelliklerini tanımlayan üç boyutlu web tabanlı interaktif modeller oluşturulması, görme ile ilgili mekanizmaların bilgisayar ortamında canlandırılmalarının gerçekleştirilmesi ve elde edilen materyal ile bir eğitim modülü hazırlanması amaçlanmıştır. Bu amaçla, elde edilen verilerden yola çıkılarak gözün fizyolojik anatomisi, retina hücreleri, görme yolları ve görme korteksi alanları üç boyutlu olarak modellenmiştir. Göz optiğinin temel ilkeleri, mercekler ve çalışma mekanizmaları, fototransdüksiyon, görme keskinliği, renkli görme ve kırma kusurları ile ilgili iki ve üç boyutlu canlandırmalar yapılmış; göz kaslarının interaktif modeli ile dokuz farklı göz hareketi sanal ortamda görsel olarak temsil edilmiştir. Hazırlanan tüm görsel materyalden web tabanlı interaktif eğitim modülü hazırlanmıştır. Hazırlanan eğitim modülüne bilgisayar ve mobil cihazlar üzerinden erişim sağlanmıştır. Eğitim modülüne erişim sağlayan kişilerin geri bildirimlerini almak üzere bir anket hazırlanmış, sisteme entegre edilmiştir. Tez çalışmasını takip eden süreçte, interaktif öğrenmenin uzun dönem yanıtlarının takip edilmesi planlanmıştır.
Biyomoleküllere yönelik moleküler damgalanmış polimerler için hesapsal yaklaşım
Moleküler olarak damgalanmış polimerlerin (MIP'ler) hazırlanması zaman alıcıdır. MIP'lerin hazırlanma protokolleri, monomer seçimi, kalıp molekülü için uygun porojen, çapraz bağlayıcı ve stokiyometri oranını içerir. Hesapsal yöntemleri kullanmak, zaman ve maliyeti kısaltabilir. Hedef molekül ve monomerler için başlangıç yapıları oluşturmak için, Spartan 16'da konformasyonel dağılım uygulanmıştır. Kompleksler üzerinde çalışılmıştır. İlk geometriler, moleküler mekanik yöntemle konformasyonel dağılımla elde edildikten sonra, bu geometriler yarı ampirik yöntemlerle hesaplandı. Bir sonraki aşamada, kompleksler arasından enerji olarak en kararlı ve bazı daha az kararlı yapılar seçildi. Bu kompleksler için ayrıca Yoğunluk Foksiyoneli Teorisi (DFT) yöntemi kullanılarak daha yüksek seviyelerde hesaplamalar gerçekleştirildi. DFT çalışmalarında, bu yapılar Gaussian 09'da ωB97XD fonksiyoneli ve 6-311++G(d,p) baz seti ile hesaplanmıştır. MIP sisteminde solvent etkisini gözlemlemek için, hesaplamalarda Polarizable Continuum Model (PCM) kullanılmıştır. Ayrıca çapraz bağlayıcı moleküllerin pre-polimerizasyon kompleksine etkileri incelendi. Hidrojen bağları, moleküler olarak basılmış polimerlerin oluşumu ve stabilitesi için önemlidir. Hidrojen bağı etkileşiminden zayıf etkileşimler de moleküler tanımada etkilidir. Bu çalışmada bu etkileşimler ve MIP üzerindeki etkileri incelendi.
Antimikrobiyal özellikteki peptitler ile nanopartiküler sistemler yardımıyla yarı katı bir formülasyon geliştirilmesi
Bu tezde antimikrobiyal peptitler kullanılarak veziküler sistemler yardımı ile yara iyileştirme etkili bir yarı katı formülasyon geliştirilmesi üzerine çalışılmıştır. Veziküler sistemler, etkin madde olarak seçilen antimikrobiyal peptitlerin yara üzerine etki süresini uzatmak, stabilitesini artırmak amacı ile seçilmiş ve çalışma boyunca niozom formu üzerine iyileştirmeler yapılarak optimal formülasyona ulaşılmaya çalışılmıştır. En uygun formülasyona ulaşmak amacı ile, etkin madde in vitro yara iyileşme dozu belirlenmesi, niozom karakterizasyonunda mikroskobik gözlemler, partikül boyutu ve zeta potansiyel ölçümleri, diferansiyel tarama kalorimetre ölçümleri, taramalı elektron mikroskobu görüntüleri; yarı katı formülasyon karakterizasyonunda pH ve reoloji ölçümleri, dissolüsyon çalışmaları, stabilite incelemeleri ve salım kinetik modellemeleri tamamlanmıştır. Anahtar sözcükler: Yarı-katı, antimikrobiyal peptit, hBD-3, LL-37, veziküler sistemler, niozom, yara iyileşme, yara.
Otsu bitkilerin plastinasyonu
Bu tez çalışmamızda kuş, memeli, sürüngen gibi hayvan dokularının korunmasında uygulanan plastinasyon yönteminin bitki dokusuna uyarlanarak morfolojik özelliklerini koruyan plastine bitkiler elde edilmesi amaçlanmıştır. Tez öncesi yaklaşık on beş deneme şeklinde ön çalışma gerçekleştirilmiş ve bunlardan sekizinin tez içinde değerlendirilmesi uygun bulunmuştur. Gerçekleştirilen tez çalışmasında iki ana bölüm bulunmaktadır: Bunlardan ilki otsu bitki morfolojisini etkin olarak koruyan tespit solüsyonu ve yönteminin belirlenmesi; ikincisi ise tespitli otsu bitkilerin plastinasyonuna uygun malzemelerin ve yöntemin belirlenebilmesidir. Çalışmamızda, bitkilerin tespiti için çeşitli kimyasallardan oluşan solüsyonlar uygulandı ve dehidrasyon basamağında alkol ve aseton serilerinden geçirildi. Tezin ikinci bölümünü oluşturan plastinasyon malzemesi ve yöntemi olarak silikon ve gliserin maddelerinin kullanımı tercih edildi. Plastinasyon yöntemi uygulandı. Tespit solüsyonu için en uygun içerik ve yöntemin Shamasundar'ın çalışmasından esinlenerek hazırladığımız yöntemin olduğu sonucuna varıldı. Gliserin impregnasyon uygulamalı plastinasyon tekniği sonucunda elde ettiğimiz ürünler toksik olmayan, kokusuz, kuru ve dayanıklı materyaller olarak aslına en yakın morfolojik özellikleri korur şekilde elde edildi.
Terapötik bir monoklonal antikorun ortogonal kromatografik metotlarla karakterizasyonunun yapılması
Biyoteknolojik ilaç sınıfının en büyük kolu monoklonal antikorlardır. Terapötik monoklonal antikorlar farmasötik alanda 1986 yılından beri kullanılmaktadır. Son 5 yılda 40'ın üzerinde terapötik monoklonal antikor FDA tarafından onaylanmıştır. Son 10 yılda biyoteknolojik ilaçların pazar payı hızla yükselmektedir. Patentli orijinal biyoteknolojik ilaçların patent sürelerinin bitmesi biyobenzer pazarını doğurmuştur. Biyobenzer monoklanal antikor adayları regulasyonlara uygun olarak çok iyi karakterize edilmesi gerekmektedir. Orijinal moleküle fizikokimyasal benzerlik klinik olarak biyobenzerin güvenlik ve etkinlik başarısını arttırmaktadır. Kromatografik yöntemler, monoklonal antikorun fizikokimyasal özellikleri ve karakterizasyonun belirlenmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Protein A, Ters faz kromatografisi, Hidrofobik etkileşim kromatografisi, Hidrofilik etkileşim kromatografisi, Boyut eleme kromatografisi ve Katyon değişim kromatografisi kullanılarak ortogonal yöntemler ile Belimumab terapötik monoklonal antikoru karakterizasyonu yapılmıştır. Belimumab monoklonal antikoru Hc bölgesi amino asit sekansı sonucunda Gln-Asp-Glu-Leu-Thr-Gln-Asp-Pro-Ala-Val peptidine sahip olduğu bulunmuştur. Amino asit kompozisyonu analizi ile Triptofan ve Sistein elde edilememiştir. Belimumab amino asit kompozisyonunda en az metiyonin amino asitine, en fazla serin amino asitine sahiptir. Protein A kromatografisi ile miktar tayini metotu geliştirilmiştir. Doğrusallık grafiği R2=0,9994 bulunmuştur. Ters faz kromatografi miktar tayini ve impürite metotları geliştirilmiştir. Ters Faz doğrusallık grafiği R2=0.9998 bulunmuştur. İmpurite metotunda yaklaşık %8 impurite bulunmuştur. Hidrofobik etkileşim kromatografisi ile okside örnekler ayrılmıştır. Hidrofilik etkileşim kromatografisi ile Glikan profili ve %35 ile en fazla G1Fa glikanı olduğu bulunmuştur. Katyon değişim kromatografisi ile yük varyantlarının %8-12 arasında değiştiği ve asidik varyantların bazik varyantlardan fazla olduğu bulunmuştur. Molekül ağırlığı Sec-malls sistemi ile 142-145 kDa arasında olduğu, kütle spektroskopisine göre 147.016 kDa olduğu bulunmuştur. Bu tez çalışması ile Belimumab orijinal monoklonal antikorun fizikokimyasal özellikleri ve karakterizasyon profili belirlenmiştir.
Bruton hastalığında BTK gen mutasyonlarının protein fonksiyonlarına etkisi ve genotip ve fenotip ilişkisi
BTK geni tarafından kodlanan protein, B hücresi gelişiminde önemli bir rol oynamaktadır. Bu genin mutasyonları, Xbağlantılı agammaglobulinemi'e neden olur, bu immün yetmezliği, olgun B lenfositleri üretememe ile karakterizedir ve Ig ağır zincir yeniden düzenlenmesinin başarısızlığı ile ilişkilidir. Tec ailesinin tirozin kinazı olan Bruton tirozin kinaz (BTK), B hücresinin fonksiyonu için şarttır. X-bağlantılı agammaglobulinemi adlandırılan bu genetik hastalığına muzdarip kalan insanların çoğu, az miktarda olgun B-hücresine sahiptirler ve bakteriyel enfeksiyonlara son derece duyarlıdırlar. Hastalığa, B hücresi gelişiminde rol oynayan BTK genindeki mutasyonlarından kaynaklanmaktadır. BTK geninin etki alanındaki tek tek mutasyonların rolü incelenmekte olup ve tekabül eden mutansyonların yapısı belirlenmektedir. Bu yapıda, nokta mutasyonlar BTK'yi nasıl inaktive edebileceğini ve daha sonra XLA'ya neden olacağı tartışmamızı sağlamaktadır.Mutasyonları BTK geninin genomik organizasyonu ve bireylerin hastalık seyri açısından yorumlanmaktadır.saptanan BTK'dakı XLA'ya neden olan mutasyonlar BTKbaz ve HGMD veritabanında rapor edilmiştir.
İzmir ilindeki bazı endemik bitki türlerinin endofitik mikroorganizma profillerinin DGGE ile belirlenmesi
Bu çalışmada, Styrax officinalis ve Dianthus erinaceus endemik bitki türlerinin kök kısımlarındaki bakteriyal ve fungal endofit çeşitliliğinin, kültürden bağımsız bir yaklaşım olan DGGE yöntemi ile belirlenmesi amaçlanmıştır. Bitkilerin köklerindeki endofitik bakteri ve fungus çeşitliliği 16S rDNA, ITS DGGE parmak izi ve filogenetik analizler kullanılarak ortaya çıkarılmıştır. Bitki örnekleri İzmir ilinin Kemalpaşa ilçesinden toplanmış ve aynı gün içinde laboratuvara getirilmiştir. Köklerin yüzeyleri sterilize edildikten sonra sterilite kontrolü yapılmıştır. Akabinde bitki örneklerinden total DNA izolasyonu, 16S rDNA ve ITS DGGE amplikonlarının jelden geri kazanımı ve dizi analizi gerçekleştirilmiştir. İki bitki örneğinden toplam 10 bakteriyel ve 13 fungal filotip elde edilmiştir. Filotipler NCBI-GenBank veribanındaki bakteri ve funguslara ait diziler ile benzerlikleri bakımından karşılaştırılmıştır. Bitki örneklerinin kök kısımlarındaki dominant endofitik bakteri çeşitliliğinin çoğunluğunu Protobacteria filum ve alt filumlarının oluşturduğu belirlenmiştir. Bitkilerdeki endofitik fungus çeşitliliğinin ise Ascomycota filumuna dahil Penicillium sp., Alternaria sp. ve kültürü yapılmamış Cladosporium sp. gibi fungus genuslarından oluştuğu belirlenmiştir. Çalışmamızda D. erinaceus'un endofitik bakteri ve fungus çeşitliliğinin S. officinalis'e göre daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Mikroalg ve siyanobakterilerden bazı kimyasal bileşiklerinin üretimi ekstraksiyonu saflaştırılması ve aktivite tayini
Siyanobakteriler (mavi-yeşil alg) ve mikroalgler fikobiliprotein (PBP), karotenoidler ve çoklu doymamış yağ asitleri gibi önemli yüksek değerli ürünler, sayısız önemli biyoaktif ve biyoteknolojik olarak önemli kimyasalların gıda, kozmetik, ilaç ve nutrasötik endüstrilerinde uygulanan değerli bir kaynağı oluştururlar. Bu tezin ilk bölümünde, kültür koşullarının optimizasyonu ile siyanobakteri ve mikroalglerin biyokütle ve yüksek değerli bileşiklerin (fikosiyanin ve fukoksantin) arttırılması için yanıt yüzey yöntemi (RSM) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. RSM ile tahmin edilen Arthrospira platensis'nin maksimum biyokütle ve fikosiyanin içeriği sırasıyla 1,06 g L−1 ve 107 mg L−1 bulunmasına rağmen maksimum biyokütle ve fikosiyanin içeriği optimize edilmiş koşullar (sıcaklık 33 ± 2 ºC, ışık şiddeti 44 μmol photons m−2 s−1 ve karıştırma hızı 120 rpm) altında validasyon deneylerinde 1,32 g L−1 ve 127 mg L−1 olarak elde edilmiştir. Ayrıca, optimize edilmiş koşullarda (sıcaklık 33 ± 2 ºC, ışık şiddeti 44 μmol fotonlar m−2 s−1 ve 2,5 L dak−1 hava akış oranı) 7L Panel foto-biyoreaktörde (PPBR) Arthrospira platensis'in büyüme ve fikosiyanin içeriği üzerindeki etkisi araştırılmıştır ve PPBR'de büyüme hızı 0,202 gün−1 ve 228 mg L−1 fikosiyanin içeriği ile 2,42 g L−1 maksimum biyokütle veriminin elde edildiği gözlenmiştir. Benzer şekilde Phaeodactylum tricornutum tarafından fukoksantin üretimi için kültür koşullarının optimizasyonu yapılmış, RSM tarafından tahmin edilen maksimum fukoksantin içeriği 7,9 mg g-1 iken, maksimum fukoksantin içeriği 10,22 mg g-1 optimize edilmiş koşullar altında (sıcaklık 15 °C, ışık şiddeti 55 μmol photons m−2 s−1 ve karıştırma hızı 130 rpm) doğrulama deneylerinde elde edilmiştir. Ayrıca, optimize edilmiş koşullarda (sıcaklık 15 °C, ışık şiddeti 55 μmol photons m−2 s−1 ve 2,5 L dak−1 hava akış oranı) 7L Panel fotobiyoreaktörde (PPBR) P. tricornutum'un fukoksantin içeriği üzerindeki etkisi araştırılmıştır ve PPBR'de maksimum fukoksantin içeriği 44,13 mg g-1 elde edilmiştir. Ek olarak, farklı azot kaynaklarının büyüme ve fikobiliprotein (PBP: PC, APC ve PE) bileşimleri üzerindeki etkisi üç siyanobakteri suşunda incelenmiştir. 12 günlük kesikli üretimde, Phormidium sp. ve Pseudoscillatoria sp. test edilen tüm nitrojen kaynaklarını kullanabilmişler olmasına rağmen her iki suş için de en iyi azot kaynağı amonyum klorür ve maksimum büyüme oranları sırasıyla µ=0,284±0,03 ve µ=0,274±0,01 gün–1, fikobiliprotein içerikleri %19,38±0,09 ve %19,99±0,14 kuru ağırlık olarak belirlenmiştir. Oysaki, Arthrospira platensis için en yüksek büyüme oranı µ= 0,304 ± 0,0 gün – 1 ve fikobiliprotein içeriği %22,27 ± 0,21 kuru ağırlıkta sodyum nitratla elde edildi. Bu tezin ikinci bölümünde, çeşitli ekstraksiyon tamponlarının kullanıldığı farklı ekstraksiyon metotlarının A. platensis ve P. tricornutum'dan elde edilen fikoksiyanin ve fukoksantin ekstraksiyonu için ekstraksiyon yöntemlerinin etkinliğinin belirlenmesi değerlendirilmiştir. Bu çalışmada değerlendirilen farklı hücre parçalama yöntemleri arasından ultrasonikasyon (2 dak) ile birlikte donma-çözmede (bir kez) ekstraksiyonu tamponu olarak Na-fosfat kullanılarak yapılan fikosiyanin ekstraksiyonu ve maksismum C-PC eldesi için etkili yöntem olduğu kanıtlanmıştır. Ayrıca, fikosiyanin iki aşamalı kromatografik yöntem kullanılarak saflaştırıldı ve analitik dereceli saflıkta (A620/A280 oranı> 4) elde edilmiştir. Saflaştırılan C-fikosiyanin ve ve β alt birimlerine karşılık gelen iki bandın varlığı SDS-PAGE de gösterilmiştir. P. tricornutum'dan fukoksantin ekstraksiyonu için araştırılan farklı ekstraksiyon yöntemleri arasında ekstraksiyon çözücüsü olarak metanol kullanılarak yapılan ultrason destekli ekstraksiyon yönteminin (UAE) en etkili yöntem olduğu kanıtlanmıştır. Ekstraksiyondan sonra fukoksantin açık silika kolon kromatografisi kullanılarak başarıyla saflaştırılmıştır. Ayrıca, ham ekstraktların ve saflaştırılmış fikosiyanin ve fukoksantinin biyoaktivitesi farklı patojen bakterilere (Escherichia coli, Moraxella catarrhalis, Staphylococcus aureus ve Candida albicans) karşı değerlendirilmiştir ve aktiviteleri gözlemlenmiştir.
Yerli siyah üzüm çeşitlerinden üretilen şarapların tavuk eti marinasyonunda etin raf ömrü ve Salmonella typhimurium üzerine etkisinin belirlenmesi ve resveratrol, kuarsetin ve kateşin düzeylerinin
Bu araştırmada Öküzgözü, Kalecik karası ve Boğazkere şaraplarıyla yapılan 2, 6 ve 24 saatlik marinasyon işleminin tavuk etinde raf ömrü ve S.typhimurium, psikrofilik mikroorganizmalar ve maya sayısı üzerine antimikrobiyal etkisi araştırılmıştır. Denemelerde tavuk etine 3.2-3.8 log cfu/g S. typhimurium ve 3.7-5.3 log cfu/g düzeyinde maya inoküle edilmiş ve florada mevcut psikrofilik mikroorganizmalarla (5.6-7.3 log cfu/g) çalışılmıştır. Marinasyon denemelerinde genelde marinasyon süresi uzadıkça test mikroorganizmalarında birbirine benzer düzeyde sayısal azalmaların gözlendiği, bu sayısal azalmaların 2, 6, 24 saatlik marinasyon süreleri sonunda 0.5-0.7, 0.5-1.0 ve 1.0-1.5 log cfu/g arasında değiştiği saptanmıştır. Marinasyon işlemi yapılmayan tavuk eti örneklerinde (kontrol örnek) buzdolabında (+4°C) depolama sürecinin 8. gününde pütrid koku oluşumu saptanmasına karşın, Öküzgözü, Kalecik karası ve Boğazkere şaraplarıyla 2, 6 ve 24 saat marine edilen tavuk etlerinde ise pütrid koku oluşumu sırasıyla 14, 25 ve 32 gün; 13, 18 ve 29 gün; 13, 21 ve 27 günlerde saptanmıştır. Mikrobiyolojik analizlere ek olarak, Öküzgözü, Kalecik karası ve Boğazkere şaraplarının sırasıyla ortalama pH değerleri 3.5, 3.5 ve 3.6; titre edilebilir asit miktarları 0.50, 0.47, ve 0.55 ppm; % alkol konsantrasyonları 13.8, 14.2 ve 12.9; kuru madde miktarları ise 38.6, 40.1 ve 32.7 ppm olarak saptanmıştır. Öküzgözü, Kalecik karası ve Boğazkere şaraplarında sırasıyla ortalama trans-resveratrol miktarı 6.3, 2.3 ve 1.3 ppm, kuarsetin miktarı 4.5, 7.1 ve 1.1 ppm ve kateşin miktarı 99.1, 71.6 ve 95.6 ppm olarak tespit edilmiştir.
In vitro production and flowering of some orchid species for commercial-scale realization
In this study, commercial production protocols were established for Cattleya sp. moreover, in vivo plantlet surface sterilization and in vitro regeneration protocols were also established for Vanda sp. Valuable data about in vitro flower-triggering of Cattleya sp. shoots were obtained. Surface sterilization rate of in vivo shoots of Cattleya sp. were found 100% and 83,33% in root and stem explants, respectively. Regeneration rate was 10,05 in thin layers excised from the Cattleya sp. shoots by the technique of TCL. In the study of multiplacation of PLB from PLB, the highest proliferation rate were found as 7,50, 1,56 and 111,85 in semi-solid cultures, flask liquid cultures and RITA® bioreactors, respectively. In the study of shoot regeneration from PLB, shoot regeneration rate was determined as 13,00 in semi-solid cultures, regeneration formation rate were found 0,67 and 199,90 in flask liquid cultures and RITA® bioreactors, respectively. In Cattleya sp., shoot proliferation rate was 3,5 and root formation number per shoot was 7,34. In adaptation of in vitro rooted Cattleya shoots to ex vitro conditions, acclimatization was succeeded at 92,89%. In order to trigger in vitro flowering of Cattleya sp., shoots were cultivated in different media compositions, photoperiods, day/night temperatures and pseudobulb arose at 6,67% ratio. Surface sterilization rate of roots, leaves, stems and flower parts in Vanda orchids were succeeded at 95.83%, 80%, 71,67% and 70%, respectively. Moreover, 61,90% callus formation has been observed on anthers taken from the flowery parts of the plant and 1,11 regeneration ratio has been obtained on stem explants.
Propolisten alerjik etkisi düşük yeni bir biyoteknolojik ürün eldesi ve bu ürünün antienflamatuvar etkisinin araştırılması
Propolis kendine has medikal özellikleri nedeniyle gıda endüstrisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu özelliklerine rağmen propolis, bu maddeye karşı alerjik yatkınlığı olan tüketicilerde bazı alerjik reaksiyonlara neden olabilmektedir. Önceki çalışmalarımız sonucunda, propolisin Lactobacillus plantarum (10, 8014, ATCC suşları) gibi bazı özel suşlarla biyodönüşümü ile propolisteki alerjen moleküllerin miktarının azaldığı kanıtlanmıştır. Bu çalışmada, propolisin anti-enflamatuvar aktivitesine, antioksidan aktivitesine ve fenolik içeriğine biyodönüşümün etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Biyodönüşüm öncesi, fermentasyon için uygun olmayan ve yoğun formdaki katı propolis örneklerinin çözünmesini kolaylaştırmak için, propolis örnekleri, farklı çözgenlerle (10% etanol ve polietilen glikol– PEG 40%) ve farklı bir yöntemle (ultrasonik işlem 300 W/25 OC / 30 dakika) muamele edilmiştir. Fermentasyonlar, 30 OC sıcaklıkta 48 saat süresince sabit karıştırma hızı koşullarında gerçekleştirilmiştir. Antienflamatuvar aktivite, in-vitro koşullarda hyaluronidaz analizi yapılarak ve ksantin oksidaz aktivitesi ölçülerek belirlenmiştir. Ksantin oksidaz tarafından üretilen radikallerde en yüksek inhibisyon yüzdesi (%) biyodönüşüm öncesi PEG ile muamele edilen ekstraktlarda ve fermentasyon işleminde L.plantarum 8014 suşunun kullanımı ile elde edilmiştir (%88.43). Biyodönüşüm öncesi ultrasonik yöntemle muamele edilen propolis örneklerinin radikal inhibisyon yüzdesi elde edilen en yüksek inhibisyon değerini takip etmiştir (%86.21). Hyaluronidaz aktivitesi % inhibisyon sonuçlarıyla ilgili olarak, en yüksek inhibisyon değeri, biyodönüşüm öncesi PEG ile muamele edilen ve fermentasyon süresince L.plantarum 8014 suşu kullanıldığında elde edilmiştir (%93.93) Sonuçlar, analiz edilen örneklerin antienflamatuvar aktivitesinin biyodönüşüm öncesi kullanılan ekstraksiyon yöntemleri ve spesifik L.plantarum suşlarına bağlı olarak oldukça yüksek olduğunu göstermiştir, antienflamatuvar aktivite için tüm parametreler açısından optimizasyon yapılması önerilir. Anahtar Kelimeler : Propolis, antienflamatuvar, fenol, enflamasyon
Fenil alanin hidroksilaz ( PAH) genindeki nükleotid yer değişimlerinin enzim aktivitesi ile ilişkisi
Hyperphenylalaninemia (HPAs), en sık görülen ve doğuştan gelen metabolizma bozukluğudur (1: 10.000), resesif kalıtımlı ve fenilalanin hidroksilaz (PAH) genini kodlayan mutasyonlar sonucunda meydana gelmektedir. PAH L-Fenilalanini , L-Tyrosine dönüştürmektedır. PAH süprese olmasıs L-Phe ve toksik metabolitlerin birikimine yol açmaktadır . HPAs Phe serum seviyelerine uygun olarak üç grupta incelenmektedir : 1. Klasik PKU 2. Hafif PKU 3.Hafif HPA . kromozom 12 üzerinde yer alan PAH geni, 171 kb ve 13 eksondan oluşmaktadır. Bugüne kadar PKU için 600'den fazla etken mutasyonlar , tüm PAH genine tarif edilmekte olup , bunlardan : %62 missens mutasyon ; %14 delesyon ; %11splise sit mutasyon %6 nonsens mutasyon ;%2 insersiyondur . PAH, hepatik monooksijenaz ve 452 amino asitli 6R-L-eritro-5,6,7,8-tetrahidrobiopterin (BH4) ve moleküler oksijen kullanarak L-Phe , L-Tyr dönüşümünü kataliz etmektedir. PAH üç domaindan oluşur : 1. N-terminal düzenleyici domain 2. Geniş katalitik domain 3. C-terminal tetramerizasyon domain . Ayrıca HPA ilk tanımlanan metabolik bozukluğudur ve klinik semptomları önlemek için kısıtlı-Phe diyeti tedavi olarak saptanmıştır. Benim tezin amacı 25 PKU hastalarında ve 25 taşıyıcılarda PAH geninin moleküler analizi gerçekleştirmek için yapılmiştır. PAH mutasyonlarının analizi ve PAH geninin moleküler epidemiyolojisini tanımlayabilmek ve Ege'nin diğer bölgelerinden gelenlerden elde edilen verileri karşılaştırmak amaçlandı. PAH geninin analizi, amplifikasyon ve tüm gen direk sekanslama ile, periferal kandan genomik DNA ekstraksiyon yoluyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın son aşamasında, optimize edilmiş negatif hastalarda PKU etken mutasyonların tespitlenmesi, intron ve düzenleyici bölgeler dahil olmak üzere tüm PAH geninin dizi analizi yapılmıştır. Sonuç olarak, bizim çalışmamızda, hastalarda PAH geninin taşıyıcı veya kalıcılık riski mutasyonların epidemiyolojisi ve aile içinde PKU prenatal tanı, PKU hastalarında BH4 duyarlılığı, mutasyonları ve fenotip ile hastalığın ilişkisi saptandı . Veri görünümünde, ülkemizde meydana gelen çeşitli yerleşimler tarihsel ve antropolojik noktanın yenilenmesine yardımcı olabilirliği amaçlanmıştır.
Vanilya (Vanilla planifolia L.) bitkisinde in vitro rejenerasyonların sağlanması ve hücre süspansiyonlarında metil jasmonat elisitörünün biyokütle üretimine etkileri
Vanilya, dünya piyasalarında yüksek fiyatla satılan ve çok talep gören bir üründür. Doğal vanilya yüksek ekonomik değere sahiptir ve safranın ardından dünyanın ikinci en pahalı baharatlarından biridir. Ekonomik değerine rağmen, diğer orkide türleri arasında vanilya bitkisi, üzerinde, en az çalışılanlardan biri olmuştur (Arenas and Dressler, 2010). Vanilyanın sentetik formu (vanilin), başlangıç maddeleri (koniferin, guaiakol, öjenol ve lignin) kullanılarak çeşitli kimyasal yöntemler ile fabrikalarda elde edilebilmektedir, ancak vanilya aroması doğal olarak sadece vanilya meyvesinden sağlanabilmektedir (Rao and Ravishankar, 2000). Türkiye'nin bazı bölgeleri vanilya bitkisini yetiştirmek için uygun iklime sahip olmasına rağmen, bu bitki Türkiye'de yetiştirilmemektedir. Bu nedenle tez çalışmasında vanilya bitkisinin in vitro koşullarda rejenerasyonuna yönelik araştırmalar gerçekleştirilmiştir. Tez çalışmasında, olgunlaşmış Vanilla planifolia'nın tohumları, genç yaprakları, nod ve havai kök eksplantları başlangıç materyali olarak kullanılmıştır. Çalışmada nod eksplantlarından en yüksek kallus rejenerasyonu (%80) VK4 besin ortamında (MS+1 mg/L 2,4-D + 1 mg/L BAP) elde edilirken, VK3 (MS+1 mg/L 2,4-D + 0,5 mg/L BAP) ve VK6 (MS+1 mg/L BAP + 0,5 mg/L NAA) besin ortamlarında ise %100 oranında doğrudan sürgün rejenerasyonları sağlanmıştır. Ayrıca VK6 ortamında %50 oranında köklenme yüzdesi elde edilmiştir. VK2 (MS+1 mg/L 2,4-D + 0,5 mg/L KIN) ortamında dolaylı sürgün rejenerasyon oranı %33,3 olarak belirlenirken, VK4 ortamında ise %71,4 oranında dolaylı embriyo oluşumları saptanmıştır. Araştırmada tüm embriyolar globuler aşamada kalmıştır. Tohum ve diğer eksplantlardan elde edilen 0,5 g yaş ağırlıktaki kalluslar, en başarılı kallus rejenerasyonunun sağlandığı sıvı besin ortamı içerisinde kültüre alınmıştır (karıştırma hızı: 100 rpm; inkübasyon sıcaklığı:24±2°C). Kültürler karanlıkta tutulmuştur. Kurulan hücre süspansiyon kültürlerinde büyüme parametreleri belirlenmiştir. 0, 7, 14, 21 ve 42. günlerde gerçekleştirilen analizler sonucunda MeJa uygulamalarında en yüksek yaş ve kuru ağırlık değerleri (0,0519 g/ml; 0,0104 g/ml) 100 µM MeJa uygulamasıyla 21. günde elde edilmiştir. Kültürün 6. haftasında hücre süspansiyon kültürlerinde globuler embriyo oluşumları görülmüş ve en yüksek kuru biyokütle oranına (%30,8) 100 µM MeJa uygulamasında ulaşılmıştır. Anahtar sözcükler: Vanilya, Vanilla planifolia L., In Vitro, Hücre Süspansiyon Kültürü, Metil Jasmonat
Spinal musküler atrofi'li farelerde, adeno ilişkili virüs serotipi 9 vektörü kullanarak prenatal gen tedavisi
SMN gen ekspresyonunun intrauterin (IU) şeklinde düzeltilmesi SMA hastalığın tedavisinde kritik bir yaklaşım olabilir. Bu çalışmada, fare embriyolarına rAAV9-SMN vektörün intraserebroventriküler (ICV) enjeksiyonu ile hastalığın semptomlarının yok edilmesi araştırılımıştır. Gen tedavisi çalışması için, 4 x 10^10 vgk ss ya da scAAV9-SMN vektörlerden ICV enjeksiyonu ile sırasıyla, 44 ve 39 adet SMA fetüsüne aktarılmıştır. Doğumdan sonra, Enjekte edilmiş embriyoların SMN protein ekspresyonu, sağ kalım süreleri ve hastalık semptomlarının iyileşmesi araştırılmıştır. IU şeklinde enjekte edilmiş SMA'lı fetüslerin canlı doğum oranı yaklaşık %43.85'dir ki total hayatta kalma oranından (%69.41) daha düşüktür. Ss ve scAAV9-SMN vektörlerinin prenatal aktarılması SMA'lı fetüslerinin yaşam sürelerini artırarak sırasıyla 63±30 ve 105±50 gün hayatta kalmalarını sağlamıştır. Her iki çalışma grubunda motor nöron sayısı ve kas patolojisinde iyileştirmeler saptanmıştır, ancak scAAV9-SMN vektörünün etkinliği ss-vektörden daha fazla belirlenmiştir. Sonuç olarak, rAAV9-SMN vektörlerin intrauterin ICV enjeksiyonu SMA hastalığın tedavisi için yeni bir terapötik yaklaşım sunabilir. Ancak, bu yöntemin anne ve embriyo için güvenirliğini incelemesi konusunda fazla araştırma yapılmalıdır.
Türkiye'deki kistik fibrozisli hastalarda CFTR geni DNA varyantlarının karakterizasyonu ve fenotipik özellikleri ile ilişkisi
Kistik fibrozis birçok vücut sistemini etkileyen otozomal resesif bir hastalıktır. Kistik fibrozis transmembran regulatör (CFTR) geninde meydana gelen mutasyonlar, bu haslığa neden olur. CFTR geni insanda kromozom 7 üzerinde lokalize olup 250000 nükleotidden meydana gelir. ABCC7 olarakta bilinen CFTR proteini hücrede kanal proteini olarak görev yapar ve klor iyonlarının hücre içine ve dışına geçişini kontrol eder. CFTR genindeki mutasyonlar, CFTR proteininin yapısında değişikliğe neden olabilir. Sağlıklı (control grup) 25 bireylerden ve kistik fibrozis şüphelisi 30 bireylerden genomik DNA örnekleri DNA sekans yöntemi ile karşılaştırılmıştır. Tüm gen analizi ile CFTR genindeki mutasyonlar tespit edilmiştir. Sağlıklı bireylerin hiç birinde hastalık yapıcı mutasyon gözlenmezken, buna karşın hasta grubunda, 26 farklı mutasyon gözlenmiştir. Hasta grubunda en yaygın gözlenen mutasyonlar ve görülme oranları sırasıyla, F508del (%13.3), F1052V (%13.3), I148T (%10), R297Q (%6.6), E92K (%6.6), E632X (%6.6), bunların yanında R74W (%3.3), G126D (%3.3), L183I (%3.3), G178R (%3.3), K174X (%3.3), R347P (%3.3), E379X (%3.3), T388M (%3.3), M472V (%3.3), G542X (%3.3), I807M (%3.3), I982I (%3.3), L1034F (%3.3), Y1092H (%3.3), K1165E (%3.3), T1220I (%3.3), S1235R (%3.3), W1282X (%3.3), S1426F (%3.3) mutasyon oranları saptanmıştır. Çalışmamızda veri tabanında yer almayan altı yeni mutasyon ilk olarak tanımlandı. Bu mutasyonlardan üçü misens (M472V, K1165E, L1034F) biri sinonim (I982I) ve iki taneside stop kodon (K174X, E632X) mutasyonlarıdır.
Prostat kanser kök hücrelerınde megalin ekspresyonunun sonic hedgehod (SHH) yolağı ile ilişkisinin incelenmesı
Gelişmiş prostat kanseri başlangıçta androgen baskılayıcı terapiye (ADT) yanıt verse de, bu tedavi agresif ve genellikle iyileştirilemeyen durumla sonuçlanmakta ve hastalığın invazif ve metastatik kastralasyon dirençli prostat kanserlerin gelişmesi yönündeki (mCRPCs) progresyonunun halen karşısı alınamamaktadır. Mevcut tedaviler genellikle neoplastik, hızlı büyüyen kanser hücrelerini hedeflemekte, oysa tedavinin daha etkili ve başarılı olabilmesi için kanser hücre populyasyonu içerisinde az sayda hücreden oluşan kanser kök hücrelerinin (KKH) hedeflenmesi gerekmektedir. KKH, geleneksel tedavilere dirençten, invazyondan ve hatta metastazdan sorumlu tutulan, tümör yapısı içinde çok az sayıda hücreden oluşan, kök hücre gibi sonsuz sayıda bölünebilen ve sessiz kalabilen hücre gurubudur. KKH'de SHH, Wnt, Notch ve BMP yolakları gibi çok yönlü sinyal yolaklarının düzenlenmesindeki bozukluklar kanser oluşumu ve yayılması ile ilişkili bulunmaktadır. SHH sinyali prostat bazal/kök hücrelerin prostat KKH'e transformasyonunda yer alarak KKH devamlılığı, sağ kalımını düzenlemektedir. Sağlıklı dokularda megalin/LRP2, SHH reseptörü işlevi yaparak SHH yolağını duruma-bağlı olarak uyaran veya baskılayan bir endositik reseptördür. KKH'de SHH yolak inhibisyonu için megalinin bir biyolojik belirtec olasılığını saptanması KKH'ni yok etmek, dolayısı ile ilaça direnci azaltmak, olası invazyon ve metastazı önlemek için ümit verici tedavi hedefi sunmaktadır. Ancak megalin ekspresyon ve işlevini etkileyen prostat KKH' ne özgü genetik ve epigenetik faktörlerin daha detaylı incelenmesi, megalin-aracılıklı SHH yolak düzenlenme mekanizmasına yönelik yeni fonksiyonel çalışmaların yapılması, elde edilen verilerin prostat kanser hasta klinik verileri ile karşılaştırılması gerekmektedir. Bunun ynı sıra prostat KKH'de SHH yolağı ve Wnt, Notch ve BMP, TGFß yolakları gibi çok diğer yolaklar arasındaki karşılıklı etkileşim araştırılmalıdır.
Eliptisin türevlerinin insan DNA topoizomeraz enzimleri üzerindeki etkilerinin araştırılması
DNA topoizomerazlar replikasyon, transkripsiyon, rekombinasyon gibi hayati öneme sahip hücresel basamaklarda fonksiyonlara sahip olan enzimlerdir. Bu enzimler, DNA üzerinde geçici kırıklar oluşturarak molekülün kimyasal yapısını etkilemeden üç boyutlu yapısını değiştirirler. Tek zincir üzerinde veya çift zincir üzerinde kırık oluşturmalarına göre tip I ve tip II olarak iki alt sınıfa ayrılan bu enzim grubu, antikanser tedavilerde önemli hedef moleküller olarak nitelendirilmektedir. Özellikle tip II sınıfına ait topoizomeraz II enzimi proliferasyonda oynadığı rol sebebiyle tümör hücrelerinin büyümesini engellemek adına uygulanan tedavilerde kimyasal ajanların öncelikli hedefi durumundadır. Çalışmamızda antikanser etkinliği kanıtlanmış eliptisin maddesinin sentetik türevlerinin topoizomeraz enzimleri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Enzimlerin temel reaksiyonları olan relaksasyon ve dekatenasyon reaksiyonlarına etkileri ayrı ayrı irdelenmiş, inhibisyon mekanizmalarını aydınlatmak amacıyla DNA üzerinde enzim-aracılı kırık oluşumuna neden olup olmadıkları test edilmiştir. Ardından maddelerin interkalatör özellikleri incelenerek çalışmamız ayrıntılandırılmıştır.
İn vitro koşullarda yetiştirilen biberde eksojen kalsiyum uygulamasının kuraklık stresi zararlarını azaltma üzerine etkisi
Çalışmada kullanılan Capsicum annum L. özellikle gıda ve ilaç sanayiindeki kullanımlarıyla ülke ekonomisi için önemli bir türdür. Hilvan ve İnan (Capsicum annuum L.) biber çeşitlerine ait tohumlar % 3 sakkaroz ile % 0,7 agar ilave edilmiş MS temel besi ortamına ekilmiştir. Kuraklık stresi oluşturmak için Polietilen glikol (3 g.L-1 PEG) ve/veya farklı konsantrasyonlarda kalsiyum (330 mg.L-1 CaCl) uygulanmıştır. 16 saat aydınlık/8 saat karanlık fotoperiyot, 25±2 0C sıcaklık ve % 45 nem koşullarında bitki büyütme odasında çimlenme ve fide gelişimine bırakılmıştır. 5. hafta sonunda fideler tesadüfî bloklar deneme desenine göre hasat edilerek fidelerde morfolojik ölçümler yapılmış (kök-sürgün uzunluğu, taze ve kuru ağırlığı) ve fizyolojik-biyokimyasal analizler (fotosentetik pigment madde, toplam protein, toplam fenolik madde, MDA, prolin miktarları ve antioksidan aktiviteleri) gerçekleştirilmiştir. Kuraklık stresinin her iki bitki çeşidini negatif yönde etkilediği, eksojen kalsiyum uygulamalarıyla bu etkinin hafiflediği tespit edilmiştir. Özellikle düşük konsantrasyonlu eksojen kalsiyum uygulamalarının su eksikliği koşullarında bitki yetiştirmede kullanılabileceğini düşündürmektedir.
Kuraklık stresinin solanum lycopersicum üzerindeki olumsuz etkilerinin UV-B hazırlamasıyla hafifletilmesi
Kuraklık stresi domates fidelerinde büyüme ve gelişmeyi etkileyen önemli stres faktörlerindendir. Bu çalışmanın amacı, domates tohumlarında kuraklık ve/veya UV-B hazırlamanın neden olduğu fizyolojik ve biyokimyasal değişikliklerin ve iyileşmenin etkilerini araştırmaktır. Kök gelişiminde kontrole oranla yalnız kuraklığa maruz bırakılan fidelerde azalma, UV-B hazırlama yapılan tüm uygulamalarda artma meydana gelmiştir. Sürgün gelişiminde ise tüm uygulama gruplarında artışlar tespit edilmiştir. Klorofil miktarlarında 20' UV-B hazırlama dışındaki tüm gruplarda, karotenoid ve toplam protein miktarlarında ise tüm uygulamalarda kontrole oranla artışlar saptanmıştır. DPPH değerleri tüm uygulama gruplarında, SOD ve CAT aktiviteleri 20' UV-B hazırlama dışındaki uygulamalarda azalmıştır. Toplam fenolik madde miktarı ise 10' UV-B uygulması dışındaki tüm uygulamalarda azalmıştır. Domates tohumlarının UV-B ile hazılanmasının stressiz ve stresli koşullarda biyokimyasal ve fizyolojik parameterelerde iyileşmeye neden olduğu tespit edilmiştir. UV-B prime uygulamalarının domateste kuraklık stresi etkilerini azaltmak ve iyileşme oranını arttırmak için etkili bir araç olduğu düşünülmektedir.
Melatonin biyosentezinde görev alan Clock genleri (Bmal1, Per1, Cry1, Cry2 ve Per2) gen varyantlarının Nannospalax (Mammalia: Rodentia) sitotiplerinde araştırılması
Körfareler, uzun yaşam süreleri ve kansere karşı dirençleriyle ün kazanmışlardır. Ancak, kansere karşı bu direncin temel nedeni hala belirsizdir. Bu hayvanların muhtemelen diğer organizmalardan farklı bir melatonin sentez mekanizmasına sahip olabilecekleri ve bu nedenle kansere karşı dirençli oldukları öne sürülmektedir. Bu çalışma, Türkiye'de bulunan Nannospalax türlerinde, melatonin biyosentezinde önemli bir rol oynayan Clock genlerinden Bmal1, Per1, Cry1, Cry2 ve Per2'deki varyasyonlar incelemiştir. Ayrıca, bu varyasyonlar Nannospalax galili, Mus musculus, Heterocephalus glaber, Rattus norvegicus ve Homo sapiens gibi diğer organizmalarla karşılaştırılmış ve insanlarda bu varyasyonların patojenik etkilere sahip olup olmadığı da araştırılmıştır. Bu amaçla, seçilen mutasyonlu ekzon bölgelerinin DNA temelli taraması yapılmış ve ilgili gen bölgelerinin sekansları elde edilmiştir. Ardından Blast, Ensembl, Polyphen-2, SNAP2, String gibi çeşitli biyoenformatik araçlar ve veritabanları kullanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, Per1 geninde 11, Per2 geninde 7, Cry1 geninde 2 ve Cry2 geninde 9 olmak üzere toplam 29 varyasyon belirlenmiştir. Bmal1 geninde ise herhangi bir varyasyon saptanmamıştır. Bu verilere göre, bazı varyasyonlar ışık kaynaklı UV hasarının gerçekleştiği domainlerle ilişkilendirilirken, diğerleri PAS domaini ve 5'-UTR bölgelerinde bulunurken, geri kalanları proteinlerin alan dışı bölgelerinde konumlanmıştır. Daha fazla araştırma, bu varyasyonların gelecekteki çalışmalar için nasıl seçileceği ve üzerine yoğunlaşılacağına dair önemli ipuçları sunabilir.
İnsan göbek kordonu stroması mezenkimal kök hücrelerinden mitokondri izolasyonu ve saklama koşullarının optimize edilmesi
Son yıllarda yapılan araştırmalar, mitokondrinin doğal bir süreç dahilinde hücreler arası transfer olabildiği ve bunun sonucunda hücreler arası enerji senkronizasyonu gibi avantajların sağlandığı bildirilmiştir. Konu ile ilgili devam eden araştırmalar, mitokondri transferinin hem in vitro hem in vivo koşullar altında yapay olarak gerçekleştirilebildiğini göstermiştir. Nihayetinde yeni bir terapötik yaklaşım olarak karışımıza çıkan Mitoterapi, mitokondrinin hasarı ve disfonksiyonu ile ilgili hastalıkların tedavi edilmesi için sağlıklı eksojen mitokondrinin başarılı transplantasyonuna dayanmaktadır. Bu aşamada kullanılan mitokondrinin sağlıklı hücrelerden izole edilmesi ve transplantasyon aşamasına kadar optimize koşullar altında muhafaza edilmesi önem arz etmektedir. Bu tez çalışmasında mitokondri izolasyonu için iyi bir kaynak oluşturması ve aynı zamanda çeşitli çalışmalarda rejeneratif özelliği tespit edilmiş olması açısından Mezenkimal Kök Hücre (MKH)'lerin kullanılması tercih edilmiştir. İnsan göbek kordonu stroması MKH (WJ-MKH)'lerine ait mitokondriyonlar izole edildikten sonra küçük hacimdeki örneklerin kriyoprezervasyonu için uygun olan Vitrifikasyon metodu ile ilk kez dondurulup muhafaza edilmiştir. Kriyoprezervasyon öncesi ve sonrasında mitokondriyonlara ait mtDNA kopya sayısı qPCR ile kantitatif olarak hesaplanmıştır. Bunun yanında taze ile dondurulan mitokondriyonların WJ-MKH'lerine transferi sonucunda fonksiyonaliteleri, hücre proliferasyonuna göre değerlendirilmiş olup diğer analizlerin sonuçlarıyla ile ilişkilendirilmiştir.
Patlıcan türlerarası ıslah generasyonlarında Fusarium oxysporum f. sp. melongenae toleransının ve gen etkileşimlerinin RNA dizileme analizi ile belirlenmesi
Fusarium oxysporum melongenae patlıcanda verimliliği etkileyen biyotik faktörlerden birisidir. Bu tez çalışması kültür türünde bulunmayan bu patojen dayanıklılığını; türler arası melezlemelerle sonraki generasyonlara geçirebilmek, bu generasyonlarda meydana gelen transkripsiyonel düzenlemeler hakkında bilgi edinebilmek amacı ile yapılmıştır. Solanum melongena ve Solanum macrocarpon türleri melezlenmiş; sonrasında kendilemeler yapılarak F2 generasyonu elde edilmiştir. Ana – baba - F1 - F2 generasyonlarında patolojik testlemeler yapıldıktan sonra RNA sekanslama ile transkriptom analizi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen transkriptler ile generasyonlar boyu, hassas-dayanıklı örnekler arasında karşılaştırmalar yapılmış ortak genler belirlenmiştir. Toplamda 70195 unigen tespit edilmiştir. Gen ontoloji analizi ile katalitik aktivite, hücresel süreç, metabolik süreç gibi biyolojik işlemlerin Fusarium oxysporum melongenae patojenine dayanıklılıkta, örnekler arasında farklı şekillerde düzenlendiği belirlenmiştir. Sonuç olarak bu çalışma ile türler arası melezleme ve sonraki generasyonda bitki yapraklarından karşılaştırılabilir bir transkriptom yanıtı elde edilmiştir. Bu RNA dizileme analizi ile elde edilen verilerin patlıcandaki ıslah çalışmalarına önemli ölçüde katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Çoklu materyal içerikli doku iskelelerin üretimi ve kontrollü materyal saliminin optimizasyonu
Implantable polymeric hydrogels have been widely investigated for drug delivery systems. Collagen and Alginate are one of the most abundant natural polymers, and their biocompatibility and biodegradability make them a favourable material for implantable hydrogel fabrication. The addition of degradable polymeric microspheres can improve the hydrogel drug release behaviour. Poly caprolactone (PCL) have been studied for the use in drug delivery systems, and they can act as drug delivery vehicles to improve the delivery of different types of therapeutic agents. In this work, Vascular Endothelial Growth Factor (VEGF) and Rapamycin loaded PCL microparticles were fabricated by double emulsion technique, a Col/Alg hydrogels fabricated using 3D printing approach, and. Several tests including scanning electron microscopy, in vitro releasing, were utilized to characterize the microspheres. In addition, the physical properties of hydrogels, including mechanical properties, degradation properties, were investigated. The resulting VEGF-loaded microspheres had average sizes of 900 2000 nm and the in vitro release test confirms the sustained stable releasing profile of VEGF over a time of 15 days. On the other hand, the tensile properties and degradability of hydrogels, were readily tuned by increasing the concentration of Alginate without changing the concentration of collagen. These results imply that these implantable hydrogels are suitable candidates for applications in the fields of drug delivery and organ transplantation.
Dental kök hücrelerin kemiğe farklılaşmasında mikrobiyota ürünlerinin rolü
Dişin süt dişleri veya yetişkin diş pulpasından, periodontal veya diş folikülü gibi farklı bölümlerinden kök hücre elde etmek mümkündür. Elde edilen bu kök hücrelerin osteojenik farklılaştırıldığı gösterilmiştir. Bu araştırmada klinik sonuçları araştırılmaya devam eden postbiyotiklerin dental pulpa kök hücreden kemiğe farklılaşması açısından kullanılabilirliği araştırıldı. Kök hücreler, vücutta hasarlı ve hastalıklı hücrelerin yerine geçerek organizma hemostasisini sağlayan önemli bir umut vadeden rejeneratif tedavi yöntemidir. Ancak kök hücre izolasyonu, farklılaşma ve maliyet, bu umut vadeden yöntemin yaygınlaşmasını engellemektedir. Farklı kaynaklardan elde edilmiş postbiotiklerin varlığında dental pulpa kök hücrelerinin kemiğe farklılaşması araştırıldı ve kontrol grupları ile karşılaştırıldı. Elde edilen verilere göre farklılaşmanın gerçeklemediği, deney grupları ile kontrol grupları arasında fark olmadığı gözlenmiştir.
Kök hücrelerin osteojenik farklılaşmasına elektromanyetik alanın ve seramik-kaplı manyetik nanopartiküllerin etkisinin incelenmesi
Yapılan bu tez çalışmasında, kemik rejenarasyonunu yeni bir yaklaşım olarak manyetik nanopartiküllerin ve düşük frekanslı darbeli manyetik alanın birlikte kullanımının adipoz kök hücrelerinin farklılaşma kapasitesi araştırıldı. Bu amaçla ilk olarak, silika kaplamalı ve aminosilan modifikasyonlu nanopartiküller sentezlenerek, düşük frekanslı manyetik alan ile birlikte adipoz kökenli mezenkimal kök hücrelere uygulanarak, hücreler üzerine etkileri incelendi. Çalışmanın ilk aşamasında MNP, S-MNP, IS-MNP, A-MNP ve AIS-MNP sentezi yapıldı. Sentezlenen nanopartiküllerin morfolojisinin incelenmesi için TEM, kimyasal ve manyetik yapılarının incelenmesi için XRD, XPS, VSM, FTIR ve zeta potansiyeli analizleri gerçekleştirildi. Biyolojik uygulamalarda kullanma ve uygun doz oranını bulmak için in vitro sitotoksisite testleri geçekleştirilirken nanopartiküllerin hücre ile etkileşimini belirlemek için TEM analizleri yapıldı. Bu tez kapsamında sentezlenen manyetik nanopartiküllerin uygulanan dozlarının sitotoksik olmadığı bulundu ve nanopartiküller besiyerinde disperse edilerek hücreler ile etkileştirildi. Tez çalışmasının ikinci kısmında ise nanopartikül içeren hücrelere 1.3 mT 15 Hz düşük frekanslı darbeli manyetik alan 20 gün boyunca, her gün 3 saat olacak şekilde uygulandı. Elektromanyetik alan sonrası hücre canlılığı için MTT, hücre morfolojisi için hematoksilin & eosin, hücre farklılaşma çalışmaları için ALP, alizarin kırmızısı ve kalsiyum birikim analizleri yapıldı. Bu tez çalışması göstermiştir ki ayrı ayrı manyetik nanopartiküller ve elektromanyetik alan adipoz kökenli mezenkimal kök hücreleri farklılaşmaya itmekte, birlikte kullanımı ise daha etkili bir yöntem oluşturmaktadır.
Sıçan pankreatik beta hücre hattında (INS-1E) lipotoksisiteye verilen cevapta fonksiyon gösteren parkin proteininin regülasyonunda rol alan mikroRNA'ların saptanması
Tip 2 diyabet (T2D); hiperglisemiye neden olan, periferal insülin direnci ve pankreatik beta (β) hücrelerinden bozulmuş insülin salınımı ile karakterize endokrin ve metabolik bir bozukluktur. Endoplazmik Retikulum (ER) ve Mitokondriyon'da (Mt) oluşan problemler sonucu bozulan lipit ve kalsiyum homeostazı, ER stresi, Mt fonksiyon bozukluğu, ER ve Mt arası iletişim bozuklukları, otofaji mekanizmasının bozulması ve T2D sürecinde; insülin direnci ve pankreatik β hücre fonksiyon kaybı olarak kendini göstermektedir. Park2 geninin ürünü ve bir E3 ubikuitin protein ligaz olan Parkin proteini otofaji ve mitofajiye aracılık eden aynı zamanda sahip olduğu ubikuitinasyon yeteneği sayesinde; DNA onarımı, transkripsiyon, translasyon, organel trafiği, proliferasyon, inflamasyon ve hücre ölüm/sağkalım yolaklarında aktif rol almaktadır. İnsülin direnci ve T2D'in en temel nedenlerinden olan lipotoksisiteye karşı Parkin proteininin hücre sağkalımını otofaji üzerinden desteklediği, Parkin proteininin yokluğunda ise hücrenin apoptoza yönelim gösterdiği bilinmektedir. Minimal lipotoksisite farklılıklarında Park2 geni ifade düzeyi ve proteinin fonksiyonunda hızlı değişimler meydana gelmektedir. Bu durum Parkin protein regülasyonunun hızlı hareket eden RNA interferans (RNAi) mekanizması üyesi mikroRNA'lar (miRNA) ile düzenlenebileceği hipotezini ortaya çıkarmıştır. Buradan yola çıkarak bu tez çalışmasında biyoinformatik yaklaşımlar ve deneysel analizler bir arada kullanılarak ER ve Mt'de organel stresine neden olan palmitik asitle (PA) oluşturulan lipotoksik koşullarda Parkin proteini varlığında ve siRNA aracılı olarak Park2 geninin sessizleştirildiği koşullarda pankreatik beta hücrelerinde meydana gelen miRNA ifade farklılıkları incelenmiştir. Gerçekleştirilen miRNA profillemesi ve yapılan ileri biyoinformatik analizler ile validasyon çalışmaları sonunda hücre sağkalımında rolü olan Parkin proteininin regülasyonunda görev aldığı düşünülen rno-miR- 96-5p, rno-miR-153-3p, rno-miR-30e-3p ve rno-miR-344a-5p miRNA'ları öne çıkmıştır. Bu miRNA'ların özellikle, hücre sağkalım, otofaji, apoptoz, T2D ve insülin sinyalizasyon yolaklarında etkin olduğu gösterilmiştir. Aday miRNA'ların hedeflediği genlerin ifadelerinin validasyonları için gerçekleştilen Gerçek Zamanlı PZR çalışmaları da seçilen miRNA'ların bu süreçteki düzenleyici rollerini destekler niteliktedir.
Kronik lenfositik lösemi (KLL) - kücük lenfositik lenfoma (CLL/SLL) de immunglobulin geni varyant suptipleri, subklonları, mutasyonlar ve hastalık biyolojisi ile ilişkisine biyoinformatik yaklaşım
Kronik Lenfositik Lösemi (KLL) ve Küçük Lenfositik Lenfoma %30' a varan görülme sıklığı ile batı ülkelerinde en yaygın görülen yetişkin lösemidir. KLL klinik olarak fazlasıyla heterojenite gösteren bir hastalıktır. Bu nedenle KLL hastalarının bir kısmı tedavisiz uzun yıllar yaşarken bir kısmı ise tedaviye rağmen hastalığa yenik düşmektedir. KLL'de görülen bu heterojenitede; antijen uyarımı, IGHV genlerindeki somatik hipermutasyon durumu, B lenfositlerin mikroçevresindeki değişimler, genetik mutasyonlar ve epigenetik faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir. Dünya çapında pek çok çalışma, bu faktörlerden antijen uyarımı ile kuvvetli bir ilişkisi olan ve ''Stereotipik Subset'' olarak adlandırılan B lenfosit klonları üzerinde yapılmaktadır. Bu çalışmalar, KLL'nin heterojenliğini ve subsetlerin prediktif ve prognostik özelliklerini anlamak açısından önemlidir. Bu tez çalışmasında AÜTF Patoloji Anabilim Dalında, 2006-2021 yılları arasında Kronik Lenfositik Lösemi ve Küçük Lenfositik Lenfoma tanısı almış, 112 hastanın, Yeni Nesil Sekans teknolojisi ile IGHV gen bölgesi somatik hipermutasyon açısından incelenmiştir. Hastalar ile ilişkili olarak bulunan subsetler, IGHV veri tabanları başta olmak üzere del(11q), del(17p), Trizomi 12 ve del(13q) sitogenetik anomalileri ile karşılaştırılmıştır. Bu çalışmamızda ortaya konan bulguların büyük bir kısmının literatür ile benzer olduğunu saptadık. Bazı verilerin farklı olması, hastaların farklı coğrafik ve etnik kökenden olması ile ilişkilendirilebilir. Bu çalışmada Türkiye coğrafyasındaki bir grup KLL/SLL hastasının IGHV genlerinin dağılımı, somatik hipermutasyon durumu, subsetlerin belirlenmesi ve bunların sitogenetik anomaliler ile birlikteliğini ortaya konmuştur. Ülkemizde KLL hastalığının daha iyi anlaşılması açısından bu tip çalışmaların artması ve uluslararası veri tabanları ile karşılaştırılması yüksek önem içermektedir.
Bazı Triticum monococcum genotiplerinin belirli element içerikleri için GWAS analizi
Malnütrisyon, özellikle gelişmekte olan ve tahıl esaslı gıdalar ile beslenilen ülkelerde insan sağlığını önemli ölçüde etkileyen bir faktördür. Bu nedenle tahıllarda besin içeriğini arttırmak öncelikli bir araştırma alanıdır ve geniş bir genetik varyasyona sahip olarak bu çeşitliliğin ıslahta kullanılması sürdürülebilir bir yaklaşımdır. İlk kültüre alınan ve besin içeriği yönünden zengin olan Siyez (Triticum monococcum) bu amaçla kullanılabilir. Bu çalışmada 252 adet aksesyondan oluşan T. monococcum koleksiyonunda dizileyerek genotipleme (GBS) metodu ile Genom Boyu İlişkilendirme Çalışmaları (GWAS) analizi yapılmıştır. Koleksiyon mikro (Fe, Zn, Cu ve Mn) ve makro (Mg ve Ca) element içerikleri, bin tane ağırlığı (TKW) ve bitki boyu (BB) gibi özellikler için değerlendirilmiştir. İncelenen özellikler için yüksek varyasyon ve düşük ila orta kalıtım dereceleri gözlenmiştir. Üç farklı alt popülasyon varlığı ADMIXTURE programı kullanılarak ve temel bileşen analizi (PCA) yapılarak ortaya konulmuştur. Belirlenen özellikler için GWAS analizi, R'da Bellek Verimli, Görselleştirmeyle Geliştirilmiş ve Paralel Hızlandırılmış Araç (rMVP) paketi kullanılarak FarmCPU ve MLM modeline göre gerçekleştirilmiştir. Yukarıdaki belirtilen özellikler için FarmCPU modeline göre Bonferroni eşik değeri üzerinde toplam 26, MLM modeline göre ise toplam 15 MTA tanımlanmıştır. Bu çalışma, T. monococcum germplazmında element içerikleri, TKW ve BB için yüksek genetik çeşitliliğin varlığını; buğdayın besin kalitesini iyileştirmek amacıyla A genomundaki varyasyonu arttırmak için yararlı olacak yeni lokusları belirlemede GWAS analizinin faydasını göstermiştir.
Meme kanserine yönelik doğrudan uygulamayla hedeflenen nanopartiküler kargo taşıyıcı sistemlerin geliştirilmesi
Meme kanseri, dünya çapında kadınlar arasında en yaygın görülen kanser türleri arasında yer almaktadır. Meme kanseri tedavisinde cerrahi sonrası adjuvan tedavi kaynaklı yara iyileşmesinin bozulması ve rezidüel kanser hücreleri kaynaklı kanserin nüks etmesi durumu hastanın yaşam kalitesini ciddi biçimde olumsuz etkilemektedir. Kanser tedavisinde nanopartiküler ilaç taşıyıcı sistemler birçok avantajına rağmen sistemik kullanımdan kaynaklanan kısıtlayıcı faktörler çeşitli antikanser uygulamalarda ilaç etkinliğini sınırlandırabilmektedir. Özellikle lokal antikanser tedavilerde hedef bölgeden hızlı bir biçimde elimine olmaları hedef bölgede istenen uzatılmış salım özelliklerinin elde edilmesini zorlaştırmaktadır. Bu aşamada hidrojel temelli ilaç taşıyıcı sistemler, yüksek tedavi etkinliğine sahip lokal terapinin sağlanabilmesi için hedef bölgede etkin maddenin kalma süresini uzatması, sistemik yan etkiyi azaltması ve çok yönlü bir tedavi planına olanak sağlaması özellikleriyle ön plana çıkmaktadır. Bu doğrultuda nanopartikül ve hidrojel formülasyonları birlikte kullanılarak elde edilen nanopartiküler kargo taşıyıcı sistemler ile tedavi verimliliği arttırılmaktadır. Bu çalışmada rezidüel üçlü negatif meme kanserine yönelik lokal tedavi sağlanmak amacıyla kemoterapötik ajan doksorubisin yüklü Polietilenglikol-blok-polikaprolakton (PEG-b-PCL) nanopartikülleri geliştirilmiş, yüklü nanopartiküller karboksi metil selüloz (CMC), polietilenoksit (PEO) ve hyalüronik asit (HA) içeriğiyle bilgisayar destekli tasarlanan hidrojel formülasyonu içerisinde disperse edilerek formülasyonların in vitro ve in vivo etkinlikleri araştırılmıştır. Sonuç olarak uzatılmış kontrollü salım ile antikanser etkinliğinin yanı sıra
Nadir mutasyonların taramasına yönelik derin dizileme çalışmaları için çok boyutlu havuzlama yaklaşımının geliştirilmesi ve familyal hiperkolesterolemi hasta grubunda uygulanması
DNA dizi analizine dayanan testler düşük maliyetli olmamaları sebebiyle günümüzde genetik hastalıkların geniş kitlelerde taramasında sınırlı olarak kullanılabilmektedirler. Havuzlama yaklaşımı maliyet düşürücü etkisi sayesinde özellikle hastalık tarama programlarında tercih edilmektedir. Yeni Nesil Dizileme (YND/NGS) teknolojisinin havuzlama yaklaşımı ile birlikte kullanılması, genetik hastalıkların toplum çapında taranması önündeki en büyük engel olan maliyet problemine çözüm sağlayarak, kitlelerin genetik hastalıklarının DNA dizileme ile taranmasında kullanılabileceği öngörülmektedir. Bu tez çalışmasında 2 ve 3 boyutlu farklı havuzlama yaklaşımları, basitlik ve kullanım kolaylığı ön planda tutularak test edilmiş, elde edilen sonuçlara göre seçilen 2 boyutlu 8x8'lik havuzlama ile 256 adet FH hastası ve 64 adet kontrol örneğinin 6 geni NGS teknolojisi kullanılarak nadir varyasyonlar açısından taranmıştır. Çalışma kapsamında denenen havuzlama yaklaşımları arasından 2 boyutlu 8x8 ve 16x16'lık havuzlamalar başarılı, 24x24'lük havuzlama ise kısmen başarılı olarak değerlendirilmiştir. Daha yüksek havuzlamalar ise başarısız olarak değerlendirilmiştir. Taranan 320 adet örneğin 75'inde, 40 farklı mutasyondan toplam 89 adet genotip tespit edilmiştir.
Investigating the role of NRF2 pathway on T cell & Endothelial cell based in vitro autoimmune disease model
Autoimmune diseases occur when the immune system attacks the body's own tissues mistakenly, resulting in tissue damage and chronic inflammation. These conditions are prevalent worldwide and can lead to a range of complications. A crucial factor in progression of autoimmune diseases is the interaction between leukocytes and endothelial cells. This interaction is fundamental to the inflammatory process. This study investigates antiinflammatory impacts of NRF2 pathway on the activated T cells that nonspecifically induce endothelial inflammation. It also aims to elucidate the role of oxidative stress and NRF2- mediated responses in modulating T cell interactions with endothelial cells, as well as to provide insights into the potential mechanisms underlying autoimmune diseases characterized by aberrant T cell binding and endothelial damage. In the current study, the NRF2 pathway was induced in Human Umbilical Vein Endothelial cells (HUVEC) utilizing NRF2 gene overexpression via lentiviral systems and the synthetic NRF2 inducer, tert-butyl hydroquinone (TBHQ). The effect of the NRF2 pathway on activated Jurkat cells were examined by direct co-culture with HUVEC in vitro. Underlying mechanisms were demonstrated with qPCR, human inflammatory cytokine cytometric bead array (CBA) and Immunocytochemistry (ICC). The NRF2-Overexpressed (NRF2OE) cell line demonstrated a 3-fold change of NRF2 gene compared to TBHQ group. In the NRF2OE HUVEC cells, only the SOD2 gene exhibited a significant fold change. Co-culture of NRF2OE HUVEC cells with activated Jurkat cells induced a phenotype shift from Th1 to Treg in Jurkat cells. Overall, these findings suggest that NRF2 pathway influences the interaction between endothelial cells and activated T cells, potentially altering T cell phenotypes and preventing firm adhesion of T cells. Further exploration could significantly advance the development of novel therapeutic strategies for autoimmune diseases and inflammatory conditions. By promoting the generation of Treg cells, NRF2 pathway has the potential to enhance immune tolerance, reduce autoimmune tissue damage, and improve outcomes in various inflammatory disorders.
The role of plant-derived extracellular vesicles on the in vitro Alzheimer's disease model
Alzheimer's disease is a progressive and irreversible neurodegenerative disorder, in which the accumulation of amyloid beta (Aβ) peptides and the hyperphosphorylation of tau proteins play a pivotal role in its pathogenesis. Current treatment methods mostly aim to alleviate symptoms, but are insufficient in stopping disease progression or targeting the underlying mechanisms. Extracellular vesicles (EVs) are nanovesicles that provide intercellular communication, have a lipid bilayer membrane structure, and can carry biomolecules such as proteins, lipids, and RNA. Lately, EVs have gained significant interest as therapeutic tools due to their effects such as regulating gene expression, suppressing inflammation, and triggering cellular repair processes in disease models. Plant-derived EVs (PDEVs) stand out as important biotherapeutic candidates due to their natural origin, low immunogenicity, economical production, and cross-species biological activity. In addition, their anti- inflammatory and antioxidant properties make EVs attractive candidates for targeting neurodegenerative pathways. This study aims to investigate the effects of extracellular vesicles isolated from tobacco (Nicotiana tabacum) (TEV) suspension culture and celery (Apium graveolens) extract (CEV) in an in vitro AD model. In the study, Aβ accumulation and hyperphosphorylation of tau proteins were induced in differentiated SH-SY5Y cells and an AD-like model was created by treating neurons with TEV, while astrocytes were treated with CEV in a gliotic model created by applying Aβ peptide. Molecular and cellular analyses performed after the application showed that TEV application reduced neuronal degeneration, while CEV application suppressed Aβ-induced astrogliosis responses. In particular, a significant decrease was observed in Aβ and phospho-tau accumulations and protein aggregate load. The findings suggest that PDEVs may affect AD pathophysiology and have neuroprotective potential on both neuronal and glial targets. This study is the first to explore the therapeutic potential of PDEVs in AD, laying an important foundation for future research in this field.
Anti-cancer effect of postbiotics of novel probiotic strains isolated from fermented food
Kolorektal kanser, dünya genelinde en yaygın ve ölümcül kanser türlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Son yıllarda, bağırsak mikrobiyotası ve bu mikroorganizmaların metabolitlerinin hem kanserin gelişiminde hem de önlenmesinde oynadığı rol üzerine artan bir ilgi gözlemlenmektedir. Bu tez çalışması iki ana aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada, çeşitli probiyotik suşları izole edilerek ayrıntılı bir şekilde karakterize edilmiştir. Bu karakterizasyon sürecinde morfolojik ve biyokimyasal özellikler, enzim aktiviteleri (örneğin, proteaz, ve lipaz) ve antioksidan kapasiteleri değerlendirilmiştir. Özellikle Lactobacillus ve Bacillus türlerine odaklanılmış olup, bu türlerin gastrointestinal sistemde sağlık üzerinde olumlu etkiler gösterdiği bilinmektedir. İkinci aşamada ise bu probiyotik suşlardan elde edilen postbiyotiklerin HCT116 ve HT29 kolon kanseri hücreleri üzerindeki biyolojik etkileri değerlendirilmiştir. Postbiyotikler, canlı olmayan bakteri metabolitleri ve hücre bileşenleri olarak tanımlanmakta ve potansiyel terapötik etkileri ile dikkat çekmektedir. Hücre kültürü tabanlı deneylerde, çeşitli hücresel süreçler incelenmiştir. MTS testi ile hücre canlılığı ve metabolik aktivite değerlendirilmiş, akış sitometrisi ile hücre döngüsü ve apoptoz analizleri yapılmıştır. Ayrıca, apoptoz (Caspase 3, 7, 8, BAX), hücre döngüsü düzenlenmesi (CDK1, CDK2, CDK4, CDK6) ile ilişkili genlerin ekspresyon düzeyleri RT-PCR ile analiz edilmiştir. Bu araştırma, seçilen probiyotik suşların ürettiği postbiyotiklerin kanser hücrelerinin çoğalmasını baskılayabildiğini, hücre ölümünü indükleyebildiğini ve hücre döngüsüne müdahale edebildiğini göstermektedir. Elde edilen veriler, probiyotik kaynaklı postbiyotiklerin kolorektal kanser hücrelerinde kritik hücresel ve moleküler süreçleri modüle edebileceğini ortaya koyarak, yeni önleyici ve tedavi edici stratejilere kapı aralamaktadır. Bu kapsamda, bağırsak sağlığını destekleyici ve kanser riskini azaltıcı fonksiyonel gıda ürünleri veya biyoterapötikler geliştirilmesi mümkün görünmektedir. Bu çalışmada, laboratuvar ortamında elde edilen sonuçların klinik uygulamalara dönüştürülmesinde karşılaşılabilecek zorluklara da dikkat çekilmektedir. Bu etkilerin fizyolojik koşullar altında doğrulanması için ileri düzey in vivo çalışmalar ve klinik araştırmalar gereklidir.
TSC22D1 in pancreatic beta cells and C-MYC in cancer cells: Exploring therapeutic targets for diabetes and cancer
Since diabetes mellitus and cancer are among the world's major causes of illness and mortality, new treatment approaches are desperately needed. The control of pancreatic beta cell activity and the creation of designed cancer treatments are two different but related fields of molecular biology that are examined in this work. In the first part of the study, we identify TSC22D1 as a novel pancreatic beta cell function regulator. Using INS-1E cells, we demonstrate that TSC22D1 depletion enhances the expression of key beta cell identity genes such as INS1, INS2, Pdx1, Slc2a2, and Nkx6.1 while promoting glucose-stimulated insulin secretion without affecting intracellular insulin content. Mechanistically, we uncover a reciprocal interaction between TSC22D1 and FoxO1, which regulate glucose-responsive processes including mRNA processing, ribonucleoprotein complex biogenesis, and Golgi vesicle transport. These findings highlight TSC22D1 as a pivotal regulator of beta cell function with potential implications for diabetes treatment. The second part of the study focuses on the development of novel small-molecule inhibitors targeting the c-Myc/Max complex, a critical driver of tumourigenesis. A library of c-Myc inhibitors was screened across several cancer cell lines, including PANC1, MCF7, DU145, and A549. Among these, the inhibitor c-Myc-i7 exhibited remarkable anticancer potency, with IC50 values as low as 1.6 μM and up to 40 times greater efficacy than reference compounds. Notably, c-Myc-i7 demonstrated exceptional selectivity, showing a 37-fold and 59-fold preference for targeting prostate and breast cancer cells over healthy cells, respectively. Together, these discoveries point to the therapeutic potential of c-Myc inhibitors in cancer treatment and provide important new insights into the molecular control of beta cell activity, opening the door to new cancer and diabetes treatments.
The in vivo regenerative capacity of neuromesodermal progenitor derived spinal cord neurons in a spinal cord injury model
Spinal cord injury (SCI) is a severe neurological condition, typically caused by trauma, leading to neuronal loss in the gray matter, axonal disruption in the white matter, and conduction block across spinal pathways. The primary injuries trigger progressive neurodegeneration along upper motor tracts, particularly the corticospinal tract. Initial treatment involves surgery and then corticosteroids, which may limit secondary damage but do not restore tissue or function. In addition, the current clinical rehabilitation therapies remain inadequate, and cell-based approaches have not yet been clinically standardized and require on supportive biomaterials. The in vivo preclinical study evaluated the regenerative potential of NMP-derived human spinal neurons in a T10 semi-cut SCI model using 45 male Balb/c mice. D0 (undifferentiated) and D30 (differentiated) hPSCs were transplanted into the lesion via matrigel-dome, and compared to a vehicle group. Axonal regeneration (BDA tracing), neuronal survival (cresyl violet, NeuN), glial scarring (GFAP), and functional recovery (Basso mouse scale, horizontal ladder walk, open field tests) were systematically assessed. As a result of in vivo study, the cells reduced glial scar functionally, stopped degeneration by suppressing neuronal survival, moved rostro-caudally beyond the lesion site, extending axons showed by BDA, contributed to tissue repair via self-renewal of the cell source, and achieved motor recovery as much as unparalyzed. The study highlights NMP-derived spinal neurons as a potential therapy for SCI, promoting motor recovery and neural regeneration. Their stable profile of cells offer a strategic link between personalized and large-scale therapies, supporting both autologous and allogeneic cell banking, and may be further enhanced by integration with scaffolds to improve viability and engraftment.
Endometriyal mezenkimal kök hücrelerin endometriozisin ilerlemesindeki rolü
Endometriosis is a chronic disease characterized by the abnormal shed of endometrial stem cells during menstruation, which can lead to ectopic implants and infertility. The endometrium contains several stem cell populations, which play a crucial role in endometrial physiology, regeneration, and repair. Recent studies suggest that endometriosis may result from dislocated or aberrant stem cells from the endometrium or exogenous sources such as bone marrow. Bone marrow-derived stem cells have been shown to engraft eutopic endometrium and ectopic endometriotic lesions, taking on an endometrial phenotype. These cells migrate, seeding new lesions and improperly incorporating into the eutopic endometrium, contributing to infertility. Some stem cells remain as multipotent stem cells in the endometrium with similar properties as those existing in bone marrow. These cells can give rise to chondrocytes, neurons, and insulin-producing cells, which can be useful in treating Parkinson's disease or diabetes. Human endometrium-derived stem cells (EDSCs) have been differentiated into insulin-producing cells and dopamine-producing neuron-like cells, which have shown potential in regenerative medicine. Our study focusing on eMSCs has primarily focused on cell surface markers and in vitro tests of multipotency and clonogenicity. The aim is to identify cell surface markers to diagnose and determine the future course of endometriosis. The study aims to analyze the differentiation potential of endometrial mesenchymal stem cells into cells found in endometriosis lesions, with future therapeutics potentially utilizing specific markers within pathways that regulate the growth and invasion of endometriotic lesions.
Mechanisms in biomining of magnesite and its scale up production
Magnesite, that is called magnesium carbonate (MgCO3) mineral, is one of the important ores of Turkey among countries rich in terms of ore resources. Since magnesium found in magnesite is a valuable raw material at the pure state or various compound states for present-day technology, developing new approaches on obtaining and enrichment of this material are very beneficial on account of national economics. In order to trade magnesite economically, SiO2 and CaCO3 rates of raw material needs to be less than 2 percent and 1 percent, respectively. A number of different enrichment methods have been developed to increase purity of magnesite. The aim of the present study is to develop a biomining process which will be used for enrichment of magnesite from different ores in Turkey by dissolving carbonate compounds, to scale up this process and to determine Ca dissolving factors. Previously and newly isolated and identified bacterial strains, Enterococcus spp., Lactococcus spp. Staphylococcus spp., and fungi isolate Neurospora spp. were used. Optimum working parameters were identified for all microorganisms. Results indicated that, microorganisms show effective dissolving capacity at 30ºC, pH between 3 and 7, in the presence of glucose as carbon source. The subcronic toxicology tests performed with Wistar rats, showed that Enterococcus spp., and Lactococcus spp. strains are not pathogenic and toxic for mammalian. Lactococcus spp. was used at scale up studies and 3 L and 30 L fermenter processes were performed successfully. Consequently, genomic, transcriptomic and proteomic analysis of Enterococcus spp. and Lactococcus spp. strains were performed to illustrate the molecular mechanisms of magnesite biomining. This is the first study to demonstrate Enterococcus spp. and Lactococcus spp. strains can be used for enrichment of magnesite in industrial scale. A further study needs to be done to identify other microorganisms from nature that have potential to be used in magnesite biomining and formulation of them for industrial scale.
Role of tissue transglutaminase induced integrin trafficking in kidney cancer metastasis
Integrins plays an important role in metastasis formation by orchestrating the cell adhesion and cytoskeletal dynamics together with the surrounding extracellular matrix. Tissue transglutaminase (TG2) is the ubiquitously expressed member of transglutaminase family which is able to catalyze Ca+2 dependent cross-linking by forming an intermolecular ε-(γ-glutamyl)-lysine isopeptide bond between proteins. Recent study demonstrated that regardless from its enzymatic activity, the upregulation of TG2 along with ITGβ1 and SDC4 can be a new diagnostic marker in the metastatic state of renal cell carcinoma (RCC), a notoriously radio-resistant and chemoresistant cancer. To date, integrin targeted therapeutic agents is not able to stabilize the metastatic progress of RCC therefore this study seeks to understand whether TG2 together with SDC4 may behave as a central player during the endo/exocytic cycle of β1 integrins. For this purpose, crosstalk between TG2 and cell surface receptors SDC4, ITGβ1 was investigated in RCC cell lines using co-immunoprecipitation (IP) assay followed by the measurement of cell attachment and spreading potential of TG2 downregulated RCC cells on β1 integrin substrates. In order to clarify the role of TG2-SDC4 interplay in integrin internalization and recycling a biotinylation-based IP and Flow Cytometry assay using active integrin binding antibody was performed, respectively. Results from this study showed that TG2 was associated with ITGβ1&SDC4 in all four primary and metastatic site RCC cell lines with the highest interaction affinity detected for the metastatic Caki-1 cells. Cell adhesion assays suggested that TG2 is a major component that mediates the RCC cell adhesion as the silencing of TG2 in all four RCC cell lines resulted in a marked decrease in their adhesion potential on β1 integrin substrates. The analysis of the role of TG2 and SDC4 in integrin β1 trafficking in Caki-1 cells using shRNA technology suggested that TG2 together with SDC4 contributes to the β1 integrin internalization and recycling. These findings support a role for TG2 in association with SDC4 in the development of RCC metastases through regulation of the cell adhesion and β1 integrin trafficking.
The effects of chronic 3-hydroxy-3-methylglutaryl coenzyme a (HMG CoA) reductase inhibitor administration on penicillin induced brain epileptic activity
Epilepsy is a multifactorial neurologic disorder, may result from many different causes altering brain functions that effect worldwide independent from an age range. Statins, also known as 3-Hydroxy-3-Methylglutaryl Coenzyme A (HMG-CoA) reductase inhibitors, are widely used cholesterol lowering drugs which are prescribed in clinic for hypercholesterolemia and cardio vascular diseases for years. During the past decade, several studies published suggesting statins have neuroprotective effects. However different epilepsy models and statin therapies do not exhibit similar results;hence action mechanism of statins on epileptic activity is unclear. In the present study, three different HMG-CoA reductase inhibitor form, atorvastatin, simvastatin and rosuvastatin were compared regarding antiepileptic activity on penicillin induced focal epilepsy model. Atorvastatin and rosuvastatin decreased spike frequency and amplitude effectively throughout seizure activity comparing vehicle treated group of animals. Nevertheless rosuvastatin treatment showed the most promising results, significantly decreased spike frequency and amplitude, improved blood brain barrier permeability and increased cerebral blood flow. Neuroprotective effects of rosuvastatin treatment supported by upregulated eNOS and iNOS expressions and downregulated pro-apoptotic p53 and Bax, apoptotic Caspase 3 levels. Serum cholesterol levels showed no difference among these three statin forms, which means anticonvulsant effect of rosuvastatin is not related to cholesterol levels. To question if antiepileptic effect of rosuvastatin related with eNOS, activity of eNOS was inhibited via L-NG-Nitroarginine methyl ester (L-NAME). L-NAME reversed antiepileptic activity of rosuvastatin by means of spike frequency and amplitude severity, but did not alter downregulating effect of rosuvastatin on p53, Bax and Caspase 3 expressions. The findings of this study suggest rosuvastatin is the most effective HMG-CoA reductase inhibitor form in terms of inhibiting epileptic activity.
Evaluation of interaction of phenolic compounds present in European cranberrybush juice with lactic acid bacteria
European cranberrybush (ECB) (Viburnum opulus L.) fruit species contain high amount of phenolic compounds (PC). The influence of these compounds on lactic acid bacteria (LAB), present naturally in raw fruits and vegetables microbiota, remains unclear. The aim of this study was to investigate the effect of PC in ECB on different LAB. Firstly, the effect of chlorogenic acid (CA), main phenolic compound in ECB, on Lactobacillus plantarum ATCC 8014 growth was studied to understand the isolated role of CA present in ECB juice. Also, the growth effect of total ECB phenolics on L. plantarum ATCC 8014 and two other LAB strains, L. plantarum Lp-115 and L. brevis ATCC 8287 were evaluated by addition of different concentration of fresh ECB juice in growth media. The growth kinetic parameters of LAB strains were calculated at different concentrations of CA (2.12-0.71-0.53-0.35-0.1-0.05-0.025 mg/ml) and (100-50-20-10-5 %) of fresh ECB juice added MRS medium in microplates and static batch cultures in tubes. CA showed inhibitory effects at high concentrations (2.12 mg/ml), whereas cell density of L. plantarum 8014 increased at low concentrations (0.71-0.53-0.35-0.01mg/ml). Similar to CA, ECB juice showed inhibitory growth effects at high concentrations (100-50%) to all LAB strains while strains was able to grow in ECB juice at lower concentrations (20-10 and 5%). The PC composition analysis of freshly squeezed ECB juice by HPLC-ECD used in growth experiments showed that catechin (4.16±0.48 mg/ml) was the main compound following CA (3.42±0.04 mg/ml). The addition of 0.35 mg/ml CA and 5 % ECB juice increased the cell density (ΔOD) of the cultures whereas there were no significant change in the µmax, log cfu/ml, dry weight values compared to control cultures in scale up experiments. This study was provided detailed valuable information about the interaction ECB phenolics and Lactobacillus strains in vitro, the growth mechanism and the effect of other PC in ECB juice on LAB is still not clear and needs to be studied in future studies.
Boron promotes the survival and the maintenance of β-cells in type i diabetes mellitus
Diabetes mellitus is worldwide disease. The life of diabetic patients are dependent on exogeneous insulin. Pancreas or particularly islet transplantations are performed for treatment to heal this disease. External substances are also used to achieve improvements in the healing process of the disease. In the current study, two different boron derivatives (boric acid-BA and sodium pentaborate pentahydrate-NaB) were investigated for their effect on pancreatic cells in terms of pro-apoptotic and anti-apoptotic markers, genes related to insulin production mechanism, pancreatic development and glucose metabolism, some antioxidant enzymes, and genes for the initiation of diabetes, insulin secretion and antioxidant enzyme activities in vitro. The results revealed that boron derivatives did not lead to apoptosis. On the contrary, they increased cell viability, antioxidant enzyme activities and insulin secretion in the gene level. Overall evaluation, data in the current study showed that boron derivatives might be promising therapeutic agents for type I diabetes. However, additional investigations are strictly needed to elucidate molecular mechanisms of boron derivatives.