Sınıf öğretmenlerinin kültürel zekâ düzeylerinin ve demokrasiye yönelik tutumlarının incelenmesi

Bu tez çalışmasının amacı; İnsan Hakları, Yurttaşlık ve Demokrasi (İHYD) dersini veren sınıf öğretmenlerinin kültürel zekâ (KZ) ve demokrasiye yönelik tutum (DYT) düzeylerini belirlemek, aralarındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmanın bir diğer amacı da sınıf öğretmenlerinin İHYD dersine dair görüşlerini elde etmek ve öğretmenlerin öğrencilerde KZ ve DYT'nin geliştirilmesinde bu dersin rolünü nasıl değerlendirdiğini açıklamaktır. Çalışmada karma yöntem desenlerinden açıklayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları; Kültürel Zekâ Ölçeği, Demokrasiye Yönelik Tutum Ölçeği ve yarı yapılandırılmış görüşme formudur. Araştırmanın evrenini İzmir ilindeki sınıf öğretmenleri, örneklemini ise Tire, Ödemiş ve Bayındır ilçelerindeki sınıf öğretmenleri oluşturmuştur. Çalışmanın nicel kısmı için kolayda örnekleme, nitel kısmı için maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Anket formuna dahil edilen ölçekler çevrimiçi form üzerinden katılımcılara iletilmiştir. Anket formu okulların çevrimiçi gruplarından sınıf öğretmenlerine ulaştırılmıştır. Nicel veriler SPSS 26 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde; Bağımsız Örneklemler t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi ve Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır. Nitel veriler içerik analizi ile incelenmiştir. Sonuçlara göre sınıf öğretmenlerinin DYT düzeyi yüksek, KZ düzeyi ise görece yüksek bulunmuştur. KZ ile DYT arasında anlamlı ve pozitif yönde korelasyon tespit edilmiştir. Nitel bulgularında, sınıf öğretmenlerinin genel olarak DYT düzeyleri yüksek olmasına rağmen İHYD dersini öncelikli dersler arasında görmemektedir. Fakat katılımcıların tamamı, öğrencilerin KZ ve DYT düzeylerinin bu ders aracılığıyla geliştirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Katılımcılar eğitim programının çok yoğun olması nedeniyle İHYD dersine gereken zamanı ayıramadıklarını belirtmişlerdir. 4. sınıf eğitim programın sadeleştirilerek daha sarmal hazırlanması önerilmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Kültürel Zekâ, Demokrasiye Yönelik Tutum, İnsan Hakları, Yurttaşlık ve Demokrasi Dersi