Sınıf öğretmenlerinin mesleki motivasyonları ile hayat bilgisi öğretimine yönelik tutumları ve performansları arasındaki ilişki

Bu araştırmanın genel amacı, sınıf öğretmenlerinin mesleki motivasyonları ile Hayat Bilgisi öğretimine yönelik tutumları ve performansları arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, öğretmenlerin motivasyon, tutum ve performanslarını belirleyen değişkenleri analiz ederek eğitimde verimliliği artırmaya yönelik politika ve uygulamalara katkı sağlamaktır. Yapılan çalışmada öğretmenlerin mesleki motivasyon, tutum ve performansları arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Türkiye genelinde ilkokul 1, 2 ve 3. sınıfları okutan sınıf öğretmenleri, örneklemi ise Rize ilinde görev yapan 2024-2025 eğitim öğretim yılında Hayat Bilgisi dersini okutan sınıf öğretmenlerinden tesadüfi olmayan örnekleme tekniklerinden amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Bu bağlamda belirtilen eğitim öğretim döneminde 267 öğretmen araştırma grubu olarak örneklemi oluşturmuştur. Araştırma amacına ulaşmak için katılımcıların demografik özelliklerini ortaya koyan anket ile Öğretmen Mesleki Motivasyon Ölçeği, Hayat Bilgisi Öğretimi Tutum Ölçeği ve Öğretmen İş Performansı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; evli öğretmenlerin mesleki motivasyonları bekâr öğretmenlere göre yüksek bulunmuştur. Hayat Bilgisi öğretimine yönelik tutum; yaş, sınıf, kıdemden etkilenmezken, eğitim düzeyi tutumu etkilemektedir (lisansüstü lehine). Cinsiyet, medeni durum ve görev yeri tutumda fark yaratmamıştır. İş performansı demografik özelliklerden ziyade deneyim, motivasyon gibi faktörlerden etkilenmektedir. Kadın öğretmenlerin Hayat Bilgisi dersini sevme ve performansı erkek öğretmenlerden yüksek, erkek öğretmenlerin fiziksel imkân memnuniyeti kadın öğretmenlerden yüksektir. Evli öğretmenlerin Hayat Bilgisi dersini sevme ve memnuniyet düzeyi bekâr öğretmenlerden yüksektir. Hayat Bilgisi dersine değer verme, mesleki gelişim ve performans boyutlarında genel fark bulunmamaktadır. Lisansüstü mezunu olan öğretmenlerin Hayat Bilgisi dersine değer verme düzeyi daha yüksektir. İlçede görev yapan öğretmenlerin görev ve uyumsal performansı il merkezinde görev yapan öğretmenlerden yüksektir. Uyumsal performansta yaş grupları arasında anlamlı düzeyde fark vardır. Mesleki motivasyon, Hayat Bilgisi öğretimine yönelik tutum ile iş performansı arasında pozitif ilişkiler belirlenmiştir. Motivasyon, tutum ve performansı yordamaktadır. Performansı artırmak için bütüncül yaklaşımların gerekli olduğu düşünülmektedir.