SMN eksikliğinde RHO-ilişkili protein kinazın (Rock) mikrotübül stabilitesi üzerine etkisinin araştırılması

Spinal müsküler atrofi (SMA) nadir görülen ve otozomal resesif kalıtım modeli gösteren genetik hastalıklardan biridir. SMA, omurilikteki alfa (α) motor nöronların kaybı ve ilerleyici kas atrofisi göstermesi nedeniyle nörodejeneratif ve nöromüsküler hastalıklar gruplarında yer almaktadır. SMA hastalığına Survival of motor neuron 1 (SMN1) genindeki mutasyonlar neden olmaktadır. Bu genin ürünü olan survival motor neuron (SMN) proteini tam uzunlukta sentezlenememektedir. SMN proteini eksikliğinde mikrotübüller üzerine yapılan çalışmalarda gözlenen değişimlerin moleküler mekanizması tam olarak açıklanmamıştır. Anabilim Dalı'mızda daha önce gerçekleştirilen çalışmalarda SMN eksikliğinde mikrotübül stabilitesinde azalma saptanmıştır. Mikrotübül stabilitesini düzenleyici sinyal yolaklarından biri RhoA/ROCK yolağı olup, SMA modellerinde ROCK aktivitesinin arttığı gösterilmiş ancak mikrotübül stabilitesi üzerine etkisi araştırılmamıştır. Bu tez çalışmasında ROCK'ın ve hedefi olan mikrotübül asosiye proteinlerden Collapsin response mediator 2 (CRMP2)'nin mikrotübül stabilitesine etkisi araştırılmıştır. Tez çalışmalarında motor nöron benzeri NSC34 hücre hattı kullanılmış, Western blot çalışmaları sonucunda, SMN gen ifadesi siRNA ile baskılanan hücrelerde CRMP2 protein düzeyinde kontrole göre bir değişiklik saptanmamış; fosforile formunun ise azalma gösterdiği belirlenmiştir. Hücrelerde ROCK aktivitesi fasudil bileşiği uygulanarak inhibe edildiğinde, kontrol hücrelerde mikrotübül stabilite belirteci olan detirozinlenmiş α tübülin düzeyinde bir fark saptanmazken, SMN baskılanan hücrelerde, kontrole göre düşük düzeyde olan α tübülin detirozinasyonunda artış görülmüş, ancak istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Bu tez çalışması ile in vitro SMA modelinde ROCK-CRMP2 ve mikrotübül stabilitesi arasındaki ilişki ilk defa araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar, ROCK'ın mikrotübül stabilite kaybında rolü olabileceğine işaret etmekte olup sonraki araştırmalara yol gösterici olacaktır.