Sınıf öğretmeni adaylarının bilimin doğası anlayışları: yeniden kavramsallaştırılmış aile benzerliği yaklaşımına dayalı bir araştırma

Bu araştırmada, sınıf öğretmeni adaylarının bilimin doğası anlayışlarının yeniden kavramsallaştırılmış aile benzerliği yaklaşımı değişkenleri açısından incelenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim-öğretim yılında, Orta Karadeniz Bölgesi'nde bir devlet üniversitesinde sınıf eğitimi programında 1, 2, 3 ve 4. sınıfta öğrenim gören toplam 174 öğrenci oluşturmuştur. Bu araştırmadaki veriler ''Bilimin Doğası Anketi'' ve ''Bilimin Doğası Görüşme Formu kullanılarak elde edilmiştir. Anket ve görüşme soruları haricinde araştırma konusunun farklı değişkenler açısından değerlendirilmesi amacıyla ''Kişisel Bilgi Formu'' da kullanılarak veriler elde edilmiştir. Araştırmada anketten elde edilen veriler SPSS paket programına aktarılarak gerekli analizler yapılmıştır. Sınıf öğretmeni adaylarının bilimin doğasına yönelik görüşlerinin orta düzey olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmeni adaylarının bilimin doğasına ilişkin görüşleri farklı değişkenler açısından değerlendirilmiştir. Sınıf öğretmeni adaylarının bilimin doğasına yönelik görüşlerinde mezun olunan lise türü, lise mezuniyet alanı, sınıf düzeyleri, bilimin doğası dersini alıp almama durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık bulunmazken; cinsiyetlerine göre anlamlı farklılıklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada sınıf öğretmeni adaylarının bilimin doğası ile ilgili görüşlerini daha ayrıntılı olarak ortaya koymak amacıyla 25 sınıf öğretmeni adayıyla gönüllük esas olmak üzere anket sonrası yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Katılımcılardan elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Elde edilen nitel bulgular sonucunda sınıf öğretmeni adaylarının bilimin amaçlarına yönelik nitelikli görüşler ileri sürdüğü ve bilimin değeri konusunda eksik bilgilere sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmeni adaylarının bilimsel uygulamalar ile bilimsel yöntemleri birbirine karıştırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Bilimsel yöntemlerde ise sınıf öğretmeni adayları, bilimsel yöntemleri deney, gözlem, hipotez testi gibi ifade ettikleri görülmüştür. Fakat bunları bir bütün olarak değil de parça parça olarak ifade etmişlerdir. Burada da bilimsel yöntemler açısından bir eksiklik olduğu sonucuna ulaşılabilir. Ayrıca sınıf öğretmeni adayları tarafından farklı bilimsel yöntemlerin de olduğu ifade edilmiştir. Özetle, incelenen nicel ve nitel bulgular ışığında sınıf öğretmeni adaylarının temel düzeyde bir bilimin doğası anlayışlarının olduğu söylenebilir. Fakat eksik olan kısımlarının da çok fazla olduğu görülmektedir. Bu eksik olan yanların da ''Yeniden Kavramsallaştırılmış Aile Benzerliği Yaklaşımı'na'' dayalı olarak araştırmak hedeflenmiştir. Buradan hareketle ''Yeniden Kavramsallaştırılmış Aile Benzerliği Yaklaşıma Dayalı Bilimin Doğası'' ile bilimin doğasının sınıf öğretmeni adaylarına daha detaylı olarak öğretilebileceği ve bilimin doğasına yönelik nitelikli görüşler kazandıracağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Sınıf öğretmeni adayı, bilimin doğası, yeniden kavramsallaştırılmış aile benzerliği yaklaşımı