Sınıf öğretmeni adaylarının bilimin doğası anlayışları ve çevresel tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Sınıf Öğretmeni Adaylarının Bilimin Doğası Anlayışları ve Çevresel Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi GENÇ, Özcan Yüksek Lisans TEZİ, Temel Eğitim ABD, Sınıf Eğitimi Bilim Dalı Tez Danışmanı: Dr. Gülözge TÜRKÖZ Kasım 2025, 72 sayfa Bu araştırmanın temel amacı, sınıf öğretmeni adaylarının bilimin doğası anlayışları ile çevresel tutumları arasındaki ilişkiyi incelemektir. İlişkisel tarama modeline göre yürütülen araştırmanın örneklemini, 2023–2024 akademik yılında Pamukkale Üniversitesi Sınıf Öğretmenliği programında öğrenim gören 96 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veriler, Özgelen (2013) tarafından geliştirilen "Bilimin Doğası Ölçeği" ve Fernandez-Manzanal, Rodriguez-Barreiro ve Carrasquer (2007) tarafından geliştirilen, Yurt, Çelik ve Kalburan (2010) tarafından Türkçeye uyarlanan "Çevresel Tutum Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Bulgular, öğretmen adaylarının bilimin doğasına ilişkin anlayışlarının orta düzeyde olduğunu, çevresel tutumlarının ise yüksek düzeyde ve olumlu yönde olduğunu ortaya koymuştur. Cinsiyet değişkeni açısından, kadın öğretmen adaylarının çevresel tutumları erkek adaylara göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunurken, bilimin doğası anlayışlarında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Araştırmanın temel bulgusu olarak, bilimin doğası anlayışının genel düzeyi ile çevresel tutumun genel düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Ancak, bilimin doğasının alt boyutlarından "Bilimde Öznellik ve Teknoloji" ve "Sosyo Kültürel Yapı alt boyutlarının çevresel tutum alt boyutlarından "Çevre Eğitiminde Alan Gezilerinin Önemi" alt boyutu ile, "Bilimde Teorilerin Yeri" anlayışı ile "Çevresel Problemler İçin Eğitim Gereksinimi" ve "Çevresel Kirlilik ve Koruma" alt boyutları arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlar, öğretmen adaylarının çevreye yönelik tutumlarının, bilime dair genel bir epistemolojik anlayıştan ziyade, bilimsel teorilerin rolü ve işlevi gibi daha spesifik bilişsel unsurlarla ilişkili olabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Bilimin doğası, çevresel tutum, sınıf öğretmeni adayları