Sınıf öğretmenlerinin insan hakları, vatandaşlık ve demokrasi dersine yönelik görüşleri: Afyonkarahisar ili örneği

Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin İnsan Hakları, Vatandaşlık ve Demokrasi dersine ilişkin görüşlerini belirlemektir. Bu amaç çerçevesinde İnsan Hakları, Vatandaşlık ve Demokrasi dersinin ilkokulda yer alması ile ilgili, ders kitabıyla ilgili, dersin öğretim programı ve öğretim programında yer alan kazanımlarla ilgili sınıf öğretmenlerinin görüşleri alınmış; derste karşılaşılan güçlükler ve çözüm yolları, dersin işlenişinde kullanılan yöntem ve teknikler, ölçme değerlendirme araç-gereçleri belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Nitel araştırmaların sağladığı deneyimlere, algılara ve fikirlere yönelik derinlemesine bilgi sahibi olma avantajı göz önünde bulundurulmuştur. Olgu-bilim deseninden yararlanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını, 2016-2017 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar merkez ve ilçeleri, köy ve kasabalarında görev yapan ve amaçsal örnekleme yönteminden ölçüt örnekleme yöntemi ile seçilen 17 erkek 13 kadın olmak üzere 30 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak 11 sorudan oluşan yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Analizler sonucunda İnsan Hakları, Vatandaşlık ve Demokrasi dersinin ilkokulda yer alması gerektiği ve faydalı olduğu belirlenmiş; fakat ders içeriğinin, dersin işlenmesi sürecinde kullanılan öykülerin, ders kitabının dil ve anlatımının öğrencilerin seviyelerinin üzerinde olduğu belirtilmiş; öğrencilerin seviyelerine uygun olarak sadeleştirilerek yeniden planlanması gerektiği yönünde önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: İnsan Hakları, Vatandaşlık, Demokrasi, Sınıf Öğretmeni, Olgu-bilim