SNAr üzerinden toksik tiyofenol tespiti için yeni kolorimetrik ve florimetrik sensörlerin sentezi ve uygulanabilirliği

Hayatın her noktasında olan Kimyasal Biyolojik Radyolojik Nükleer (KBRN), tarihte birçok kez kullanılmıştır. Henüz insanların kullanımını nasıl keşfettiği ilk kez nasıl kullandıkları bilinmese de birçok olayda ve birçok alanda karşımıza çıkar. Örneğin Tatarların Kaffa şehrini işgali sırasında şehir sularına veba ile enfekte olmuş ölü kişilerin atılması ile suların kirletilmesi, takiben birçok insanın veba nedeniyle hayatını kaybetmesi (Erkekoğlu and Koçer-Gümüşel 2018) örnek olarak verilebilir. Günümüzde ise teknolojinin gelişmesi ile kullanılan ve kullanılma ihtimali olan KBRN ajan sayıları ve toksisite değerleri de giderek artmıştır. Çalışmamızda kullanmış olduğumuz, kimyasal formülü C6H5SH olan Tiyofenol (PhSH) de yüksek toksisiteye sahip endüstriyel bir atıktır. Birçok endüstride yaygın olarak kullanılan PhSH, akut toksisitesi ve tahriş edici etkileri nedeniyle önemli sağlık riskleri teşkil eder. Bu nedenle, PhSH tespiti, çevresel ve gıda güvenliğinin sağlaması için büyük öneme sahiptir. Bu tez kapsamında, PhSH tespiti için iki yeni kırmızı/mavi floresan emisyona sahip sensörler (NS1 ve NS2) sentezlendi ve karakterize edildi.. PhSH reaksiyona girdikten sonra NS1, kırmızı emisyon sadece 10 saniyelik hızlı tepki süresi ve büyük stokes kayması (240 nM) ile düşük tespit limiti (66,7 nM) sergiledi. NS2 ise düşük tespit limiti (75,8 nM), 20 saniyelik hızlı tepki süresi ve mavi emisyon ile PhSH'yi tespit edebildi. İki reseptörün dikkat çekici renk yanıtı ve taşınabilirliği, onları su, toprak, bitki, gıda örnekleri ve canlı hücreler gibi çeşitli örneklerde PhSH'nin yerinde tespiti için uygun hale getirmiştir. Ayrıca, bu reseptörlerin akıllı telefon uygulamalarında, ince tabaka kromotografi kitlerinde ve polisülfon kapsül kitlerinde PhSH içeriğini belirlemek için kullanılabileceği gösterilmiştir. Hazırlanan reseptörler düşük sitotoksisiteye sahip olduğu ve test edilen canlı hücrelerde iyi geçirgenlik gösterdiği belirlenmiştir, ki bu da erken teşhis, hastalık araştırması ve acil analiz için önemlidir. Diğer çalışmalarla karşılaştırıldığında, önerilen yaklaşım tespit limiti, taşınabilirlik, yanıt süresi ve düşük sitotoksisite açısından dikkate değer avantajlara sahiptir. Böylece, sağlık, çevre ve gıda güvenliğinin sağlanması ve düzenleyici standartlara uyumluluğunun sağlanması için birçok talebi karşılamaktadır.